I SA/Wa 2209/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Gdesz, Sędziowie sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a.") utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] r. D. P. wystąpiła do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności orzeczenia Starosty Powiatowego we W. z dnia [...] r. w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gruntów (gospodarstw) nie będących w faktycznym władaniu właścicieli, położonej we wsi i Kolonii [...] gminy K. powiatu [...] w zakresie pkt 41 dotyczącego jej dziadka – A. K. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że wnioskodawczyni nie może być uznana za stronę postępowania, albowiem brak jest po stronie wnioskodawczyni interesu prawnego. Wnioskodawczyni nie wykazała bowiem, że jest następcą prawnym A. K. Wnioskodawczyni przedstawiła bowiem jedynie dokumenty wskazujące, że jest następcą prawnym po E. K., zaś brak jest dokumentów, w tym dokumentów archiwalnych zgromadzonych w aktach dotyczących przejęcia prowadzonego przez Delegaturę [...] Urzędu Wojewódzkiego w C., potwierdzających, że A. K. i E. K. to ta sama osoba. Tym samym zgodnie z treścią art. 61a k.p.a. należało wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. wniosła D. P. W uzasadnieniu wskazała, że organ posiada dowody potwierdzające posiadanie przez E. K. mienia. Wskazała na dokument potwierdzający naliczanie podatku gruntowego przez gminę K. obciążające E. K. urodzonego w [...] r. w Z., mieszkańca wsi Z., gm. K. o ogólnej powierzchni [...] ha ziemi. Stanowi on zatem o władztwie nad tą nieruchomością zgodnie z treścią art. 2230 k.c. (kodeks cywilny Napoleona) stanowiącym o domniemaniu posiadaniu za siebie oraz pod tytułem właściciela, jeżeli nie jest wykazane, że osoba zaczęła władać za kogoś innego. Podniosła również, że nawet jeżeli nie był on właścicielem gospodarstwa rolnego, to nabyłby własność w drodze zasiedzenia. Ostatecznie podniosła, że gospodarstwo rolne jej poprzednika prawnego E. K. zostało pominięte w orzeczeniu Starosty Powiatowego we W. z dnia [...] r., jednakże pomimo nie zamieszczenia tego gospodarstwa w orzeczeniu traktuje je jako przyjęte. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu Minister wskazał, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia. W dokumentach archiwalnych dotyczących wymiaru podatku gruntowego w Z. występuje E. K., różna jest jednak powierzchnia wymienionych tam nieruchomości tj. [...] ha, [...] ha i [...] ha. W kwestionowanym zaś orzeczeniu w pkt I, w ppkt 41 wymieniona została nieruchomość stanowiąca własność spadkobierców A. K., jednakże o powierzchni [...] ha. Ponadto wskazane w nim nieruchomości mają charakter całościowy, tzn. obejmują wymienione w nim nieruchomości, o czym świadczy ogólna powierzchnia nieruchomości wyliczona na [...] ha wymieniona jako suma tych powierzchni. Organ zwrócił ponadto uwagę, że gdyby A. K. był tą samą osobę co E. K. w kwestionowanym orzeczeniu nie użyto by sformułowania o spadkobiercach A. K., zwłaszcza, że E. K. zmarł w [...] r. Tym samym wnioskodawczyni nie będąc następcą prawnym A. K., przy braku objęcia nieruchomości E. K. tym orzeczeniem nie ma interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Ostatecznie Minister podniósł, że sama wnioskodawczyni przyznała, iż E. K. nie był właścicielem nieruchomości używając argumentacji dotyczącej zasiedzenia nieruchomości na podstawie przepisów kodeksu cywilnego Napoleona, albowiem o stwierdzeniu zasiedzenia może orzec jedynie sąd, przy czym nie miałoby to i tak wpływu na ocenę braku przymiotu strony. Skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. P. Przedmiotowemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 7 ust. 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, art. 44, art. 49, art. 52 ust. 1, art. 75 ust. 1, art. 80 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1 lit. e rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym oraz art. 7, art. 8, art. 28, art. 33, art. 36, art. 46, art. 75, art. 76, art. 77, art. 78, art. 156 § 1 pkt 2 i 5, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 i 2 k.p.a. W skardze swej skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r., postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r., postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] r., postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] r., uchylenie orzeczenia Starosty Powiatowego we W. z dnia [...] r., oraz wydania decyzji uzupełniającej w sprawie pozostawionego gospodarstwa rolnego w miejscowości Z., dawna gm. K., powiat przejęciu na własność na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich w oparciu o kartę przesiedleńczą wystawioną na E. K. W uzasadnieniu skargi przytaczając ww. orzeczenia skarżąca wskazała, że na terenie objętym orzeczeniem Starosty Powiatowego we W. z dnia [...] r. znajdowało się gospodarstwo należące do jej poprzednika prawnego, za które nie otrzymał on ani innego gospodarstwa, ani odszkodowania przy jednoczesnym twierdzeniu, że E. K. był tą samą osobą co A. K. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, że przedmiotem kontroli w toku przedmiotowego postępowania sądowego jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., którym organ ten odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Starosty Powiatowego we W. z dnia [...] r., w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gruntów nie będących w faktycznym władaniu właścicieli, położonych we wsi i kolonii Z., gm. K. powiat [...], w zakresie w jakim orzeka o przejściu na własność Państwa mienia należącego do E. K. s. E. Zdaniem Sądu zarówno organ I jak i II instancji słusznie podniosły, że orzeczenie z dnia [...]r. nie zawiera w swej treści, w wykazie właścicieli obejmującym 84 pozycje, osoby E. K. syna E., którego spadkobierczynią jest skarżąca. Skarżąca sama powyższą okoliczność przyznała. W wykazie, o którym mowa powyżej pod pozycją 41 wymieniona została nieruchomość stanowiąca własność A. K., po którym skarżąca nie wykazała się następstwem prawnym. Brak przy tym dowodów na okoliczność, że E. K. i A. K. to ta sama osoba, a twierdzenia skarżącej w tym zakresie słusznie uznane zostały za niewiarygodne wobec braku ich poparcia dowodami. Wobec prawidłowo i wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego, organy administracji słusznie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. odmówiły skarżącej przymiotu strony, a czynności te stanowiły wstępny etap rozpoznania sprawy i zmierzały do zbadania zaistnienia przesłanek formalnoprawnych żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] r., warunkujących jego dopuszczalność. D. P. nie wykazała posiadania przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. Zarzuty podniesione przez skarżącą w skardze w zasadzie koncentrują się na żądaniu uzupełnienia orzeczenia z dnia [...] r. o pozostawioną przez E. K. syna E. nieruchomość, która nie została ujęta w wykazie. Postępowanie niniejsze toczy się w trybie nadzoru, tym samym podkreślenia wymaga, że stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych, stanowiące wyjątek od zasady stabilności i trwałości decyzji (art.16 k.p.a.) wymaga bezspornego ustalenia , że decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a.. Przesłanki stwierdzenia nieważności nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej i powinny być interpretowane dosłownie a nawet ścieśniająco (patrz min. wyrok NSA I OSK 318/10 z dnia 17 sierpnia 2010 r.). Elementy skargi wskazujące na rażące naruszenie przepisów ówcześnie obowiązującej procedury, a w szczególności Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.) Sąd uznał za przedwczesne, wobec faktu nie wykazania interesu prawnego przez skarżącą do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. Na marginesie należy podkreślić, że z samej treści skargi wynikają wątpliwości skarżącej co do ewentualnego tytułu prawnego do nieruchomości pozostawionych przez E. K. syna E., co zapewne miało znaczenia - wobec braku zamieszczenia ich w wykazie. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).