I SA/Wa 2273/05
WyrokWSA w Warszawie2006-06-07
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Joanna Skiba, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę mienia państwowego, mimo że P. S.A. wykazywało, że nieruchomość była w ich posiadaniu i ujęta w ewidencji środków trwałych, a także czy organ odwoławczy zastosował się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie zastosowała się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku. Organ nie wyjaśnił statusu prawnego mienia pozostającego we władaniu P. S.A. w dniu 27 maja 1990 r. w oparciu o przepisy ustawy o PKP, a także nie rozstrzygnął wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody. Ponadto, sąd uznał, że skarga została wniesiona w terminie, ponieważ doręczenie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej nie było skuteczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę miejską S. prawa własności nieruchomości. P. S.A. odwołało się, twierdząc, że nieruchomość pozostaje w ich posiadaniu od 1945 r. i jest ujęta w ich ewidencji środków trwałych. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ponownie utrzymała w mocy decyzję Wojewody. P. S.A. wniosło kolejną skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i nieuwzględnienie wskazań sądu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie asesor WSA Joanna Skiba asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi P. Spółki Akcyjnej na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w W. (zwanych dalej P. S.A.) decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę miejską S. prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów na dzień 27 maja 1990 r. jako działka nr [...] (obecnie nr [...]).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez gminę miejską S. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów na dzień 27 maja 1990 r. jako działka nr [...] (obecnie nr [...]). W uzasadnieniu wskazał, że Przedsiębiorstwo Państwowe "P." w dniu 27 maja 1990 r. władało tą nieruchomością bez tytułu prawnego. Należało więc uznać, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. P. S.A. wniosły odwołanie. W uzasadnieniu podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość nieprzerwanie od 1945 r. pozostawała i nadal pozostaje w posiadaniu P. S.A..
Była także i jest nadal ujęta w ewidencji środków trwałych jako mienie tej jednostki. Obiekty znajdujące się na spornej działce zarówno przed dniem 27 maja 1990 r. jak i w dniu 5 grudnia 1990 r. były wykorzystywane na prowadzenie wewnętrznej działalności tego przedsiębiorstwa, tj. przychodnię zakładową i zakładowe przedszkole. Z uwagi na nieuregulowany stan prawny tego mienia P. złożyły wniosek do Urzędu Rejonowego w S. o wydanie w trybie art. 207 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r. Nr 115 poz. 714 ze zm.) decyzji stwierdzającej, iż P. stało się użytkownikiem wieczystym gruntu, a po wejściu w życie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego ,,Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84 poz. 948) ponowiła swój wniosek o uregulowanie stanu prawnego tej nieruchomości. Zdaniem strony wszczęcie postępowania komunalizacyjnego było całkowicie nieuzasadnione, gdyż zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. grunty znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P. w tym także nie przekazane P. w obowiązującym trybie, przechodzą w użytkowanie wieczyste tego przedsiębiorstwa, a naniesienia na tym gruncie stają się przedmiotem własności P. S.A. Szczegółowy tryb dokumentowania czynności z tym związanych zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe PKP gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4 poz. 29). P. S.A. spełnia te wymogi w odniesieniu do spornego mienia, dlatego najpierw należy wydać decyzję uwłaszczeniową na rzecz strony odwołującej się.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa umorzyła postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazano, że brak wykazania przez P. S.A. tytułu prawnego do przedmiotowego mienia w formie prawem przewidzianej (przed dniem 27 maja 1990 r.) świadczy o tym, iż odwołująca się nie posiada przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym.
Na powyższą decyzję P. S.A. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt I SA 1693/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu drugiej instancji i uznał, że ocena czy odwołująca posiada status strony wymaga analizy powiązanej z merytorycznym rozpatrzeniem niniejszej sprawy. Sąd zalecił również wyjaśnienie, czy przepisy obowiązującej w dniu 27 maja 1990 r. ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" mają wpływ na legitymację odwołującej się i status mienia będącego wówczas w jej władaniu, w powiązaniu z obowiązującym wówczas stanem prawnym i materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...]. W uzasadnieniu podniosła, że zgodnie z art. 34 ustawy Kodeks cywilny w brzmieniu wówczas obowiązującym oraz z ustaloną w orzecznictwie komunalizacyjnym zasadą, mieniem należącym wtedy do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się wówczas pod zarządem innych niż państwo państwowych osób prawnych. Z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP, obowiązującej w dniu 27 maja 1990 r. wynika, ze mienie P. S.A. stanowiła wówczas wydzielona część mienia ogólnonarodowego. Zarówno obejmowanie przez państwowe osoby prawne jak i przekazywanie im przez właściwy organ państwowych nieruchomości gruntowych w zarząd następowało w tamtym czasie w trybie określonym w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22 poz. 99), a wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32 poz.159), które przeszło potem w zarząd. Z przepisów tych wynika, że zarząd nieruchomości był ustanawiany w drodze decyzji terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego albo za zezwoleniem tego organu na podstawie umowy o przekazanie nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabycie nieruchomości. Zarząd nieruchomością ustanawiany więc był dla konkretnie oznaczonej nieruchomości, a nie domniemywany z ogólnie obowiązującego aktu normatywnego w powiązaniu z faktycznym jego użytkowaniem, czy też z wpisów w ewidencji gruntów, bez podania źródła jego ustanowienia. Zarządu nieruchomością sprawowanego w tamtym czasie nie można również wykazywać dokumentami ustalającymi opłaty z tytułu jej użytkowania. P. S.A. nie wykazały objęcia przed 27 maja 1990 r. w zarząd spornej nieruchomości w sposób prawem wówczas przewidziany, choć użytkują ją od 1945 r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na jego ustanowienie na rzecz P. S.A. w obowiązującym wtedy trybie. Przedsiębiorstwo państwowe P., mimo ogólnokrajowego zasięgu jego działania i nadzorowania przez właściwego ministra nie zostało objęte wykazem przedsiębiorstw państwowych, przewidzianym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. z 1990 r. nr 51 poz. 301). W konsekwencji mienie tego podmiotu nie podlega wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa i nie ma do tego przedsiębiorstwa państwowego zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Także z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K. 30/04 (Dz. U. z 2005 r. Nr 69 poz. 525) wynika, że nie tylko wydane przed dniem 27 maja 1990 r. ale również późniejsze regulacje ustawowe odnoszące się do mienia P., w tym podlegającego komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji - nie dotyczą mienia (gruntów) o których mowa właśnie w art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czyli konkretnych składników nie pozostających w prawidłowo ustanowionym wówczas zarządzie P.. Ponadto istota postępowania komunaIizacyjnego sprowadza się do przeniesienia prawa własności między dwoma podmiotami władzy publicznej to jest Państwa i gminy. Postępowanie komunalizacyjne nie może zatem naruszać i nie narusza uprawnień innych podmiotów które zgłaszają swoje prawa do nieruchomości, inne niż prawo własności. Z podanych wyżej przyczyn niezasadne są także twierdzenia i żądania ujęte w odwołaniu Spółki. Samo posiadanie, czy ujęcie danej nieruchomości w ewidencji środków trwałych zainteresowanego podmiotu nie jest tożsame z uzyskaniem prawa jego zarządu i należeniem do tego podmiotu - w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy z 10 maja 1990 r.
W dniu [...] października 2005 r. P. S.A. w W. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2005 r. zarzucając naruszenie przepisu art. 1 pkt 19 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 80, poz. 720) w związku z art. 5 ust. 1, art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w związku z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. W uzasadnieniu wskazano, że skarga została wniesiona w terminie, mimo rozpiętości czasowej pomiędzy wydaniem zaskarżonej decyzji, a wniesieniem skargi, ponieważ skuteczne doręczenie stronie tej decyzji nastąpiło przesyłką poleconą [...] w dniu [...] października 2005 r., zważywszy na zmiany organizacyjne które miały miejsce w P. S.A. od dnia [...] maja 2005 r., polegające na utworzeniu w Spółce P. S.A. Oddziału [...] w W. na bazie P. S.A. [...] Zakładu [...] w W. i P. S.A. [...] Zakładu [...] w W.. O zmianach tych organy pierwszej jak i drugiej instancji zostały powiadomione. Podniesiono również, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, ponieważ organ nie zrealizował wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zawartych w wyroku z dnia 14 listopada 2004 r. Zdaniem skarżącej przedmiotowa nieruchomość zabudowana nie może podlegać komunalizacji, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki ustawowe z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., gdyż przedmiotem skarżonej decyzji na dzień 27 maja 1990 r. były składniki mienia ogólnonarodowego państwowego, które nie stały się mieniem komunalnym, jako że nie należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, lecz do przedsiębiorstwa państwowego P., wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym. Nieruchomość, która jest przedmiotem niniejszego postępowania w dniu 27 maja 1990 r. była zabudowana budynkiem [...]. W stosunku do takiego mienia istniała możliwość komunalizacji na zasadach określonych w art. 14 tej ustawy, z której to możliwości Gmina nie skorzystała. Poza tym komunalizacją objęto nieruchomość, która przejęta została przez P. protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia [...] kwietnia 1959 r. o przekazaniu nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Przejęcie nastąpiło na podstawie § 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr.47 poz. 354) oraz Zarządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej Nr [...] z dnia [...] czerwca 1958 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w S. przekazał nieodpłatnie z dniem [...] kwietnia 1959 r. nieruchomość gruntową i budynkową położoną w S. przy ul. [...] w trwały zarząd i użytkowanie Dyrekcji P. w W.. Z treści powyższego protokołu wynika, że nieruchomość ta oznaczona jako parcela nr [...] i część parceli nr [...] jest własnością Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S.. Obecnym użytkownikiem tej nieruchomości jest Dyrekcja P. w W.. W sposób nieuzasadniony organ drugiej instancji pominął obowiązujące w Polsce powojennej regulacje prawne dotyczące mienia poniemieckiego oddanego przedsiębiorstwu państwowemu P.. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła w latach powojennych wyodrębnioną z ogólnego majątku Skarbu Państwa część nieruchomości związanych funkcjonalnie z infrastrukturą kolejową.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o odrzucenie skargi jako złożonej z uchybieniem terminu przewidzianego dla jej wniesienia bądź o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazała, że decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2005 r. została wysłana przez pocztę listem poleconym nr [...] na adres P. S.A. Zakład [...] w W.. Wobec nie zastania adresata przesyłka była awizowana w dniu [...] lipca 2005 r. oraz w dniu [...] lipca 2005 r., a następnie w dniu [...] lipca 2005 r. nastąpił jej zwrot nadawcy. Z uwagi na nie powiadomienie organu o zmianie adresu oraz o zmianie jednostki reprezentującej stronę doręczenie przesyłki miało skutek prawny pod dotychczasowym adresem. WobecKonsekwencją braku wniesienia środków prawnych decyzja z dnia [...] maja 2005 r. stała się prawomocna i wraz z aktami sprawy została przekazana Wojewodzie [...]. Po wysłaniu zaskarżonej decyzji P. S.A. Oddział [...] w W. nie posiadający wówczas upoważnienia do działania w tej sprawie, przekazał organowi drugiej instancji wniosek z dnia [...] września 2005 r. o przesłanie decyzji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]. Ponieważ decyzja ta stała się ostateczna i akta sprawy zostały przekazane Wojewodzie [...] organ odwoławczy przekazał kopię decyzji P. Oddziałowi w. W. przy piśmie z dnia [...] października 2005 r. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Komisja stwierdziła, że w trybie § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r., nieruchomości mogły być skutecznie przekazywane wyłącznie przez naczelne organy administracji państwowej. W okresie późniejszym na przedsiębiorstwa państwowe został nałożony obowiązek uporządkowania stanu prawnego nieruchomości znajdujących się w ich władaniu, co winny były uczynić w trybie określonym w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przed dniem 27 maja 1990 r. Poprzednik skarżącej mimo władania tą nieruchomością od roku 1945 nie dopełnił wspomnianego obowiązku i nie uzyskał decyzyjnego ustanowienia mu prawa zarządu przedmiotową nieruchomością, a karta inwentaryzacyjna nie jest dokumentem źródłowym z którego może wynikać ustanowienie zarządu nieruchomością. Natomiast wypis z ewidencji gruntów dotyczy spornego mienia z dnia [...] listopada 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należało odnieść się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej o odrzucenie skargi, z powodu złożenia jej przez P. S.A. po terminie. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem Komisji, iż w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do odrzucenia skargi, z tej przyczyny. Z oświadczenia skarżącego wynika, że decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2005 r. została skutecznie doręczona P. S.A. w dniu [...] października 2005 r. Prawdziwość twierdzenia P. S.A. potwierdza pośrednio treść odpowiedzi na skargę, w której Komisja stwierdziła, że "organ odwoławczy przekazał kopię decyzji Oddziałowi w W. przy piśmie z dnia [...] października 2005 r.". Podnoszone przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową awizowanie przesyłki listowej zawierającej odpis zaskarżonej decyzji nie spełniało waloru doręczenia zastępczego, w rozumieniu art. 44 w związku z art. 45 KPA, ponieważ na dowodzie doręczenia brak informacji doręczyciela o pozostawieniu w siedzibie skarżącej Spółki, zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie, o którym mowa w § 2 art. 44 KPA. (por. wyrok SN z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt III RN 70/00, OSNP 2001/19/574). W sytuacji, gdy nie wiadomo jak działał doręczyciel nie można wywodzić skuteczności doręczenia z powołaniem się na przepisy art. 41, art. 44 i art. 45 KPA. Wobec braku w aktach sprawy dokumentu, który wskazywałby inną niż skarżący datę doręczenia zaskarżonej decyzji należało przyjąć, że skuteczne doręczenie P. S.A. decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej nastąpiło w dniu [...] października 2005 r.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie zastosowała się w całości do wskazań, co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt I SA 1693/03. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd w sposób nie budzący wątpliwości wskazał, że "stanowisko Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej co do zasady jest prawidłowe. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego wymaga analizy (...), że wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony. Analiza taka powinna być przeprowadzona na podstawie akt sprawy i wykładni prawa". Poza tym Sąd stwierdził, iż organ nie wyjaśnił statusu mienia pozostającego we władaniu P. S.A. w dniu 27 maja 1990 r., w oparciu o przepisy art. 16 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" i nie dokonał oceny wpływu przepisów tej ustawy na legitymację P. S.A., uprawniającą do udziału w postępowaniu komunalizacyjnym.
Z powyższego wynika, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, mimo zaleceń sądu, wydała w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne na podstawie art. 5 ust. 1pkt 1 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pk1 KPA. Poza tym - w ocenie Sądu - nie wyjaśniła
i nie uzasadniła, w oparciu o przepisy art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r., okoliczności związanych z posiadaniem przez P. S.A. w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do mienia - nieruchomości oznaczonej wówczas jako działka nr [...]. Uregulowane przepisami szczególnymi uprawnienia P. do wydzielonego z majątku ogólnonarodowego mienia tej jednostki nie dają się bowiem wyjaśnić tylko i wyłącznie za pomocą odwołania się do ustawodawstwa o charakterze ogólnym, tj. przepisu art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości oraz ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, a także poglądów judykatury zawartych w orzeczeniach dotyczących spraw, w których zaskarżone decyzje kwestionowane były przez przedsiębiorstwa państwowe, działające na zasadach ogólnych, tj. przede wszystkim na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (obecnie Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 981 ze zm.). Nie można przecież zapominać, że obok osób prawnych działających w dniu 27 maja 1990 r. w oparciu o przepisy o charakterze ogólnym (przedsiębiorstwa państwowe i mieszane, spółdzielnie) istniały podmioty o szczególnym statusie prawnym np. Tatrzański Park Narodowy, które władały mieniem wydzielonym na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, pod tytułem zarządu, który powstał z mocy prawa, bez konieczności wydania decyzji administracyjnej lub zawarcia umowy cywilnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 674/05, niepubl.).
Istotne dla sprawy jest również i to, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozstrzygnęła sprawę co do istoty, bez wyjaśnienia losów wniosku P. S.A. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., złożonego Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] marca 2003 r. (niespełna miesiąc po wniesieniu odwołania do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej). Wyjaśnienie tej kwestii miało znaczenie dla sprawy, ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji (dopuszczalne w stosunku do decyzji nieostatecznych) w toku postępowania odwoławczego obligowało organ wyższego stopnia do umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 KPA, wobec braku przedmiotu zaskarżenia.
Wobec wskazanych wyżej uchybień należało uznać, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa naruszyła przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 KPA, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Komisja winna wyjaśnić losy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, oraz ocenić istnienie po stronie P. S.A. interesu prawnego, dokonując analizy statusu prawnego mienia P. S.A., w szczególności charakteru władania nieruchomością oznaczoną wówczas jako działka nr [...], z uwzględnieniem nie tylko obowiązującego ustawodawstwa ogólnego, o którym mowa w zaskarżonej decyzji, lecz także treści art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" i dowodów świadczących o władaniu przez P. S.A. w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomością: odpisu z księgi wieczystej, wypisu z rejestru gruntów, karty inwentaryzacyjnej nieruchomości oraz protokołu zdawczo - odbiorczego, spisanego w dniu [...] kwietnia 1959 r. i wymienionych w jego treści aktów prawnych.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło