I SA/Wa 2227/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) asesor WSA Kamil Kowalewski Protokolant starszy referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S. A. w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr KKU-276/23 w przedmiocie nabycia prawa własności nieruchomości przez gminę oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) i art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta [...], decyzją z 29 sierpnia 2024 r. nr KKU-276/23, w pkt 1 uchyliła decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 19 września 2023 r. nr SN-Vl.7532.1.858.2016.8, w pkt 2 stwierdziła nieodpłatne nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę Miasto [...], mienia Skarbu Państwa stanowiącego własność nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów: jednostka ewidencyjna M. [...], obręb [...], arkusz mapy 02, działka nr [...] o pow. 0,0775 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi Kw nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] pismem z 14 listopada 2016 r. przekazał dokumenty ewidencyjne sygnalizując zasadność wydania decyzji potwierdzającej nabycie przez Miasto [...] prawa własności do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą". Decyzją z 19 września 2023 r. Wojewoda Wielkopolski odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto [...], mienia Skarbu Państwa stanowiącego własność nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów: jednostka ewidencyjna M. [...], obręb [...], arkusz mapy 02, działka nr [...] o pow. 0,0775 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi Kw nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż z materiału dowodowego wynika, że 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość: stanowiła własność Skarbu Państwa na podstawie Traktatu Wersalskiego z dnia 28 czerwca 1919 r. oraz Ustawy Sejmowej z dnia 14 lipca 1920 r. (protokół badania Kw nr [...]); w dziale ll Kw nr [...] jako właściciel widnieje Skarb Państwa; zgodnie z Planem zagospodarowania przestrzennego m. [...] - 1990 r., zatwierdzonym przez Wojewodę Poznańskiego w dniu 22 sierpnia 1975 r., który stanowił integralną część Planu zagospodarowania przestrzennego województwa poznańskiego, zatwierdzonego uchwałą Nr Vll/25/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu w dniu 21 października 1977 r., znajdowała się na obszarze zaliczonym do głównych liniowych elementów komunikacji, główne linie kolejowe (pismo Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] z 14 listopada 2016 r.,); w ewidencji gruntów zapisana była w grupie rejestrowej lVa - grunty państwowe w miastach i osiedlach przekazane w użytkowanie (pismo Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] z 14 listopada 2016 r.); zajęta była pod część nasypu kolejowego linii kolejowej [...] wybudowanej w 1870 r. oraz kabel TKD (pismo PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z 18 kwietnia 2017 r.). Ponadto dodał, że na przedmiotowej działce nr [...] znajduje się środek trwały przedsiębiorstwa linia kolejowa podtorze (pismo PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych z 4 lipca 2002 r. - Zestawienie Budynków i Budowli - przekazanym przy piśmie PKP S.A. Oddział Geodezji w Warszawie Wydział w Poznaniu z 21 sierpnia 2002 r.) oraz znajduje się część nasypu kolejowego, który stanowi integralną część linii kolejowej nr [...] (pismo PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Poznaniu z 25 stycznia 2017 r.). W ocenie Wojewody Wielkopolskiego zasadnym jest przyjęcie, iż nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej, a PKP nigdy nie były przedsiębiorstwem państwowym, dla których funkcję organu założycielskiego pełniłyby organy administracji państwowej stopnia podstawowego. A zatem nieruchomości, którymi władały PKP 27 maja 1990 r., w ogóle nie podlegały komunalizacji z mocy prawa, i to niezależnie od tego, czy na rzecz PKP było ustanowione prawo zarządu w formie prawem przewidzianej. Celem komunalizacji nie było bowiem przekazanie z rąk państwa w ręce samorządu terytorialnego wszystkich nieruchomości dotychczas stanowiących własność Skarbu Państwa. Przeciwnie na gminy miała przejść własność jedynie ściśle określonej puli nieruchomości państwowych, tj. tych nieruchomości, które w sensie prawnym lub faktycznym należały do jednostek państwowych szczebla podstawowego oraz do przedsiębiorstw państwowych utworzonych przez takie jednostki. Wszystkie pozostałe nieruchomości państwowe, należące do jednostek państwowych szczebla wojewódzkiego i centralnego w sensie prawnym lub faktycznym oraz należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których jednostki stopnia wojewódzkiego lub centralnego były organami założycielskimi, również w sensie prawnym lub faktycznym, miały pozostać państwowe. Tym samym, w ocenie Wojewody Wielkopolskiego, brak po stronie PKP tytułu prawnego w formie prawem przepisanej do nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, nie stanowi przeszkody w uznaniu, iż rzeczona działka była w dniu ustawowej komunalizacji w posiadaniu PKP. Ponadto, jak podkreślił Wojewoda Wielkopolski, brak po stronie PKP tytułu prawnego (decyzji administracyjnej, umowy cywilnoprawnej, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego) w stosunku do gruntów służących 27 maja 1990 r. realizacji zadań z zakresu transportu kolejowego, które wykonywał m.in. przy pomocy nadzorowanego przedsiębiorstwa Minister Transportu Żeglugi i Łączności, stanowi przesłankę negatywną komunalizacji z mocy prawa. Jednakże o tym, że przedmiotowa nieruchomość służyła w dniu ustawowej komunalizacji wykonywaniu zadań nadzorowanego przedsiębiorstwa z pewnością świadczy specyficzna zabudowa tej nieruchomości - nakłady należące do PKP w postaci infrastruktury kolejowej, jak również kabli telekomunikacyjnych. Tym samym nie ulega wątpliwości, że mienie Skarbu Państwa, stanowiące własność nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], przynajmniej jako służąca wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej - w tym przypadku Ministra Transportu Żeglugi i Łączności, nie stało się z mocy prawa, nieodpłatnie, 27 maja 1990 r., własnością wnioskującego Miasta [...]. Odwołanie od ww. decyzji Wojewody Wielkopolskiego złożyła Gmina Miasto [...] wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 15 września 2023 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: 1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), 2) art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy. Skarżąca nie podzieliła stanowiska prezentowanego przez Wojewodę Wielkopolskiego, iż tytuł prawny do nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją powstał z mocy przepisów prawa regulujących powstanie oraz funkcjonowanie przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, co w konsekwencji miałoby wykluczać możliwość jej komunalizacji z mocy prawa. Podkreśliła, iż w trakcie przeprowadzonego przez organ l instancji postępowania dowodowego nie odnaleziono dokumentu, na podstawie którego działka objęta decyzją komunalizacyjną zostałaby oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej. Prawa zarządu, użytkowania, czy też użytkowania wieczystego na rzecz przedsiębiorstw PKP nie można wywodzić z wskazanego Traktatu Wersalskiego z dnia 28 czerwca 1919 r. oraz Ustawy sejmowej z dnia 14 lipca 1920 r. Powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że akty prawne regulujące status prawny przedsiębiorstwa PKP oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mając charakter ogólnych aktów normatywnych, nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej należało przyjąć, że świetle art. 6 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) – dalej zwanej "uggwn", działka objęta zaskarżoną decyzją komunalizacyjną należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Podkreśliła dodatkowo, iż w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz.U. z 1990 r. Nr 51, poz. 301) – dalej zwanego "rozporządzeniem" przedsiębiorstwo państwowe PKP nie zostało wymienione. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z 29 sierpnia 2024 r., w pkt 1 uchyliła decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 19 września 2023 r., w pkt 2 stwierdziła nieodpłatne nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę Miasto [...], mienia Skarbu Państwa stanowiącego własność nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów: jednostka ewidencyjna M. [...], obręb [...], arkusz mapy 02, działka nr [...] o pow. 0,0775 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi Kw nr [...]. W uzasadnieniu podniosła, że podstawę materialno-prawną decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 19 września 2023 r. stanowi art. 5 ust. 1 ustawy. Zgodnie z nim mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Podkreśliła, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r. Tym samym obowiązkiem organów administracji orzekających w przedmiocie komunalizacji mienia jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki, od spełnienia których przepis ustawy uzależnia nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, a więc czy według stanu na 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i czy należała do: rady narodowej bądź terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstwa państwowego dla którego rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełniły funkcje organów założycielskich, albo do zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom. W dalszej kolejności, organ I instancji powinien ustalić, czy nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 11-12 ustawy. Bezsporne jest, że opisana nieruchomość 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa na podstawie Traktatu Wersalskiego z dnia 21 czerwca 1919 r. oraz Ustawy sejmowej z dnia 14 lipca 1920 r. Kolejną kwestią niezbędną do wyjaśnienia przyczyn komunalizacji mienia na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy jest ustalenie, czy przedmiotowe mienie 27 maja 1990 r. należało do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Dla ustalenia tej okoliczności niezbędne jest wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem "należące do". Pojęcie "należenie" trzeba rozumieć w kategoriach prawnych, zwłaszcza gdy mienie takie nie "należało" faktycznie do określonych organów samorządowych. Należenia mienia do danej rady narodowej również można w istocie domniemywać. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 uggwn grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste były zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Grunty te zatem do wspomnianych organów należały, chociaż nie było to należenie w kategoriach stricte prywatnoprawnych (użytkowanie, posiadanie, etc.). Przy tym zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz.U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183 ze zm.) rady narodowe stopnia podstawowego są właściwe we wszystkich sprawach należących do kompetencji rad narodowych, które nie zostały w drodze ustawowej zastrzeżone dla wojewódzkich rad narodowych; w razie wątpliwości, czy dla danej sprawy właściwa jest wojewódzka rada narodowa, czy też rada narodowa stopnia podstawowego, domniemywa się właściwość rady narodowej stopnia podstawowego. Jeśli zatem istnieją wątpliwości, których nie da się obiektywnie usunąć, to ww. postanowienie może mieć istotne znaczenie w sprawie. Innymi słowy sam fakt gospodarowania mieniem stosownie do obowiązujących regulacji przez gminę (radę narodową) świadczy, co do zasady, o należeniu tego mienia do gminy (rady narodowej). Z powyższymi regulacjami koresponduje art. 38 ust. 2 uggwn zgodnie z którym dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Analogiczne regulacje dotyczące obowiązku formalnego przekazania terenu państwowego m.in. przedsiębiorstwom państwowym w prawną formę władania zwaną zarządem (użytkowaniem) występowały również we wcześniejszym stanie prawnym (art. 3 ust. 1 i 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, czy też art. 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych). Komisja podkreśliła, że regulacje poprzedzające uggwn wyróżniały się brakiem uznania umowy o nabyciu nieruchomości za podstawę powstania zarządu. Stanu powyższego nie zmienił przejściowy art. 80 ust. 1 uggwn (w brzmieniu z 27 maja 1990 r.) zgodnie z którym grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek. Przepis ten odnosił się bowiem w istocie do analogicznego do zarządu z uggwn formy władztwa przedsiębiorstw państwowych, w ramach zasady jednolitej własności Skarbu Państwa, w postaci "użytkowania". Użytkowania tego nie można sprowadzać wbrew literalnemu brzmieniu ww. przepisu i ww. zasadzie do "użytkowania" stricte w znaczeniu cywilistycznym, czy też faktycznego władztwa (posiadania), którego nie można utożsamiać z użytkowaniem. Potwierdza to ust. 2 ww. regulacji zgodnie z którym posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, którzy 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przepis ten potwierdza, że istotnymi w sprawie są tylko "dokumenty o przekazaniu gruntu w formie prawem przewidzianej", nie mają więc znaczenia inne rozstrzygnięcia, jeśli nie dotyczą ww. przedmiotu, a np. opłat z tytułu zarządu ustanawianych z nieuzasadnionym pominięciem faktu braku jego formalnego ustanowienia. Brak formalizacji tytułu prawnego tzw. "jednostek gospodarki uspołecznionej" w poprzednim systemie wydaje się zresztą rzeczą powszechną i ujawnianą w wielu dziedzinach po zmianach systemowych. Powyższe potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądowe. W jednobrzmiących tezach uchwał z 27 lutego 2017 r. sygn. akt l OPS 2/16 oraz z 26 lutego 2018 r. sygn. akt l OPS 5/17 NSA przyjął, że pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa (...) bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 uggwn oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu (...) maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy. Z treści uchwał wynika jednoznacznie, że nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa (...) nie są nieruchomościami "należącymi do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego", o ile prawo do tych nieruchomości może być udokumentowane w sposób określony w art. 38 ust. 2 uggwn, tj. decyzją organu administracji publicznej, na mocy której (...) uzyskała grunt państwowy w zarząd albo umową, zawartą za zezwoleniem organu, o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umową o nabyciu nieruchomości. Komisja podała, że z akt sprawy nie wynika, ażeby w formie prawem przewidzianej przedmiotowa nieruchomość została oddana w zarząd lub użytkowanie na rzecz jakiegokolwiek podmiotu, a tylko wówczas nieruchomość ta nie należałaby do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Faktyczne władanie mieniem przez PKP S.A. nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację, która w trybie ww. przepisu ustawy następuje z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r., tym bardziej, że wydana decyzja komunalizacyjna ma jedynie charakter deklaratoryjny i potwierdza przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę. Zarząd, to prawna forma władania, która uprawnia do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Nawet faktyczne władanie nieruchomością odpowiada bowiem przesłance wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. że mienie należało do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że aby przeciwstawić się komunalizacji mienia podmiot faktycznie mieniem tym władający musiał w postępowaniu komunalizacyjnym wykazać, że mienie to należało do niego w sensie prawnym, a nie faktycznym. Udowodnienie władania mieniem w sensie prawnym (także mieniem wykorzystywanym pod infrastrukturę kolejową) wymagało przedłożenia właściwemu wojewodzie odpisu decyzji lub umowy, o których mowa w art. 38 ust. 2 uggwn lub aktów (np. decyzji administracyjnych, protokołów przekazania mienia) wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu gospodarki gruntami, dokumentujących określony tytuł prawny (użytkowanie, zarząd i użytkowanie, zarząd). Tymczasem, z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie wynika istnienie dokumentów potwierdzających, na 27 maja 1990 r., prawo zarządu do nieruchomości opisanej na wstępie jakiemukolwiek podmiotowi. Dowodu ustanowienia zarządu w sensie prawnym nie mogą stanowić również zapisy ewidencji gruntów. Podstawową cechą rejestru ewidencji gruntów i budynków jest stwierdzenie, iż zapisy w nich zawarte mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 listopada 1998 r. sygn. akt ll SA 914/08. Zapisy w ewidencji gruntów, z uwagi na swój charakter, są pochodnymi informacji o gruntach i właścicielach wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów sporządzonych w formie aktu notarialnego i umów dzierżawy i nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia stanu prawnego nieruchomości na 27 maja 1990 r. W konsekwencji wpis w ewidencji gruntów może być uznany jedynie za środek dowodowy, a nie za przesłankę prawną. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany faktyczne i prawne ustalone w innym trybie przez inne organy orzekające. Komisja podkreśliła, że prawo zarządu PKP do przedmiotowej nieruchomości nie powstało z mocy samego prawa, bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Na stanowisko to wskazuje ukształtowana linia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki sygn. akt: I OSK 1947/06, I OSK 1456/06, I OSK 1457/06, I OSK 187/07), w którym wyrażono pogląd, że przepisy ustawy o przedsiębiorstwie państwowym PKP, jako aktu o charakterze ogólnym (abstrakcyjnym), nie regulowały stanu prawnego konkretnych nieruchomości, ale mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia. Z kolei akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa PKP oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie, których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i również nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała ponadto, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 1080/09 art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" stanowi w sposób ogólny, że wszelkie nieruchomości przeznaczone do użytku kolei, stanowią z chwilą nabycia ich przez przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe własność Skarbu Państwa, a przedsiębiorstwo to zatrzymuje je w swoim użytkowaniu i zarządzie. Nie można skutecznie twierdzić, by powstanie tego prawnorzeczowego tytułu po stronie PKP następowało z mocy prawa, bez potrzeby konkretyzacji tej normy w akcie administracyjnym. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2585/14. Jak wskazał dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 1432/18 ustawa o kolejach przyznała jedynie Polskim Kolejom Państwowym uprawnienie do budowy, utrzymania i eksploatacji kolei użytku publicznego. Nie potwierdziła natomiast przysługiwania zarządu, o którym stanowiło uchylone rozporządzenie PKP po zmianach. Także uchwalona 27 kwietnia 1989 r. ustawa o przedsiębiorstwie państwowym "PoIskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 26, poz. 138 ze zm.), zmieniająca m.in. ustawę z 1960 r. o kolejach, nie zawierała żadnych postanowień w zakresie ewentualnego przyznania spółce zarządu posiadanymi gruntami. Art. 16 ust. 1 ustawy PKP z 1989 r. stanowił, że przedsiębiorstwu przysługiwało mienie, jako część wydzielona z mienia ogólnonarodowego w postaci środków będących w dyspozycji PKP w chwili wejścia ustawy w życie oraz środki nabyte po tej dacie. Z przepisu tego nie wynikało jednak przyznanie Polskim Kolejom Państwowym jakiegokolwiek prawa o charakterze zarządczym do nieruchomości. Ustawa z 1989 r., jak i ustawa z dnia 19 października 1991 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 107, poz. 463) nakazywały uznać prawo Polskim Kolejom Państwowym do wydzielonego mienia jedynie jako "gospodarowanie", a nie oznaczone prawo rzeczowe do konkretnej nieruchomości. W konsekwencji powołane przepisy nie mogły stanowić przeszkody do komunalizacji nieruchomości, którymi władały Polskie Koleje Państwowe, jeżeli 27 maja 1990 r. (w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej) nie posiadały indywidualnego tytułu do konkretnej nieruchomości, czyli jeżeli nieruchomość ta w prawem przewidziany sposób nie została PKP oddana w zarząd lub nie ustanowiono na niej na rzecz PKP innego prawa rzeczowego. Zdaniem Komisji w niniejszej sprawie nie znajdował również zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, jak również art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy zgodnie z którym, składniki mienia ogólnonarodowego, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim. Oznacza to, że jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy określone składniki mienia ogólnonarodowego służyły - w sensie faktycznym - do wykonywania zadań publicznych należących do wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 1 podmiotów, to niezależnie od tego, czy wykonawcy tych zadań legitymowali się lub nie tytułem prawnym do tego mienia, nie może ono podlegać komunalizacji na rzecz gmin. Użyte w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy określenie "służą wykonywaniu zadań publicznych" oznacza stan faktyczny, nie nawiązuje do stosunku prawnego, na podstawie którego korzysta się z danego mienia stanowiącego własność ogólnonarodową, lecz do charakteru zadań, którego wykonywaniu faktycznie służy określone mienie. Komisja podkreśliła, że wykaz przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. o tym samym tytule (Dz.U. Nr 51, poz. 301). W rozporządzeniu tym brak jest przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Polskie Koleje Państwowe 27 maja 1990 r. nie wykonywały zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Fakt, iż organem założycielskim przedsiębiorstwa był minister nie oznacza, że wykonywane przez nie zadania należą do właściwości organów administracji rządowej (wyrok NSA z 13 maja 2008 r. sygn. akt l OSK 760/07). Tym samym brak było podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa nieruchomość w całości, czy też w części była wyłączona z komunalizacji na rzecz właściwej gminy - Gminy Miasta [...] w trybie art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. Od decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 29 sierpnia 2024 r. Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w Warszawie wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciły: I. rażące naruszenie przepisów prawa stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, tj.: 1) art. 15 oraz art. 8 § 1 kpa poprzez rozpoznanie sprawy w sposób schematyczny, bez rzetelnego odniesienia się do argumentacji zaprezentowane] przez Wojewodę Wielkopolskiego, przy uwzględnieniu wyłącznie stanowiska i interesów jednego z podmiotów zaangażowanych w sprawę; 2) art. 11 ust. 1 pkt 1 oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez błędną ich interpretację, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż negatywna przesłanka komunalizacji określona we wspomnianym wyżej art. 11 ust. 1 pkt 1 powiązana jest z odrębną przesłanką wskazaną w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z czym zastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy wymagałoby wykorzystywania danego mienia ogólnonarodowego (państwowego) przez określony podmiot oraz niezastosowania art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 2, art. 3 pkt 1, art. 7 ust. 2 i art. 8 ustawy z dnia 1 grudnia 1989 r. o utworzeniu urzędu Ministra Transportu i Gospodarki (Dz.U. z 1989 r. Nr 67, poz. 407) oraz art. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 8, art. 19 ust. 1, art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 1989 r. Nr 26, poz. 138), a także art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz.U. z 1989 r. Nr 52, poz. 310) poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy składnik mienia ogólnonarodowego (państwowego), działka nr [...], służył w dacie komunalizacji do wykonywania zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej; 2) art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 2 i art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej (Dz.U. z 1988 r. Nr 30, poz. 207) oraz art. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy składnik mienia ogólnonarodowego (państwowego), a więc działka nr [...] w dacie komunalizacji służył do wykonywania zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej; 3) art. 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz.U. z 1990 r. Nr 51, poz. 301) poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, iż spod komunalizacji wyłączone mogły być wyłącznie składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego) należące do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wymienionych we wskazanym rozporządzeniu Rady Ministrów, a w konsekwencji niezastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 2; 4) art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z art. 16 ust. 1-4 oraz art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" poprzez ich niezastosowanie; III. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 i art. 80 kpa poprzez błędne i oderwane od ustaleń Wojewody ustalenie, iż Polskie Koleje Państwowe (przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe) 27 maja 1990 r. nie wykonywały zadań należących do właściwości organów administracji rządowej; 2) art. 7 i art. 107 § 3 kpa poprzez nieodniesienie się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do ustaleń faktycznych Wojewody Wielkopolskiego wskazujących na zasadność zastosowania w sprawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy, 3) art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne zgromadzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji pominięcie okoliczności, iż działka nr [...] została ujęta w załączniku nr 15 do decyzji nr 14 Ministra Infrastruktury z 18 września 2020 r. w sprawie ustalenia terenów zamkniętych przez które przebiegają linie kolejowe, co w połączeniu z faktem istnienia od 1870 r. linii kolejowej [...] oraz faktem istnienia na terenie działki nr [...] elementów tej linii wskazuje na wykorzystywanie składnika mienia ogólnonarodowego w sposób ciągły, do zadań z zakresu obronności kraju; 4) art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, a w konsekwencji uchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 19 września 2023 r., pomimo że orzeczenie to odpowiadało prawu; 5) art. 6 kpa, ze względu na naruszenia wskazane powyżej. W związku z powyższym PKP S.A. wniosła o: I. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości; ewentualnie II. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; III. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyciągu z załącznika nr 15 do decyzji nr 14 Ministra Infrastruktury z 18 września 2020 r. w sprawie ustalenia terenów zamkniętych, na fakty określenia działki nr [...] jako terenu zamkniętego zastrzeżonego, ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, do ciągłego wykorzystywania działki nr [...] do zadań związanych z obronnością kraju; IV. zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty skargi są polemiczne z argumentami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i jako takie nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Podstawę materialnoprawną niniejszej sprawy stanowił art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z przepisu tego wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy (27 maja 1990 r.). Trafnie wskazała Komisja, że objęta postępowaniem nieruchomość 27 maja 1990 r. stanowiła własność Państwa i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a zatem spełniała przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jak wynika z akt sprawy przedsiębiorstwu państwowemu PKP nie przysługiwało do przedmiotowej nieruchomości 27 maja 1990 r. prawo zarządu. Nie legitymowało się ono bowiem dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa zarządu (użytkowania) tej nieruchomości. Trzeba wskazać, że kwestia dotycząca sporu pomiędzy PKP S.A., a organami właściwymi w sprawie komunalizacji mienia, na podstawie przepisów ustawy była wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W orzeczeniach podkreślano, że jeżeli PKP nie legitymują się tytułem prawnym do skomunalizowanej nieruchomości, wydanym w formie prawem przewidzianej, to nie mogło być uznane za podmiot, któremu taki tytuł służy. Tytułu takiego, jak trafnie wskazała Komisja, nie da się wywieść z ogólnych przepisów dotyczących utworzenia i działalności PKP. Akty prawne regulujące status skarżącej spółki, a wcześniej przedsiębiorstwa państwowego PKP, jak również akty ustawowe i wykonawcze na podstawie których przeprowadzono postępowanie nacjonalizacyjne kolei mają bowiem charakter przepisów ogólnych, a co za tym idzie nie mogły regulować stanu prawnego poszczególnych nieruchomości. Stanowisko powyższe potwierdza rozliczne i ugruntowane orzecznictwo, w tym przywołane przez Komisję. PKP nie było 27 maja 1990 r. podmiotem, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym składniki mienia ogólnonarodowego, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. PKP 27 maja 1990 r. było przedsiębiorstwem państwowym (jednostką gospodarki uspołecznionej – art. 33 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego), a zatem nie wykonywało zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Fakt, że organem założycielskim tego przedsiębiorstwa był minister nie oznacza, że to PKP wykonywała zadania publiczne jako naczelny organ administracji rządowej, w szczególności zadania z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa, czy transportu i komunikacji. W sprawie nie miał także zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy zgodnie z którym, składniki mienia ogólnonarodowego, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim. Jak trafnie wskazała Komisja wykaz tych przedsiębiorstw i jednostek określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r., w którym nie zostało wymienione przedsiębiorstwo państwowe PKP. Wbrew zarzutom skargi nie został więc naruszony art. 11 ustawy. W licznych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał m.in., że dysponowanie, czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na konkluzję, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy. Jak słusznie wskazał organ pojęcia "dysponowanie" i "zarządzanie’’ nie są bowiem tożsame z pojęciem "należy do", które w swym semantycznym zakresie wskazuje na aspekt prawnorzeczowy. Podkreślono, że w szczególności o zarządzie nie świadczy samo faktyczne przeznaczenie gruntu pod infrastrukturę kolejową, jeżeli nie wiązało się ono z tytułem prawnym. Nie świadczy także o zarządzie legitymowanie się decyzją o opłatach za zarząd, w sytuacji braku tytułu prawnego - zarządu. Jak wskazano w wyroku NSA z 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2132/17, aby ostatecznie usunąć wątpliwości natury prawnej w zakresie interpretacji przepisów regulujących kwestię nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości w trybie ustawy oraz pojawiającą się w orzecznictwie rozbieżność, NSA podjął dwie uchwały: z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16 oraz z 26 lutego 2018 r. sygn. akt I OPS 5/17. W tezach tych uchwał NSA przyjął, że pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 uggwn oznacza, że nieruchomość ta należała 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy. W uchwale z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16 NSA dokonał wykładni art. 5 ust. 1 ustawy przyjmując, że zakres użytego w tym przepisie zwrotu "mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego" obejmuje nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 uggwn. Przyjęto zatem, że nieruchomości pozostające we władaniu przedsiębiorstwa PKP nie są nieruchomościami należącymi do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, o ile prawo do tych nieruchomości może być udokumentowane w sposób określony w art. 38 ust. 2 uggwn. We wskazanych uchwałach przyjęto również, że analiza przepisów regulujących status i uprawnienia do mienia PKP, w tym uchwalonych po 1960 r., wyraźnie wskazuje, że PKP nie były traktowane przez ustawodawcę jako podmiot wykonujący prawo zarządu gruntów kolejowych. W uchwale z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16 podkreślono, że ustawa z 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" zmieniająca, m.in. ustawę z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach, nie zawierała żadnych postanowień w zakresie ewentualnego przyznania PKP zarządu gruntami. W uchwale tej wskazano także, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia o PKP, w brzmieniu jednolitym ustalonym obwieszczeniem Ministra Komunikacji z dnia 5 grudnia 1930 r. (Dz.U. Nr 97, poz. 568), a następnie i art. 4 ust. 1 rozporządzenia o PKP w brzmieniu jednolitym, ustalonym obwieszczeniem Ministra Komunikacji z dnia 12 sierpnia 1948 r. (Dz.U. Nr 43, poz. 312), Przedsiębiorstwo PKP uzyskało z mocy ustawy zarząd powierniczy, który następnie uległ przekształceniu w zarząd poprzez skreślenie użytych w tekście przedwojennym słów "powierniczy". Tym niemniej NSA wskazał, że rozporządzenie o PKP zostało w całości uchylone przez art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach ze skutkiem na 8 grudnia 1960 r. Ustawa o kolejach z 1960 r. nie zawierała żadnych postanowień w zakresie określenia tytułu prawnego do nieruchomości posiadanych przez PKP, w szczególności nie potwierdzała prawa zarządu tego przedsiębiorstwa do jakichkolwiek gruntów z czego - uznając koncepcję racjonalnego ustawodawcy - wyprowadzić należy wniosek, że nie było intencją ustawodawczą utrzymanie tego prawa. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" przedsiębiorstwu temu przysługiwało mienie, jako część wydzielona z mienia ogólnonarodowego w postaci środków będących w dyspozycji PKP w chwili wejścia ustawy w życie oraz środki nabyte po tej dacie, ale nie zarząd. Również art. 16 ust. 4 tej ustawy, w jej pierwotnym brzmieniu, nie kreował prawa zarządu przedsiębiorstwa PKP. Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 107, poz. 463) także nakazywała w art. 16 uznać prawo PKP do wydzielonego mienia za "gospodarowanie", a nie za oznaczone prawo rzeczowe lub zarząd. Z art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa" wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Zatem ogólna moc wiążąca uchwał powoduje, że z chwilą ich podjęcia wiążą one sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których stosowany będzie interpretowany przepis. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwo państwowe PKP nie legitymowało się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, co wykluczałoby możliwość jej komunalizacji. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby PKP dysponowały tytułem prawnym do nieruchomości oznaczonej wówczas jako działka nr [...] takim jak: decyzja, umowa, protokół zdawczo-odbiorczy, które ustanawiałby zarząd, czy wcześniej użytkowanie. Takich dokumentów nie ma w swych zasobach PKP S.A., czy Prezydent Miasta [...]. Z treści Kw nr [...] nie wynika aby w dziale II księgi wieczystej obok Skarbu Państwa kiedykolwiek ujawnione zostało przedsiębiorstwo państwowe PKP jako podmiot uprawniony z tytułu zarządu do spornego gruntu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 czerwca 1963 r. sygn. akt I CR 336/63; uchwała Sądu Najwyższego z 16 października 1967 r. sygn. akt III CZP 72/67). Złożenie przez skarżącą w 2002 r. wniosku o uwłaszczenie spornym gruntem na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP świadczy o tym, że skarżąca nie legitymuje się dokumentami o przekazaniu jej tych gruntów w formie prawem przewidzianej. Tytułu do spornej nieruchomości nie potwierdzają też ww. przepisy ogólne regulujące po 1960 r. status prawny PKP. Zatem słusznie przyjęła Komisja, że PKP władały terenem obecnej działki nr [...] wyłącznie w sposób faktyczny. Brak tytułu prawnego 27 maja 1990 r. do przedmiotowej nieruchomości oznacza natomiast, że nieruchomość należała wówczas, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 3 uggwn do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W sprawach dotyczących gruntów zlokalizowanych w obszarze linii kolejowej relacji [...] korzystnie dla Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalał skargi kasacyjne PKP S.A. (por. wyrok NSA z 14 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 2443/16; wyrok NSA z 8 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 937/22; wyrok NSA z 14 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1598/21). Zdaniem Sądu w sprawie spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki komunalizacji mienia z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie doszło więc do naruszenia wyżej wskazanego przepisu. Dla komunalizacji nie miała znaczenia podnoszona przez skarżącą kwestia istnienia na spornym gruncie terenu zamkniętego o którym mowa w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z przepisów powszechnie obowiązujących nie wynika, aby uznanie danego terenu za teren zamknięty wyłączało przekształcenia własnościowe na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy. Taki status gruntu niesie dla właściciela jedynie pewne ograniczenia w wykonywaniu prawa własności przewidziane (np. w przepisach prawa budowlanego, ochrony środowiska, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Poza tym nie można udowodnić wykonywania przez PKP w dacie komunalizacji (27 maja 1990 r.) zadań z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa z samej treści decyzji nr 14 Ministra Infrastruktury z 18 września 2020 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe (Dz.Urz. MI z 2020 r. poz. 38 ze zm.), która w Załączniku nr 15 - M. [...], poz. 291/7 przewiduje, że działka nr [...] stanowi teren zamknięty. Pomijając już datę wydania decyzji, czyli o wiele późniejszą od daty istotnej w sprawie - 27 maja 1990 r. nie ma w niej wzmianki o wykonywaniu tego rodzaju działalności p.p. PKP, co wynika także z charakteru tego rodzaju decyzji. Decyzja właściwego ministra określa jedynie na konkretnych gruntach obszar terenu zamkniętego ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, a nie podmiot wykonujący tego rodzaju działalność. Ogólne kompetencje i zadania Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej wynikające z art. 2, art. 3 pkt 1, art. 8 ustawy z dnia 1 grudnia 1989 r. o utworzeniu urzędu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (realizacja polityki państwa w zakresie funkcjonowania oraz rozwoju transportu i gospodarki morskiej, tworzenie warunków do budowy, utrzymania i eksploatacji kolei, pełnienie funkcji organu założycielskiego przedsiębiorstwa państwowego PKP) nie świadczą o tym, że tego typu działalność Ministra wykonywana była 27 maja 1990 r. na gruncie oznaczonym jako działka nr [...] i przez to teren ten służył wykonywaniu zadań służył wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej oraz organów władzy państwowej (art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy). Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn chybione były zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Niezasadne były zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Kluczowe, z punktu widzenia przedmiotu postępowania, ustalenia stanu faktycznego sprawy znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, przy ocenie którego nie uchybiono zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Z kolei podjęte rozstrzygnięcie odpowiada prawu i zostało uzasadnione w sposób odpowiadający standardom wyznaczonym treścią art. 107 § 3 kpa. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.