I SA/Wa 2226/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-11
Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Jolanta Dargas, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego, wskazując na niewłaściwość miejscową organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, ponieważ organ ten był niewłaściwy miejscowo do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego. Właściwość miejscową gminy w sprawach świadczeń z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku skarżącej było to inne miejsce niż siedziba organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
E. S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pogrzebowego do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Burmistrz Gminy B. odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak miejsca zamieszkania zmarłego syna w gminie oraz na zbyt późne złożenie wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza i umorzyło postępowanie, uznając Burmistrza za organ niewłaściwy miejscowo. E. S. złożyła skargę na decyzję Kolegium, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [..] września 2010 r. nr [....] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [..] września 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania E. S. od decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego ([..]), uchyliło decyzję i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
E. S. w dniu [...] kwietnia 2009 r. wniosła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie zasiłku pogrzebowego z powodu śmierci syna K. P..
Burmistrz Gminy B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] odmówił przyznania zasiłku celowego ([...] ) wskazując, że K. P. został wymeldowany z lokalu znajdującego się na terenie Gminy B. i w chwili śmierci nie był jej mieszkańcem. Organ wskazał też, że śmierć nastąpiła w czerwcu 2009 r., a wniosek o pomoc został wniesiony prawie rok od zdarzenia. Ponadto organ podkreślił, że ani E. S. ani jej syn nie byli mieszkańcami miasta i gminy B.
E. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując swoją trudna sytuacje życiową. Wskazała, że na pogrzeb syna zaciągnęła kilka pożyczek, których do tej pory nie spłaciła. Odwołująca się wyjaśniła też, że aktualnie przebywa u swojej siostry w Konstantynowie i z chwilą poprawy stanu zdrowia powróci do domu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [..] uchyliło decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego (pogrzebowego) i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Burmistrz Gminy B. nie był organem właściwym w sprawie, gdyż miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest miejscowość P., gm. [...] Kolegium równocześnie zauważyło, że Burmistrz Gminy B. jako organ niewłaściwy w sprawie ma obowiązek niezwłocznego przekazania sprawy organowi właściwemu.
E. S. złożyła skargę na powyższą decyzję, w której podtrzymała argumenty przedstawione w odwołaniu i wniosku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło
o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie jest zasadna.
Sprawa administracyjna w niniejszej sprawie została wszczęta wnioskiem skarżącej
z dnia 9 kwietnia 2009 r. skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Do jej rozstrzygnięcia mają zatem zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.). W art. 101 ust. 1 ustawy ustanowiono zasadę, zgodnie z którą właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania". Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Dodać przy tym należy, że przebywanie w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu należy rozumieć jako przebywanie (zamieszkiwanie) w lokalu mieszkalnym, który odpowiada rozumieniu lokalu przyjętego przez ustawę z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.).
Od zasad właściwości miejscowej gminy określonych w ust. 1 i 2 art. 101 ustawy o pomocy społecznej ustawodawca ustanowił w ust. 3 owego przepisu prawa wyjątek, zgodnie z którym: "W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie."
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. ustalenia w zakresie stanu faktycznego, jak również wykładnia i zastosowanie powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisów prawa, są prawidłowe.
Prawidłowe i niekwestionowane przez skarżącą pozostają ustalenia faktyczne co do jej miejsca zamieszkania w miejscowości P., gm. [...]. Skoro właściwą miejscowo jest gmina [..], to podanie skarżącej o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej nie mogło być rozpoznane przez Burmistrza Gminy B..
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 19 k.p.a., organy administracji publicznej zobowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości miejscowej (art. 19 k.p.a.), co obliguje je, w razie braku właściwości, do niezwłocznego przekazania podania zgodnie z właściwością.
W tej sytuacji postępowanie organu pierwszej instancji, jako niewłaściwego w sprawie, było bezprzedmiotowe i prawidłowo decyzja o odmowie przyznania świadczeń z pomocy społecznej została uchylona, a postępowanie umorzone.
Wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. nie przesądza o zasadności przyznania bądź nieprzyznania skarżącej zasiłku pogrzebowego. Wniosek skarżącej o przyznanie tego świadczenia zostanie przekazany do organu właściwego, który dopiero ustali, czy środki z pomocy społecznej mogą być skarżącej przyznane.
Skoro zatem zaskarżona decyzja w niczym nie narusza przepisów prawa, skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło