I SA/Wa 2261/20

WyrokWSA w Warszawie2021-06-08

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Bożena Marciniak, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić ujawnienia podziału działki ewidencyjnej w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli dokumentacja geodezyjna została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, ale nie została wydana decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny prawidłowo odmówił ujawnienia podziału działki ewidencyjnej, ponieważ sam fakt przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do zasobu nie jest wystarczający do wprowadzenia zmian w ewidencji. W sytuacji, gdy dzielona działka, jak i nowo powstałe działki, nie stanowią wyłącznie gruntów o przeznaczeniu rolno-leśnym, a posiadają inne użytki gruntowe (np. tereny mieszkaniowe), do podziału nieruchomości mają zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, wymagające wydania decyzji zatwierdzającej podział przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Organ ewidencyjny nie jest właściwy do samodzielnego zatwierdzania takich podziałów.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów polegających na podziale działki ewidencyjnej zgodnie z przyjętym do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego opracowaniem geodezyjnym. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na konieczność uzyskania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficzny utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że dzielona działka oraz projektowane działki nie stanowią wyłącznie gruntów rolnych lub leśnych, co wymaga zastosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i uzyskania decyzji zatwierdzającej podział.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) po rozpoznaniu 8 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, dalej "organ II instancji" na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), dalej "kpa", art. 7b pkt. 2, art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.), dalej "pgik" oraz § 44 i 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 393), dalej "rozporządzenie" po rozpatrzeniu odwołania D.S. dalej "Skarżący" od decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] czerwca 2020 r. ,dalej "organ I instancji" w sprawie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] polegającej na ujawnieniu podziału działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] wykazanego w opracowaniu geodezyjnym przyjętym do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego [...] października 2019 r. za nr. [...], utrzymał ją w mocy. Stan sprawy przestawiał się następująco. Skarżący wniósł [...] października 2019 r. o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr ew. [...] polegającej na jej podziale zgodnie z opisanym wyżej operatem ewidencyjnym. Starostwa [...] decyzją nr [...] z [...] czerwca 2020 r. odmówił wprowadzenia zmian wskazując, że w odniesieniu do tej nieruchomości niezbędne jest uzyskanie decyzji zatwierdzającej podział – co wynika z art. 96 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (D.U. 2020, poz. 65 ze zm.), dalej "ugn". Decyzja taka nie została przez stronę dostarczona. Odwołanie wniósł Skarżący. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji nie znalazł podstaw do odmiennej oceny niż ta dokonana przez organ I instancji. Wskazując na zasadę aktualności zasobów ewidencyjnych (art. 7d pkt 1, 24 ust. 2a pgik i § 44 pkt 2 rozporządzenia) wyjaśnił, że podstawą tej aktualizacji są: przepisy prawa, dokumenty o których mowa w art. 23 ust. 1-4 pgik, materiały zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z § 36 rozporządzenia przebieg granic ewidencyjnych wykazuje się na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym podziałów i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej a następnie wykorzystywanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub decyzji administracyjnej, przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacji ta określa przebieg granic państwa, w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. Przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ma być, zgodnie z projektem podzielona na [...] działki. Zasady podziału określa rozdział 1 ugn. Przepisów tego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne a w przypadku braku planu wykorzystywanych na cele rolne i leśne chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowym do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o pow. mniejszej niż [...] ha. Zgodnie z art. 92 ust. 2 ugn za nieruchomość wykorzystaną na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomość wykazaną w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalniane, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepisy te oznaczają, że podział nieruchomości uzależniony jest od sposobu wykorzystania i przeznaczenia nieruchomości. Zgodnie z przedłożonym operatem część działki [...] (projektowane działki [...],[...],[...]) stanowią użytek gruntowy [...] (tereny mieszkaniowe), przez co nie można uznać, że dzielona działka jest wykorzystywana wyłącznie na cele leśne lub rolne. Dlatego do podziału mają zastosowanie przepisy działu III rozdziału 1 ugn a projekt podziału powinien zostać zatwierdzony decyzją Prezydenta miasta [...]. Niedopuszczalny jest podział nieruchomości na którym wykazano użytki gruntowe inne niż wskazane w art. 92 ust. 2 ugn z pominięciem procedury uzyskania stosowej decyzji Prezydenta. Sam fakt przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjnego jest warunkiem koniecznym do ujawnienia zmian ale nie warunkiem wystarczającym. Organ bada czy taki dokument jest wystarczający do wprowadzenia zmian i tak też uczynił i uznał, że w świetle powołanych wyżej regulacji prawnych sama mapa podziału nie jest wystarczająca do zmiany danych w ewidencji gruntów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarga nie zawierała zarzutów a jedynie powołanie się na wyrok WSA w Warszawie z 12 grudnia 2012 r. I SA/WA 1891/12. Wniósł o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019, poz. 2167 ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Aktualizacja danych w ewidencji gruntów polega na wprowadzeniu udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych. Aktualizacja ewidencji gruntów zgodnie z art. 24 ust. 2b pgik następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Dokonując zmian organ ewidencyjny ma obowiązek zbadania nie tylko mapy ale i pozostałych warunków niezbędnych do ich wprowadzenia a więc i tego czy wymagana jest decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości. Zasady podziału nieruchomości uregulowane są w dziale [...] rozdziale 1 ugn. Generalnie podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającego podział, co wynika z art. 96 ust. 1 ugn. Wyjątki opisane są w art. 92 ugn. Zgodnie z nim przepisów rozdziału 1 "nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż [...] ha. Jak stanowi art. 92 ust. 2 ugn nieruchomościami wykorzystywanymi na cele rolne i leśne są przede wszystkim te wskazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo leśne. Jak wynika z ustaleń organu II instancji przedmiotowa działka nr [...] stanowi użytek gruntowy [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha. Miałaby być podzielona na [...] działki: [...] o pow. [...] ha – użytki gruntowe [...] i las, [...] o pow. [...] ha – również z użytkami gruntowymi [...] i lasem, [...] o pow. [...] ha – z taki samem rodzajem użytków i [...] o pow. [...] ha – także użytek gruntowy. – las. Oznacza to, że dla tego rodzaju podziału, zgodnie z ww. regulacją prawną konieczna jest decyzja zatwierdzająca podział gdyż dzielona działka jak i działki powstałe po podziale ([...] z nich) nie stanowią wyłącznie gruntów o przeznaczeniu rolno-leśnym. Prawidłowo zatem organy odmówiły ujawnienia podziału wyłącznie na podstawie samego operatu geodezyjno-kartograficznego. Powołany przez skarżącego wyrok WSA w Warszawie z 12 grudnia 2012 r. potwierdza w prezentowanej tam tezie, że podziału nieruchomości w sytuacji gdy mamy do czynienia z niejednolitą funkcją, podziału dokonuje się na podstawie art. 92-99 ugn. Organ ewidencyjny nie ma podstaw do samodzielnego wydania decyzji zatwierdzającej taki podział gdyż organem właściwym do zatwierdzenia podziału jest, zgodnie z art. 96 ust. 1 ugn, wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Z tych względów i na podstawie art. 151 i 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2019.2325) Sąd orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło