I SA/Wa 2275/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-30

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak należytej reprezentacji lub pozbawienie strony możności działania, wynikające z odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak należytej reprezentacji w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy sytuacji braku zdolności do czynności prawnych i konieczności reprezentacji przez przedstawiciela ustawowego, a nie niewłaściwego lub nieudolnego reprezentowania przez pełnomocnika procesowego. Podobnie, pozbawienie możności działania wymaga wykazania związku przyczynowego między naruszeniem prawa a niemożnością obrony praw. Odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z urzędu, po analizie sprawy i braku podstaw, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2012 r., domagając się jego uchylenia z powodu braku należytej reprezentacji i pozbawienia możności działania. Jako podstawę wskazał odmowę sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Sąd wznowił postępowanie, ale po rozpoznaniu sprawy uznał skargę za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania sądowego. Przyznano ze środków budżetowych koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1950/11 1. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego E. D.tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. R. M. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt I SA 1950/11. Wniósł w niej o uchylenie tego wyroku, ponieważ nie rozstrzyga on w granicach sprawy wyznaczonej przez skargę. Jako podstawę do wznowienia postępowania wskazał, że nie był w nim należycie reprezentowany, a wskutek naruszenia prawa był pozbawiony możności działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt I SA 1950/11, oddalił skargę R. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zażalenia. Wnioskiem z dnia 29 maja 2012 r. skarżący R. M. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2012 r. przyznano R. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego miała wyznaczyć Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie – w dniu 20 lipca 2012 r. wyznaczono r. pr. L. N. W dniu 7 sierpnia 2012 r. doręczono pełnomocnikowi R. M. – r. pr. L.N. przedmiotowy wyrok wraz z uzasadnieniem. W dniu 27 sierpnia 2012 r. pełnomocnik skierował do strony pismo, w którym opierając się na art. 28 ust. 7 i 8 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego poinformował ją, że odmawia sporządzenia skargi kasacyjnej z uwagi na brak do tego podstaw. W dniu 29 sierpnia 2912 r. strona wniosła pismo do Sądu informując o otrzymaniu pisma od swego pełnomocnika o odmowie sporządzenia kasacji i złożyła wniosek o ustanowienie innego pełnomocnika. Pismem z dnia 3 września 2012 r. poinformowano R.M., że korespondencję dotyczącą zmiany pełnomocnika z urzędu należy kierować do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. Pismem z dnia 8 października 2012 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie cofnęła pełnomocnictwo dla r. pr. L. N. i wyznaczyła nowego pełnomocnika w osobie r. pr. E. D. W ocenie Sądu wskazania wymaga, że warunkiem możliwości rozpatrywania skargi o wznowienie, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst: Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., jest wniesienie skargi w terminie i oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych warunków powoduje to, że rozpatrywanie skargi o wznowienie jest niemożliwe i skutkuje jej odrzuceniem. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi, a jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania. To wstępne badanie skargi co do zasady odbywa się na posiedzeniu niejawnym, ale może być też połączone z rozpoznaniem sprawy. W takiej sytuacji stosownie do art. 280 p.p.s.a. sąd wyznaczając rozprawę, na rozprawie bada dopuszczalność wznowienia, może przy tym uczynić to w dwojaki sposób: - traktując tę kwestię odrębnie jako pewnego rodzaju samodzielne postępowanie, po zakończeniu którego albo odrzuca skargę, albo przystępuje do badania sprawy, - łącząc badanie dopuszczalności wznowienia z badaniem istoty sprawy. W sprawie niniejszej, skarżący w ocenie Sądu w przedmiotowej skardze uczynił zadość wymogom z art. 279 p.p.s.a., stąd postanowieniem na rozprawie w dniu 30 stycznia 2012 r. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 24 maja 2012 r. Przechodząc zaś do rozpoznania skargi wskazać należy, że wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadkach zajścia ustawowych przyczyn wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach. Podstawy skargi o wznowienie zostały wyliczone taksatywnie. W postępowaniu takim nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Wznowienie uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. Na samym początku podkreślenia wymaga, że skarżący jako podstawę wznowienia wskazał, że "nie był on należycie reprezentowany i przez to był pozbawiony możności działania". W jego ocenie radca prawny ustanowiony z urzędu już na etapie po wydaniu wyroku odmówił napisania skargi kasacyjnej od tego wyroku, strona wniosła o zmianę tegoż pełnomocnika na innego i do czasu uprawomocnienia się wyroku nie nastąpiła zmiana pełnomocnika. Zdaniem Sądu, skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2011 r. jest niezasadna. Podstawy wznowieniowe wskazane przez skarżącego wynikają z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia jednak wymaga, że podstawa braku należytej reprezentacji w przypadku osoby fizycznej dotyczy tych sytuacji, w których osoby fizyczne nie mają zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny w postępowaniu sądowym muszą być reprezentowane przez przedstawicieli ustawowych (art. 26 i 27 p.p.s.a.). Zatem za brak należytej reprezentacji nie można uznać faktu, że skarżący nie był reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego – por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 1.10.2004 r., II SA/Gd 246/04). Również niewłaściwe czy nieudolne reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Nie stanowi więc ustawowej podstawy wznowienia postępowania – por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2005 r., OSK 1160/04. W sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 24.05.2012 r. nie można nawet mówić o niewłaściwym lub nieudolnym reprezentowaniu interesów skarżącego przez jego pełnomocnika, gdyż pełnomocnik ten, po przeanalizowaniu sprawy i motywów wyroku poinformował na piśmie stronę, że brak jest podstaw do złożenia skargi kasacyjnej i swoje ustalenia uzasadnił. Odmienne stanowisko w tym względzie samej strony nie wpływa na prawidłowość oceny dokonanej przez jej pełnomocnika, ani też nie może być potraktowane jako odmowa reprezentowania strony przez jej pełnomocnika. Stąd brak jest podstaw do twierdzenia, że strona była w przedmiotowym postępowaniu nienależycie reprezentowana. Jeśli zaś chodzi o drugą wskazaną przez skarżącego podstawę wznowieniową w postaci pozbawienia strony możności działania, to podkreślenia wymaga, że przez "pozbawienie strony możności działania" należy rozumieć pozbawienie jej możliwości obrony swych praw na skutek naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Aby zaś dowieść wystąpienia tej przesłanki, należy wykazać związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem strony możności działania. Zdaniem Sądu, strona w postępowaniu w sprawie I SA/Wa 1950/11 nie została pozbawiona możności działania. Skarżący nie wskazuje, jakie to przepisy obowiązującego prawa jego zdaniem zostały naruszone, ani tym bardziej nie wykazuje związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem tych przepisów i możliwością obrony jego praw. Podkreślenia wymaga, że przez cały okres pomiędzy doręczeniem wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego aż do uprawomocnienia się tego wyroku, skarżący był przez tego pełnomocnika prawidłowo reprezentowany. Wniosek zaś skarżącego z dnia 29.08.2012 r. o zmianę pełnomocnika został rozpoznany i zresztą uwzględniony przez Okręgową Radę Radców Prawnych w Warszawie (w skrócie OIRP). Oznacza to więc w ocenie Sądu, że zachodziła ciągłość w reprezentowaniu skarżącego przez obu pełnomocników. Radca prawny L.N. reprezentował skarżącego od daty ustanowienia go pełnomocnikiem aż do dnia 8 października 2012 r., gdyż w tym dniu pełnomocnictwo zostało mu przez Okręgową Izbę radców Prawnych w Warszawie cofnięte. Jednocześnie, w miejsce pierwszego pełnomocnika OIRP w Warszawie wyznaczyła z dniem 8 października 2012 r. pełnomocnikiem radcę prawnego E. D. W tym miejscu należy tylko wskazać, że wniosek o zmianę pełnomocnika nie miał wpływu na bieg terminu z art. 177 §1 p.p.s.a. do złożenia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie było także podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego (ostatecznie i tak cofniętego przez jego pełnomocnika na rozprawie) do zawieszania postępowania. Nie zachodziła bowiem żadna z przesłanek wymienionych w art. 123 – 126 p.p.s.a. Mając zatem powyższe na uwadze, na mocy wskazanych przepisów, oraz art. 282§2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a. oraz § 15 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło