I SA/Wa 2240/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Marek Wroczyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi G. G. o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.11.2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 326/12 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego G. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 7 sierpnia 2013 r. skarżący G. G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność w sprawie sygnatura akt I SAB/Wa 326/12. W skardze wniósł też o orzeczenie istnienia uprawnienia do odszkodowania na nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2012r. zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku w przedmiocie odszkodowania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyrok wraz z aktami zostały doręczone w lutym 2013 roku – Sąd przekazał akta 6 lutego 2013 roku. Skarżący podniósł, że ponieważ Prezydent nie wykonał prawomocnego wyroku, stosownie do treści art. 154§ 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wysłał wezwanie, które doręczone zostało w dniu 12 lipca 2013 r. Uzasadniając żądanie skargi w części dotyczącej orzeczenia istnienia uprawnienia do odszkodowania podniósł, że spełnione są wszystkie trzy przesłanki do uzyskania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku O gospodarce nieruchomościami, bowiem przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z 26 października 1945 roku O własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, znajdujący się tam budynek był domem jednorodzinnym i przeszedł na własność po 5 kwietnia 1958 roku. Skarżący złożył też wniosek o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie wskazał, że poinformowano strony w piśmie z dnia 5 września 2013 roku o trwającej analizie zgromadzonej dokumentacji i wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania do dnia 31 stycznia 2014 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga złożona została w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu, Sąd w przepadku, o którym mowa w § 1, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2012 roku sygn. akt I SAB/Wa 326/12 zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku G. G. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...], nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się wyroku sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a. zgodnie, z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. W sprawie niniejszej akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 12 lutego 2013 roku. Do dnia wniesienia skargi z 7 sierpnia 2013 roku, pomimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku z 26 listopada 2012 roku, Prezydent W. nie rozpatrzył wniosku G. G. w przedmiocie odszkodowania. Skoro zaś Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 326/12 sprawy nie załatwił, oznacza to, że wyroku tego nie wykonał. Wobec powyższego wniosek o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zauważyć należy, że niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy administracji publicznej. Taka sytuacja prowadzi, bowiem do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej, do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach sprawy niniejszej, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego w wyroku z 26 listopada 2012 roku terminu na załatwienie sprawy wystarczająco represyjną funkcję spełni w ocenie Sądu, grzywna w wysokości 500 złotych. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny wskazanej w art. 154§ 6 p.p.s.a. i jest adekwatna do wskazanych wyżej okoliczności. Jednocześnie Sąd oddalił skargę w tej części, w jakiej skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy, co do istoty, które skutkowałoby rozstrzygnięciem o odszkodowaniu za przejętą nieruchomość. Zdaniem Sądu w niniejszym postępowaniu przepis art. 154§2 p.p.s.a. zdanie pierwsze nie może mieć zastosowania, ponieważ nie pozwala na to charakter sprawy. W doktrynie podkresla się, że powołany przepis stanowi wyjątek od zasady, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie o zgodności z prawem zaskarżonych do sądu aktów bądź czynności organów administracji publicznej. Zasadą jest, więc, że sąd administracyjny nie może przejąć sprawy administracyjnej do bezpośredniego załatwienia. Stanowiący odstępstwo od tej zasady art. 154 §2 p.p.s.a. znajduje zastosowanie tylko w sprawach ze skarg wniesionych na podstawie art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. tj. skarg na akty lub czynności organów administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 562. Orzeczenia sądu administracyjnego wydawane w trybie art. 154 §2 p.p.s.a. mogą dotyczyć wyłącznie spraw, w których uprawnienia lub obowiązki wynikają bezpośrednio z norm prawa materialnego i wymagają tylko potwierdzenia lub wykluczenia ich istnienia. Ze względu na konstrukcję subsydiarnego orzekania w sytuacji bezprawności zachowania organu administracji (art. 154§ 1 p.p.s.a.) zwrot "orzec o istnieniu" łączy się w zasadzie z pojęciem uprawnienia skarżącego, zaś słowo "nieistnieniu" – z pojęciem jego obowiązku. Skarga wniesiona w sprawie niniejszej takiego przypadku nie dotyczy. Roszczenie odszkodowawcze skarżącego zależne jest, bowiem od dokonania matematycznego obrachunku w ramach wyceny operatowej. W związku z powyższym brak było podstaw do uwzględnienia skargi w części dotyczącej zastosowania art. 154 §2 p.p.s.a. i orzeczenia przez Sąd w tym zakresie. Skarga w tej części została oddalona. Mając na uwadze powyższe na podstawie art.154 §1, 2 i 6 oraz art. 200 p.p.s.a orzeczono jak w wyroku. ----------------------- 1