I SA/Wa 2269/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-07

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Marta Kołtun-Kulik, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody dotyczącej nieruchomości położonej w pasie drogi wojewódzkiej została wydana z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody jest zgodna z prawem, ponieważ działka w dniu 27 maja 1990 r. należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego i nie podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Ponadto, nie doszło do nieodwracalnych skutków prawnych, a postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo.
Stan faktyczny
Gmina P. zaskarżyła decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1992 r. dotyczącej komunalizacji działki położonej w pasie drogi wojewódzkiej. Zarzuty dotyczyły m.in. naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym braku zawiadomienia o zakończeniu postępowania oraz niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Minister utrzymał decyzję w mocy, a Gmina podnosiła, że działka uległa podziałom i zmieniła numerację, co miało wpływ na zakres decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia września 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1992 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Agnieszka Miernik Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku Gminy P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] – utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r. została wydana w oparciu o następujące ustalenia stanu faktycznego i ocenę prawną sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 1992 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), stwierdził nabycie przez Gminę P. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej - obrębie [...], jako działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej wystąpił Zarząd Dróg Powiatowych w D. wskazując, że skomunalizowana działka, według stanu na dzień 27 maja 1990 r., leżała w ciągu drogi wojewódzkiej, a od dnia 1 stycznia 1999 r. leży w ciągu drogi powiatowej. Ponadto podniósł, iż w stosunku do działek wymienionych w załączniku do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej (w tym działki nr [...]) w operacie ewidencji gruntów – na dzień komunalizacji - nie był ujawniony faktyczny zarządca nieruchomości. W dalszym etapie postępowania wnioskodawca stwierdził, iż od roku 2007 prowadzi proces "powiatyzacji" nieruchomości stanowiących drogi powiatowe, w tym nieruchomości położonych na terenie Gminy P., w konsekwencji nie może prowadzić procesu "powiatyzacji" działek, w tym przypadku położonych w drodze powiatowej, bez cofnięcia ich komunalizacji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r. Organ nadzorczy wskazał na materiał dowodowy sprawy, powołał przepisy prawa, i w konstatacji stwierdził, że skoro powyżej opisana działka, na dzień 27 maja 1990 r., wchodziła w skład drogi wojewódzkiej, to nie podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Tym samym, decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła Gmina P. Wnioskodawca wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej skutkować będzie nie tylko pozbawieniem Gminy P. majątku, ale także narusza interes osób fizycznych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, iż skomunalizowana działka nr [...] wchodzi w skład drogi nr [...], która w dniu 27 maja 1990 r. była zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim (Dz. U. Nr 35, poz. 179 z późn. zm.), wydanego na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.). Ponadto, zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w dniu 27 maja 1990 r., zarząd nad drogami wojewódzkimi należał do terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego, w związku z powyższym Minister uznał, że drogi krajowe nie należały do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...). Skoro więc nieruchomość, w dniu 27 maja 1990 r. wchodziła w skład drogi krajowej, to tym samym nie podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...). Dalej Minister podniósł, iż w postępowaniu w sprawie stwierdzania nieważności decyzji, organy administracji mają obowiązek ustalić nie tylko czy badana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa (na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ale również zbadać, czy nie zachodzą w sprawie okoliczności określone w art. 156 § 2 k.p.a., które wyłączają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Do nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. zaliczyć należy zbycie nieruchomości w formie aktu notarialnego na rzecz osób trzecich, chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (zob. wyrok NSA z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 739/07). Organ wskazał, iż celem ustalenia czy w przedmiotowej sprawie nie doszło do nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., zwrócił się do Starosty [...] o przesłanie informacji o aktualnych właścicielach działki oznaczonej na dzień 27 maja 1990 r. nr [...]. Z wypisu z rejestrów gruntów przesłanego przez Starostwo Powiatowe w [...] wynika, że skomunalizowana działka nr [...], obecnie jest oznaczona jako działka nr [...], uregulowana w księdze wieczystej KW [...] i stanowi własność Gminy P. W konsekwencji organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany podmiotu uprawnionego do rozporządzania nieruchomością - zatem nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Konstatując Minister stwierdził, że przedmiotowa działka w dniu 27 maja 1990 r. wchodziła w skład drogi krajowej wojewódzkiej, co oznacza, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...). Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r., nr [...] wniosła Gmina P. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: 1) art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego pominięcie i nie zastosowanie do decyzji z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności - art. 7, 9, 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie aktywnego udziału w postępowaniu i prowadzenie postępowania bez zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu; 2) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i bez dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego. Ponadto Gmina zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (..) poprzez przyjęcie, że objęta decyzją działka nr [...] wchodziła w skład drogi wojewódzkiej. W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, że decyzja komunalizacyjna z dnia [...] października 1992 r. wywarła nieodwracalne skutki prawne. Gmina P. wskazała, iż po zmianach ewidencyjnych działka nr [...], objęta komunalizacją i inna działka nr [...] jako jedna nowa działka otrzymała nr [...]. Działka nr [...] po kolejnych podziałach została podzielona na działki nr [...] [...], [...], [...] i [...]. Z tych działek, tylko działka oznaczona nr [...] stanowi element drogi powiatowej i jest przeznaczona pod chodnik, a działka nr [...] jest działką niezabudowaną, stanowiąc przejście między budynkami. Natomiast działka nr [...] została połączona z inną działką o nr [...] i powstała kolejna nowa działka o numerze [...], a ta z kolei działka została podzielona na [...] innych działek ozn. nr od [...] do nr [...]. Pozostałe działki nr [...] i [...] są działkami zabudowanymi m.in. budownictwem mieszkaniowym i stanowią własność zarówno gminy jak i są w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych. Gmina zaznaczyła, iż istotne jest w sprawie także to, że działka nr [...], która była elementem zmian ewidencyjnych wraz z działką komunalizowaną, powstała z podziału działki nr [...] skomunalizowanej inną decyzją Wojewody z dnia [...] lipca 1992 r., nr [...], która również była przedmiotem postępowania przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji i zakończyła się ostateczną decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji komunalizacyjnej działki nr [...], ale tylko w części aktualnie oznaczonej nr działki [...], będącej chodnikiem przy drodze powiatowej. Strona skarżąca nie zgodziła się z Ministrem, iż skomunalizowana działka nr [...] jest oznaczona obecnie numerem [...] i stanowi własność Gminy P., gdyż działka nr [...] ma powierzchnię [...] ha, natomiast sporna działka nr [...] miała powierzchnię [...] ha. Tak więc z porównania powierzchni widać, że nie są to te same działki. Działka nr [...] graniczy z działkami stanowiącymi pas drogi powiatowej nr [...] i nr [...] i nie można wykluczyć, że jakaś część pierwotnej działki nr [...] obecnie weszła w skład działki nr [...] będącej chodnikiem przy drodze powiatowej. Tak więc tylko stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w tej części byłoby prawidłowe. Zdaniem Gminy jest jednak część działki nr [...], która zawsze pozostawała poza pasem drogowym i obecnie też nie wchodzi w zakres pasa drogowego drogi wojewódzkiej i zaskarżona decyzja w tej części spowoduje, że nieruchomość ozn. jednym numerem działki obecnej [...] będzie miała dwóch właścicieli, ale bez dokładnych pomiarów geodezyjnych nie wiadomo gdzie miałaby przebiegać granica. W konsekwencji Gmina wskazała, iż stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej działki nr [...] byłoby uzasadnione, ale jedynie w części oznaczonej obecnie jako działka nr [...]. Gmina zarzuciła Ministrowi, iż w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej (działka nr [...]), Gmina nie będzie w stanie wykazać własności działek oznaczonych co prawda innymi numerami, ale pochodzącymi od działki pierwotnie skomunalizowanej. Gmina P. podniosła, iż nie może wypowiedzieć się na temat zebranej w sprawie dokumentacji, albowiem nie została zawiadomiona o zakończeniu toczącego się postępowania i nie miała możliwości wypowiedzieć się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego na podstawie, którego Minister wydał zaskarżoną decyzję. Mało tego, skarżąca zarzuciła organowi, iż ten nawet nie zawiadomił jej o wszczęciu przedmiotowego postępowania. W konstatacji Gmina P. stwierdziła, iż z uwagi na przekształcenia jakim uległa skomunalizowana działka można stwierdzić, że co najwyżej znikomy procent tej działki, w części jakiej stanowi obecnie działkę nr [...] wchodził w pas drogi wojewódzkiej. To jednak, zdaniem skarżącej, nie było przedmiotem postępowania dowodowego. Według Gminy ważne jest to, że po zmianie numeracji działek [...] i [...] na działkę nr [...], na skutek odnowienia operatu ewidencji w 1998 r., łączna powierzchnia obu działek uległa zmniejszeniu, ale w stopniu znikomym o [...] m 2. Być może właśnie z tej części powstał chodnik na działce nr [...], będący istotą sporu i prowadzonego postępowania W konsekwencji strona skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o 2) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 3) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Do skargi, Gmina P. załączyła wykaz zmian ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] oraz kserokopię wyciągu z aktualnej mapy P., znajdujące się także w aktach administracyjnych sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ ustosunkował się do zarzutów skargi co do uniemożliwienia stronie udziału w postępowaniu i prowadzenia postępowania bez zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu. Minister wskazał, iż stosowne zawiadomienie z dnia 29 kwietnia 2010 r. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], zaadresowane do Burmistrz P. odebrane zostało 12 marca 2010 r., o czym świadczy załączone do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Zgodnie z art. 10 k.p.a strony mogły się zapoznać z zebranymi dokumentami, uzupełniać materiały dowodowe, składać ewentualne pisma, wyjaśnienia i dokumenty. W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2012 r., będącym stanowiskiem skarżącej do odpowiedzi na skargę organu, Gmina przyznała, że została zawiadomiona o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r., natomiast nie została zawiadomiona o zakończeniu tego postępowania. Do tego zarzutu Minister nie odniósł się, co należy potraktować jako przyznanie. Poza tym Gmina podkreśliła, że o wszczęciu postępowania została zawiadomiona tylko ona, natomiast stronami tego postępowania, w jej ocenie, są wszyscy właściciele lokali mieszkalnych, którzy są współużytkownikami wieczystymi w częściach ułamkowych spornej nieruchomości. Gmina ponownie podkreśliła, iż należało orzec o nieważności decyzji komunalizacyjnej tylko w tym zakresie w jakim faktycznie po dokonanym podziale z działki nr [...] wyodrębniono działkę obejmującą pas drogowy (chodnik), drogi wojewódzkiej (obecnie drogi powiatowej), aktualnie oznaczonej jako działka nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r., nr [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] – nie naruszają prawa. I tak, rolą Sądu w niniejszej sprawie było dokonanie kontroli pod względem zgodności z prawem decyzji organu administracji publicznej zapadłej w szczególnym trybie, to znaczy w postępowaniu nadzorczym, mającym na celu weryfikację decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r., nr [...] pod kątem przesłanek wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. W tym miejscu Sąd zauważa, iż stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a., co oznacza, że tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste, gdyż w postępowaniu tym zadaniem organu nadzorczego jest dokonanie oceny, czy w świetle stanu faktycznego na dzień 27 maja 1990 r., w sposób prawidłowo zastosowano obowiązujące normy prawne, a więc czy nie doszło do naruszenia prawa. Organ nadzorczy w postępowaniu tym nie prowadzi postępowania dowodowego jak w postępowaniu zwykłym, gdyż rola jego sprowadza się jedynie do roli organu kasacyjnego, na co zresztą słusznie wskazywał Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. W sprawie niniejszej, zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji, uznały, iż przepisem materialnym, którego rażącego naruszenia dopuścił się Wojewoda [...] jest przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Istota zatem niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy w dniu 27 maja 1990 r. mienie Skarbu Państwa (działka nr [...]) należało do jednostek wskazanych w pkt 1 art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. W sytuacji zatem, gdy mienie takie w dniu 27 maja 1990 r. nie nie spełniało tej przesłanki, decyzja potwierdzająca przejście własności mienia na rzecz samorządu terytorialnego w sposób oczywisty, a więc niewymagający skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych, sprzeczna jest z normą zawartą w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 maja 1990 r. Jest ona zatem dotknięta kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażąco narusza prawo), co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Tak też uznały organy administracji stwierdzając, iż ze zgromadzonego materiału dokumentacyjnego nie wynika aby działka nr [...], na dzień dokonania komunalizacji, należała do organów administracji stopnia podstawowego, gdyż wchodziła ona w skład drogi wojewódzkiej nr [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim - tym samym zarząd nad nią należał do terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego, co z kolei wynika z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest prawidłowe. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość – działka nr [...] - na dzień 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa, sklasyfikowna jako droga ([...]), o pow. [...] i stanowiła część drogi wojewódzkiej nr [...]. Wskazuje na to, wypis rejestru gruntów sporządzony na dzień 27 maja 1990 r. (karta 30 akt admin., teczka nr 1) oraz mapa według stanu na dzień 27 maja 1990 r. (karta 45 akt admin. teczka nr 1). Do dnia 31 grudnia 1998 r. zarządcą dróg miejskich na terenie byłego województwa [...], w tym m.in. drogi wojewódzkiej [...], był Wojewódzki Zarząd Dróg Miejskich w W. i w dniu 1 stycznia 1999 r. droga ta relacji: [...], z taką kategorią, przekazana została dla Powiatu [...] (pismo Zarządu Dróg Powiatowych w D. z dnia 25 lutego 2010 r. - karta 54 akt admin., teczka nr 1; wykaz dróg powiatowych Powiatu [...] - karta 6 akt admin., teczka nr 1). Czyli, zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę powyższy materiał dokumentacyjny sprawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim, a także art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – komunalizacja działki nr [...] została dokonana z naruszeniem art. 5 ust. pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Ze stanowiskiem takim, nie zgadza się Gmina P., twierdząc, iż z uwagi na przekształcenia jakim uległa skomunalizowana działka nr [...] można wywnioskować, iż co najwyżej znikomy procent tej działki, w części jakiej stanowi obecnie działkę nr [...], wchodził w pas drogi wojewódzkiej i bez dokładnych pomiarów geodezyjnych nie wiadomo gdzie miałaby przebiegać granica. W konsekwencji Gmina zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. uzasadniając je, brakiem postępowania dowodowego w powyższym zakresie. I tak, odnosząc się do zaniechania ze strony Ministra, polegającego na odstąpieniu od przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia procentowego udziału działki nr [...] (powstałej z działki nr [...]) w komunalizowanej działce nr [...] (biorąc pod uwagę zmiany ewidencyjne jakie nastąpiły po dniu 27 maja 1990 r.), stwierdzić należy, iż decydujące znaczenie przy ocenie decyzji nadzorczej miał jedynie stan faktyczny i prawny istniejący w dacie 27 maja 1990 r. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo tej oceny dokonał, a jego rolą nie było prowadzenie postępowania dowodowego co do istoty sprawy - jak oczekiwała tego strona skarżąca. Tym samym nie doszło do naruszenia powyższych przepisów prawa procesowego, w tym art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Gmina P. zarzuciła także, iż organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych decyzji komunalizacyjnej. W tym miejscu Sąd zauważa, iż Minister w zaskarżonej decyzji wskazał, iż do nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. zaliczyć należy zbycie nieruchomości w formie aktu notarialnego na rzecz osób trzecich, chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (zob. wyrok NSA z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 739/07). Dalej wyjaśnił, iż celem ustalenia czy w przedmiotowej sprawie nie doszło do nieodwracalnych skutków prawnych, w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., zwrócił się do Starosty [...] o przesłanie informacji o aktualnych właścicielach działki oznaczonej na dzień 27 maja 1990 r. nr [...] (pismo z dnia 21 kwietnia 2011 r. (teczka nr 3 akt admin.). W odpowiedzi na nie (pismo z dnia 5 maja 2011 r.) Starosta przesłał informację o aktualnych właścicielach działki oznaczonej na dzień 27 maja 1990 r., nr [...], dołączając wypis z rejestru gruntu oraz 2 wyrysy z mapy ewidencyjnej. Dokumenty te dotyczyły działki aktualnie oznaczonej nr [...], nr księgi wieczystej KW [...], której właścicielem jest Gmina P. Z uwagi na fakt, iż z ww. księgi wieczystej wynikało, że podstawą wpisu prawa była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1992 r., nr [...] Minister zwrócił się do Z.B. – Burmistrz P. o ustosunkowanie się do informacji uzyskanych od Starosty [...], gdyż komunalizacja działki nr [...] została dokonana decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1992 r., nr [...]. Pismem z dnia 28 lipca 2011 r., Minister ponowił swoją prośbę. W odpowiedzi na nie, Burmistrz Gminy P. wskazała na proces powstania działki nr [...] (połączenie działki nr [...] i [...]) i jednocześnie poinformowała, że do Sądu Rejonowego w D. Wydział Ksiąg Wieczystych złożono wniosek o uzupełnienie dokumentacji o decyzję komunalizacyjną z dnia [...] października 1992 r., nr [...]. W konsekwencji organ wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany podmiotu uprawnionego do rozporządzania nieruchomością - zatem nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Zauważyć także należy, iż na okoliczność badania powyższej okoliczności organ zwrócił się do skarżącej o nadesłanie dokumentów, na mocy których zbyto na rzecz osób fizycznych prawo do działki nr [...]. Gmina P. przesłała 28 kopii aktów notarialnych, stwierdzając iż dotyczą one nabycia nieruchomości powstałych z działek o nr [...],[...] i [...] (przed odnowieniem operatu ewidencji gruntów) – obecnie [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Biorąc pod uwagę, iż działka objęta komunalizacją nr [...] i działka nr [...] po zmianach ewidencyjnych otrzymała nr [...] (wykaz zmian danych ewidencyjnych, karta 17 akt admin., teczka nr 1), oraz to, że działka nr [...] po kolejnych podziałach została podzielona na działki nr [...] [...], [...], [...] i [...] (wykaz zmian gruntowych, karta 21, 22, 23 akt admin., teczka nr 1) – zauważyć należy (odnosząc to do wyrysu z map ewidencyjnych, znajdujących się na kartach 404 i 405 – teczka 3 akt admin.), iż działki nr [...] i [...] – wymienione w przesłanych aktach notarialnych - stanowiły część działki nr [...], a więc tej, której nie dotyczy decyzja komunalizacyjna z dnia [...] października 1992 r. W konsekwencji, nie ma też - zdaniem Sądu - usprawiedliwionych podstaw, zarzut pominięcia w postępowaniu nadzorczym, bliżej nie określonych przez stronę skarżącą osób. Przyjmując bowiem, iż działki nr [...] i [...] stanowiły część działki nr [...] nabywcy ich w żaden sposób nie mogą wykazać tytułu prawnego do skomunalizowanej działki nr [...]. Fakt zaś, iż działki nr [...] i [...] powstały z działki nr [...], która z kolei powstała z działki nr [...] i [...], może jedynie uzasadniać interes faktyczny tych nabywców, który nie należy utożsamiać z interesem prawnym. Interes faktyczny nie jest zaś wystarczający do udziału w postępowaniu mającym na celu skontrolowanie decyzji Wojewody [...]. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. - poprzez niezawiadomienie Gminy o zakończeniu postępowania nadzorczego - Sąd podkreśla, iż zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Przenosząc niniejsze na grunt sprawy zauważyć należy, iż z akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia 29 kwietnia 2010 r. (karta 59 akt amin. – teczka nr 1), organ zawiadomił Gminę o wszczęciu postępowania nadzorczego, oraz o możliwości uzupełniania materiału dowodowego i składania wyjaśnień. Pismo tej samej treści organ skierował do skarżącej wszczynając postępowanie w wyniku wniosku Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy (pismo z dnia 28 lipca 2010 r. – karta 81 akt admin. – teczka nr 1). Organ kilkakrotnie informował Gminę o opóźnieniach w załatwieniu sprawy z uwagi na jej stopień skomplikowania, wyznaczając nowy termin jej załatwienia (ostatni na dzień 16 września 2011 r.). Jednocześnie, pismem z dnia 27 maja 2011 r., organ poinformował Burmistrz P. o dokumentach, które otrzymał od Starosty [...], prosząc o ustosunkowanie się do nich (karta 423 akt admin. – teczka nr 3). Prośba ta została ponowiona pismem z dnia 28 lipca 2011 r., na którą to Minister otrzymał odpowiedź w dniu 10 sierpnia 2011 r. Decyzja organu drugiej instancji zapadła w dniu [...] września 2011 r. Powyższe oznacza, iż strona została poinformowana o treści art. 10 k.p.a., posiadała wiedzę o materiale dowodowym gromadzonym przez organ rozpoznający sprawę, zaś ogólne stwierdzenie o naruszeniu przez Ministra niniejszego przepisu, bez bliższego określenia jakich czynności procesowych strona nie mogła podjąć, nie może, zdaniem Sądu, usprawiedliwiać zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. W konsekwencji, zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś przepisy prawa materialnego jak również postępowania administracyjnego zostały właściwie zastosowane przez organy obu instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji ----------------------- 10

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło