I SA/Wa 2259/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-19
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło uchylenia własnej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, pomimo wniosku o wznowienie postępowania opartego na wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło uchylenia decyzji, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 38/13) nie stwierdził niekonstytucyjności przepisu art. 16a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowił podstawę do odmowy przyznania zasiłku z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Ponadto, skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 k.p.a. ani art. 145b § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący D. W. ubiegał się o specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Po prawomocnym oddaleniu skargi przez WSA, skarżący wystąpił o wznowienie postępowania w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Kolegium wznowiło postępowanie, ale następnie decyzją odmówiło uchylenia poprzedniej decyzji, podtrzymując stanowisko o niespełnieniu kryterium dochodowego. Skarżący wniósł skargę do WSA na decyzję odmawiającą uchylenia poprzedniej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę
Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Wójt Gminy S., po rozpatrzeniu wniosku Pana D. W., orzekł o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad A. W., urodzonym w dniu [...] stycznia 1940, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto odmówił opłacania składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na regulacje prawne zawarte w art. 16a w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2006 r., Nr 139 poz. 992 z późn. zm.) ustawy podał, że podstawą do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego są dochody rodziny za 2011 r. Przy czym miesięczny dochód na jednego członka rodziny przekroczył ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do przedmiotowego świadczenia o kwotę [...] zł.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją Nr [...], z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2013 r.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Kolegium stwierdziło, że D. W. nie zrezygnował z jakiekolwiek pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki na niepełnosprawnym ojcem. Znajdujące się w aktach sprawy świadectwo pracy D. W. bezsprzecznie dowodzi, że stosunek pracy ustał z dniem [...] czerwca 2011 r. na podstawie art. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.).
Organ dokonał analizy sytuacji dochodowej odwołującego i jego ojca. Wskazując na treść art. 16a ust. 2 podał, że z materiału dowodowego wynika, że łączny dochód dwuosobowej rodziny, którą stanowili odwołujący i jego ojciec, w roku bazowym 2011 w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało kwotę [...] zł miesięcznie.
D. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Została ona oddalona przez Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3062/14.
Sąd uznał, że zasadnie organy obu instancji stwierdziły, że nie została spełniona przesłanka kryterium dochodowego, warunkująca uzyskanie wnioskowanego świadczenia (art. 16a ust. 2 ustawy). W jego ocenie skoro świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego może być przyznane jedynie w razie łącznego spełnienia warunków określonych w art. 16a ustawy oświadczeniach rodzinnych, to w sytuacji niespełnienia kryterium dochodowego, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje stanowisko organów i D. W., co do wykładni pojęcia rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Niespełnienie chociażby jednej z przesłanek z art. 16a ustawy uniemożliwia przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego;
D. W. wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 z dnia 21 października 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 1443) i art. 145a k.p.a. wskazując, że w sprawie zostały spełnione przesłanki w zakresie wznowienia postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowiło wznówić postępowanie zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r.
Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło uchylenia własnej decyzji z dnioa [...] listopada 2013 r., nr [...].
Kolegium uzasadniło, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową polegającą na tworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją.
Postępowanie wznowieniowe przebiega dwuetapowo. W pierwszym etapie organ bada warunki formalne wniosku, a następnie, gdy stwierdzi, że uchybienia formalne niewówczas wydaje, na mocy art. 149 § 1 k.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania. W drugim etapie rozpoznaje sprawę merytorycznie, celem podjęcia jednej z decyzji wskazanych w art. 151 § 1 kpa.
D. W., jako podstawę wznowienia postępowania w sprawie, powołał art. 145a k.p.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. Sygn. K 38/13. Przepis art. 145a § 1 k.p.a. przewiduje, że można żądać postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sprawie zachowany został termin jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, określony w art. 145a § k.p.a. Ponadto D. W. w uzupełnieniu powyższego wniosku wskazał, na konieczność rozpatrzenia jego sprawy w kontekście przesłanek wynikających z art. 145 § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.
Organ stwierdził, że zasady i warunki niezbędne do przyznania świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego zostały zawarte w art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) - według stanu na dzień podjęcia ostatecznej decyzji). Podkreślił, że świadczenie to zostało wprowadzone przez ustawodawcę z dniem 1 stycznia 2013 r. na podstawie art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy oświadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548). Specjalny zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem odrębnym w stosunku do świadczeń, które przewiduje art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Aby uzyskać do niego prawo należy spełnić warunki określone w art. 16a ustawy. Wskazane świadczenie zachowuje również odrębność w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego uregulowanego w art. 17 ustawy.
W myśl art.16a ust. 1-4 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. W przypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje.
Stosownie do treści art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623,00 zł.
D. W. wraz ze swoim ojcem stanowili dwuosobową rodzinę, a ustalony łączny miesięczny dochód rodziny, w przeliczeniu na jedną osobę, wyniósł [...] zł, przekroczając ustawowe kryterium dochodowe Zastosowania w sprawie nie znajdowała regulacja zawarta w art. 16a ust. 3 ustawy, bowiem najniższy zasiłek rodzinny w tym okresie wynosił 38,00 zł.
Ponowna ocena materiału dowodowego potwierdziła poprawność wyliczeń dotyczących dochodu rodziny i niespełnienie przez D. W. postanowień art. 16a ust. 2 ustawy. Ta okoliczność dawała więc podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia .
Organ stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 38/13, na który powołuje się wnioskodawca, w zakresie art. 16a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie wywiera żadnego wpływu na byt prawny ostatecznej decyzji Kolegium i decyzji organu I instancji o odmowie przyznania wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.
Ponadto przedmiotem rozważań organu I instancji i Kolegium przy podejmowaniu decyzji w sprawie była również przesłanka rezygnacji z zatrudnienia przez D. W., w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, pod kątem regulacji zawartej w art. 16a ust. 1 ustawy, jednak biorąc pod uwagę, iż nie został spełniony jeden z nieodzownych warunków, jakim jest posiadanie dochodu nieprzekraczającego określone kryterium dochodowe, dalsze rozważania w tym zakresie, na etapie wznowieniowego postępowania pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
Również podnoszona przez stronę niezgodność z Konstytucją RP art. 17 ust. 1b ustawy, w podnoszonym przez wnioskodawcę zakresie pozostaje bez wpływu na zasadność rozstrzygnięcia, gdyż dotyczy odrębnego świadczenia, jakim jest świadczenie pielęgnacyjne.
Odnosząc się do twierdzenia strony, że kontrolowana ostateczna decyzja wymaga także oceny pod kątem przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa, przy braku powołania konkretnych wniosków i dowodów, które mogłyby mieć wpływ na zmianę decyzji, organ stwierdził, że podjęcie decyzji nie nastąpiło z wyczerpaniem przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa. Ponadto w sprawie nie miała też miejsca sytuacja wymieniona w art. 145b § 1 kpa.
Dodatkowo, ustosunkowując się do podnoszonej przez wnioskodawcę kwestii wpływu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt K 27/13 na ustawowe zapisy ustawy o specjalnym zasiłku opiekuńczym, Kolegium wyjaśniło, że powyższym wyrokiem Trybunał orzekł , że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Przedmiotem badania były tylko przepisy intertemporalne. Trybunał nie odnosił się więc do poprawności nowych, bardziej restrykcyjnych w porównaniu ze stanem dotychczasowym kryteriów uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wyrok nie dał podstaw do odzyskania zaległej pomocy w formie świadczenia pielęgnacyjnego.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniósł D. W., nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem.
Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2015 r.
Kolegium uzasadniło, że wbrew twierdzeniu strony przedmiotem rozstrzygnięcia Kolegium była odmowa ustalenia D. W. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm. - według stanu na dzień podjęcia ostatecznej decyzji).
Po ponownej analizie materiału dowodowego Kolegium w pełni podzieliło argumentację zawartą w decyzji własnej z dnia [...] września 2015 r. i podniosło, że zasady i warunki niezbędne do przyznania świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego zostały zawarte w art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, według stanu na dzień podjęcia ostatecznej decyzji.
Specjalny zasiłek opiekuńczy jest świadczeniem odrębnym w stosunku do świadczeń, które przewiduje art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Aby uzyskać do niego prawo należy spełnić warunki określone w art. 16a ustawy. Niezbędne było przede wszystkim: spełnienie ustawowego kryterium dochodowego; legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji; oraz rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę ubiegającą się o to świadczenie w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną wobec, której ciąży obowiązek alimentacyjny. Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł.
D. W. wraz ze swoim ojcem A. W. stanowili dwuosobową rodzinę, a ustalony łączny jej dochód w roku bazowym 2011 wyniósł [...] zł w przeliczeniu na jedną osobę. Dochód ten przekroczył więc ustawowe kryterium dochodowe, a tym samym zastosowania w sprawie nie znajdowała regulacja zawarta w art. 16a ust. 3 ustawy, bowiem najniższy zasiłek rodzinny w tym okresie wynosił 38,00 zł.
Ponowna ocena materiału dowodowego w potwierdziła poprawność wyliczeń dotyczących dochodu rodziny i niespełnienie przez D. W. wymogów określonych w art. 16a ust. 2 ustawy. Ta okoliczność dawała więc podstawę do odmowy przyznania mu wnioskowanego świadczenia.
D. W., żądając wznowienia postępowania w sprawie, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. K 38/13.
Powyższe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w zakresie art. 16a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie stwierdziło niekonstytucyjności, dlatego też nie wywiera żadnego wpływu na byt prawny ostatecznej decyzji Kolegium i decyzji organu I instancji o odmowie przyznania wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.
Również stwierdzona niezgodność z Konstytucją RP art. 17 ust. 1b ustawy, w podnoszonym przez wnioskodawcę zakresie, pozostaje bez wpływu na zasadność rozstrzygnięcia w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem dotyczy odrębnego świadczenia.
D. W. wskazał, że decyzja ostateczna w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego wymaga także oceny pod kątem przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Wnioskodawca nie sformułował jednak pod adresem powołanych wyżej przesłanek żadnych konkretnych wniosków, ani nie przedstawił dowodów, które mogłyby mieć wpływ na zmianę decyzji zapadłych w przedmiotowej sprawie. Zasadnie więc Kolegium nie stwierdziło, aby podjęcie ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego nastąpiło z wyczerpaniem którejkolwiek z przesłanek, wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. W sprawie nie miała również miejsca sytuacja wymieniona w art. 145b § 1 k.p.a.
Organ podkreślił, że przedmiotem decyzji o wznowienie której D. W. wniósł, jak i niniejszego rozstrzygnięcia nie jest świadczenie pielęgnacyjne, dlatego też zarzuty dotyczące tej kwestii pozostają poza oceną Kolegium. Jednak z uwagi na podnoszoną przez wnioskodawcę kwestię wpływu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt K 27/13 na ustawowe zapisy ustawy o specjalnym zasiłku opiekuńczym Kolegium wyjaśniło, że trybunał nie odnosił się do poprawności nowych, bardziej restrykcyjnych w porównaniu ze stanem dotychczasowym kryteriów uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Sam wyrok nie dał podstaw do odzyskania zaległej pomocy w formie świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem stwierdzenie niekonstytucyjności nie spowodowało automatycznego przywrócenia przepisów poprzednio obowiązujących w danej kwestii.
D. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję.
Skarżący stwierdził, że skargę wnosi w związku z brakiem zachowania należytej staranności i nienależytym wykonywaniem zadań przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S., w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, a w szczególności błędną interpretacją przepisów art. 16a ustawy a dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z dnia 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) w zakresie w jakim przepis ten dotyczy związku z rezygnacją zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania stałej łub długotrwałej opieki nad osobą jej wymagającą, na szkodę skarżącego.
Daje to w jego ocenie podstawę do wnioskowania o wznowienie postępowania administracyjnego w wyżej wymienionym zakresie, w celu wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji prawnie wadliwej i wydania poprawnej decyzji zgodnej ze stanem faktycznym i obowiązującym stanem prawnym.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji, w zakresie w jakim podano to powyżej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
W sprawie niniejszej, prowadzonej w trybie wznowienia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2015r. odmawiającą uchylenia decyzji SKO W [...] utrzymującej w mocy decyzję OPS w S. z dnia [...].10.2013 r. o odmowie przyznania Skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad A. W., z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.
Uzasadniając to orzeczenie organ stanął na stanowisku, że z treści akt sprawy oraz dowodów przedłożonych przez D. W. wynika, że nie został spełniony wymóg zakreślony treścią art. 145a, 145 § 1 ani też art.145b § 1 k.p.a. jako , że nie zaistniała żadna z okoliczności wymienionych w tych przepisach.
Pogląd ten , z przyczyn omówionych poniżej zasługuje, zdaniem Sądu na akceptację, a rozstrzygnięcie Kolegium odpowiada prawu.
Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponowne wydanie rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wcześniej decyzją ostateczną w przypadkach, gdy zachodzi przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie owej ostatecznej decyzji administracyjnej było wadliwe (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 10, Warszawa 2009, s. 504).
Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy.
Enumeratywny katalog przesłanek wznowienia postępowania zawarty jest w art. 145 § 1 kpa, 145a § 1 kpa i art. 145b § 1 kpa.
Co istotne w sprawie niniejszej , wznowienie postępowania administracyjnego – jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych, wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej, składa się z dwóch etapów.
W pierwszym organ właściwy w sprawie postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych – co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony – oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 kpa, a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145 § b kpa.
Jeżeli natomiast wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia pochodzi bezspornie od osoby nie mającej przymiotu strony w danym postępowaniu albo, że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca – mimo stosownego wezwania przez organ administracji – nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 kpa).
Dopiero gdy postępowanie wstępne wykaże, że nie zaistniała żadna z wymienionych okoliczności, organ wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa).
Taka też sytuacja zaistniała w kontrolowanym obecnie postępowaniu.
Dopiero w drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 kpa tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 , art. 145a lub 145b § 1 kpa, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z przywołanych unormowań wynika zatem, że w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z ustawowych przyczyn uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, czy był do tego legitymowany oraz czy zachował wskazany w ustawie termin.
Powinność zbadania przyczyn wznowienia aktualizuje się dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie, które stanowi podstawę do przeprowadzania postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 kpa).
Sąd orzekający w sprawie niniejszej, w pełni akceptuje argumenty Samorządowego Kolegium Odwoławczego uzasadniające dokonane przez organy administracji rozstrzygnięcie.
Poza sporem jest, że zasadniczym argumentem wydania przez organ pomocowy weryfikowanej obecnie decyzji odmawiającej przyznania Skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad ojcem , było osiąganie dochodu w wysokości powodującej przekroczenie kryterium dochodowego na członka w rodzinie.
Nie ulega także wątpliwości , że przywołany przez D. W. w oparciu o art. 145a § 1 kpa, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014r. sygn. K 38/13 w zakresie art.16a ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych , nie stwierdził niekonstytucyjności tego przepisu, a tym samym pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości kwestionowanej przez Skarżącego decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia z dnia [...].10.2013r.
Analiza akt sprawy prowadzi także do jednoznacznej konkluzji, że w sprawie niniejszej organy administracji dokonały weryfikacji postępowania w świetle przesłanek wymienionych w treści art. 145 § 1 kpa, a następnie trafnie wywiodły, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych zarzutów, a tym bardziej dowodów, które ewentualnie wskazywałyby na zaistnienie przesłanek wymienionych w pkt.1 - 8 tego przepisu
Także twierdzenia D. W. o zaistnieniu przesłanek do zastosowania w ramach toczącego się postępowania art. 145 b § 1 k.p.a., nie znajdują akceptacji Sądu. Wskazana regulacja pozwala bowiem na wznowienie postępowania w sytuacji gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3.12.2010r. o wdrożeniu niektórych przepisów UE w zakresie równego traktowania, jeśli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Poza sporem jest, że wskazane orzeczenie nie zostało przez Skarżącego wskazane ani także złożone do akt sprawy.
Zdaniem Sadu argumenty zawarte w skardze pozostają bez wpływu na prawidłowość dokonanego w tej sprawie rozstrzygnięcia.
Z przyczyn omówionych wyżej, Sąd ocenił stanowisko organów jako prawidłowe.
Mając wskazane okoliczności na uwadze, na podstawie art.151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło