I SA/Wa 2259/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-14

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Dorota Apostolidis, Magdalena Durzyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze na dziecko, które zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców, powinno być wypłacone temu z rodziców, który pierwszy złożył wniosek, jeśli dziecko faktycznie zamieszkuje z drugim z rodziców?
Ratio decidendi
Świadczenie wychowawcze wypłaca się temu z rodziców, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. W przypadku zbiegu prawa rodziców do świadczenia, gdy dziecko zamieszkuje z jednym z rodziców i ten złożył wniosek wcześniej, świadczenie powinno być wypłacone jemu, nawet jeśli drugi rodzic również złożył wniosek.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. uchylającą pierwotną decyzję o przyznaniu świadczenia wychowawczego na wszystkie dzieci skarżącej i przyznającą świadczenie tylko na te dzieci, które faktycznie z nią zamieszkiwały. Prezydent odmówił przyznania świadczenia na córkę J. J., która zamieszkiwała z ojcem (mężem skarżącej), który również złożył wniosek o świadczenie na tę córkę. Skarżąca zarzuciła, że definicja rodziny w ustawie jest nieprecyzyjna i domagała się przyznania świadczenia na córkę J. J.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę Decyzją [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako SKO/organ) działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt. 1 i art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako kpa) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r., o samorządowych kolegiach odwoławczych utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2017r. Nr [...], którą w wyniku wznowienia postępowania 1) uchylono decyzję Prezydenta W. z dnia [...].06.2016 r. Nr [...] orzekającą o przyznaniu A. S. (dalej jako skarżąca) świadczenia wychowawczego na J. J., K. J., M. J. oraz K. K. w kwocie po [...] zł na okres od [...].04.2016r. do [...].09.2017r., oraz 2) przyznano ww skarżącej świadczenie wychowawcze na córki: K. J., M. J. oraz K. K. w wysokości po [...] zł od dnia [...].04.2016r. do dnia [...].09.2017r., natomiast odmówiono przyznania świadczenia wychowawczego na córkę – J. J. W uzasadnieniu SKO podało, iż w wyniku wznowienia postępowania Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2017r. Nr [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...].06.2016 r. Nr [...], którą pierwotnie przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na córki: J. J., K. J., M. J. oraz K. K., w kwocie po [...] zł a następnie przyznał ww świadczenie wychowawcze jedynie na mieszkające z nią córki: K., M. oraz K. zaś odmówił przyznania ww świadczenia wychowawczego na córkę – J. J. jako że ta (co bezsporne) zamieszkuje z ojcem a nie ze skarżącą. Organ ustalił przy tym, że wnioskiem z [...] kwietnia 2016r. mieszkający osobno mąż skarżącej i jednocześnie ojciec J. J. wystąpił do Prezydenta W. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na ten sam okres na mieszkającą z nim córkę J.. Gdy chodzi o podstawę prawną ww decyzji SKO wskazało, iż wg art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016r., poz. 195 dalej jako ustawa) pod pojęciem "rodziny" - należy rozumieć: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia (...) a w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Organ przywołał też wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 marca 2017r. III SA/Kr 1590/16 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 07.07.2017r. sygn. akt I SA/Wa 691/17, wg którego sformułowanie ,,zamieszkujące wspólnie" zawarte w art. 2 pkt 16 ustawy należy rozumieć jako faktyczne zamieszkanie, czyli fizyczne przebywanie dziecka u tego rodzica, który sprawuje nad nim opiekę i faktycznie zaspakaja jego potrzeby życiowe. Wg SKO ww małżonkowie tworzą osobne rodziny z oddzielnymi budżetami i różnymi miejscami zamieszkania. Skarżąca A. S. pozostaje w nieformalnym związku, z którego pochodzi najmłodsza córka K., natomiast w skład rodziny C. J. wchodzi córka J. mieszkająca z nim od kwietnia 2015 r. Najstarsza córka J. utrzymuje częsty kontakt z matką, odwiedzając ją po szkole oraz spotyka się z nią w weekendy. Odnośnie do zawartej w odwołaniu informacji o chorobie [...] C. J. organ podał, iż został on zobowiązany do podjęcia terapii, córce J. zapewniono opiekę [...] i przyznano [...] rodzinnego. W skardze na decyzję SKO z dnia [...] listopada 2017 r. skarżąca zażądała jej uchylenia i wniosła o 1. przedstawienie dowodu złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez C. J. na córkę J. J. w dniu [...] kwietnia 2016 roku oraz decyzji argumentującej nieprzyznanie C. J. świadczenia "500+" na córkę J. J., 2. podanie informacji, kto przyjmował jej wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, 3. przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę J. J. na okres od [...]-04-2016 do [...]-09-2017r. Skarżąca zarzuciła, że przed okresem złożenia dokumentów o 500+ córka J. często u niej przebywała i nocowała a po otrzymaniu pozytywnej decyzji, biorąc pod uwagę przede wszystkim dobro dziecka i [...] jej ojca rozliczała się z J. w formie opłacania wizyt [...], współdzierżawy [...], jazd [...], zakupu [...] i drobnego kieszonkowego. Podniosła, że dbała o to, aby córka miała co jeść i w czym chodzić. Dalej skarżąca zarzuciła, że art. 2 pkt 16 ustawy jest nieprecyzyjny, gdyż jeśli w skład rodziny wchodzi mąż, z którym nie prowadzi wspólnie gospodarstwa domowego, to tym bardziej w składzie rodziny jest córka, która zamieszkuje z tą osobą i jest częściowo na jej utrzymaniu. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rację ma co prawda skarżąca, iż zgodnie z definicją rodziny określoną w art. 2 pkt 16 ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kwestionowanej decyzji, rodzinę co do zasady tworzą małżonkowie, rodzice dzieci, faktyczny opiekun dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...). Rodzinę w rozumieniu ustawy (i w konsekwencji jej dochód) tworzą zatem małżonkowie (niezależnie od tego czy mieszkają razem) oraz ich dzieci do 25 roku życia wspólnie z nimi zamieszkujące i pozostające na ich utrzymaniu. W konsekwencji zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny, a tylko wyjątkowo można zaliczyć dziecko jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców i ma to miejsce w przypadku, gdy zgodnie z orzeczeniem sądu dziecko jest pod opieką naprzemienną rodziców rozwiedzionych. Tym niemniej w przypadku zbiegu prawa rodziców do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli natomiast opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców - świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek (art. 22 zd. 1 i 2 ustawy). Skoro zatem w sprawie nie budzi wątpliwości, że córka skarżącej J. zamieszkuje z ojcem (będącym jednocześnie mężem skarżącej) a więc należy przyjąć, iż sprawuje on faktyczną nad nią opiekę; a przy tym, co wynika wprost z akt sprawy, ojciec złożył wniosek o przyznanie ww świadczenia wychowawczego na to dziecko w kwietniu 2016r. a więc wcześniej niż sama skarżąca ([...] maja 2016r.) to w świetle brzmienia przywołanego wyżej art. 22 ustawy – sporne świadczenie wychowawcze na córkę J. winno być wypłacane jemu, a nie skarżącej. Kwestie złożenia wniosków o przyznanie świadczeń wychowawczych przez oboje rodziców w określonych datach wynikają wprost z akt sprawy administracyjnej, nie budzą zatem wątpliwości Sądu. Skarżąca, jako strona postępowania, ma pełne i nieograniczone prawo wglądu zarówno do akt sprawy administracyjnej jak i sądowo administracyjnej. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić jako niezasadną - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369). Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, choć tezy jej uzasadnienia, wskazujące na istnienie dwóch osobnych rodzin, są częściowo chybione. Pozostało to jednak bez wpływu na wynik sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło