I SA/Wa 2256/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od skargi sprawie ze skargi H. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2256/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi przez nadesłanie 10 odpisów skargi oraz nieuiszczenie wpisu od skargi. Orzeczenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 października 2014 r. Pismem nadanym w dniu 23 października 2014 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wnioskodawca wskazał, że niepodjęcie pisma z placówki pocztowej dwukrotnie awizowanego w dniach 24 lipca 2014 r. i 1 sierpnia 2014 nie wynikało z okoliczności zależnych od wnioskodawcy. Musiał on pilnie wyjechać z miejsca swojego zameldowania z powodu nagłego pogorszenia stanu zdrowia jego teściowej. Nie odebrał z poczty w wyznaczonym terminie pisma sądowego, w związku z czym nie uzupełnił wpisu od skargi. Dodał, że zobowiązuje się do uiszczenia wpisu od skargi oraz nadesłania 10 jej odpisów. Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2014 r. Sąd zwrócił się do skarżącego o wskazanie w jakim dniu ustała przyczyna uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz o nadesłanie dokumentu uprawdopodabniającego pogorszenie stanu zdrowia osoby wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 88 ppsa). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący poinformował, że przyczyna uchybienia terminowi wyznaczonemu na uzupełnienia braków formalnych skargi ustała w dniu 16 października 2014 r. Do pisma załączył zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia teściowej, w którym stwierdzono, że ww. "jest chora przewlekle i wymaga opieki innych osób". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ppsa). Natomiast zgodnie z art. 88 tej ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek tylko o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, jednak zobowiązał się także do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie 10 jej odpisów. W związku z czym Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu dotyczy zarówno wpisu sądowego, jak i nadesłania 10 odpisów skargi. Wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym, 7-dniowym terminie od dnia ustąpienia przyczyny jego uchybienia. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie ww. terminu nastąpiło bez jego winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie dokonującej czynności. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07). W świetle powyższego nie można zatem przyjąć, że strona skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący w swoim wniosku wskazał, że w związku z nagłym pogorszeniem stanu zdrowia teściowej musiał pilnie wyjechać z miejsca zamieszkania i nie odebrał przesyłki zawierającej wezwanie z Sądu. Następnie (na wezwanie Sądu o nadesłanie dokumentu uprawdopodabniającego pogorszenie stanu zdrowia osoby wskazanej we wniosku), przedłożył zaświadczenie, z którego wynika, że jego teściowa jest przewlekle chora i wymaga opieki innych osób. W tej sytuacji wskazać należy, że skarżący nie wykonał zarządzenia Sądu, bowiem z nadesłanego dokumentu nie wynika, że nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia jego teściowej, lecz jedynie fakt przewlekłej choroby oraz konieczności opieki osób trzecich. Ponadto skarżący, kiedy uzyskał wiedzę o konieczności nagłego wyjazdu, mógł upoważnić inne osoby do odbioru korespondencji lub ewentualnie do opróżniania skrzynki na listy - zatem mógł posłużyć się każdą inną osobą trzecią. Skoro z nadesłanego zaświadczenia w żaden sposób nie wynika, że stan zdrowia chorej załamał się nagle, to można uznać, iż skarżący mógł przewidzieć, że jako osoba chora przewlekle, która ma 85 lat - może wymagać zwiększonej opieki innych osób, a co z tego wynika przeciwdziałać wcześniej takiej sytuacji. Wiedząc zatem, iż wniósł skargę do Sądu powinien zadbać o regularny odbiór kierowanej do niego korespondencji. W świetle wyjaśnień wnioskodawcy oraz nadesłanego dokumentu, w żaden sposób nie można uznać, że uprawdopodobnione zostało nagłe i nieprzewidziane pogorszenie stanu zdrowia teściowej, które uniemożliwiło H. G. odbiór korespondencji z Sądu. W tych okolicznościach brak odbioru przez skarzacego pisma z placówki pocztowej, które awizowane było w dniach 24 lipca 2014 r. i 1 sierpnia 2014 r. (k.16 akt sądowych) i zwrócone do nadawcy w dniu 11 sierpnia 2014 r., tj. po 18 dniach ocenić należy jako niedbalstwo którego dopuścił się skarżący. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.