I SA/Wa 2284/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. I. Stan sprawy 1. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] nakazującej E. K. - właścicielowi budynku spichlerza znajdującego się na terenie założenia zamkowego w P., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia [...] października 1934 r. wykonanie określonych w tej decyzji prac konserwatorskich i robót budowlanych przy budynku spichlerza oraz nadającej części tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. 2. W uzasadnieniu postanowienia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, po wszczęciu z urzędu w dniu 22 grudnia 2010 r. postępowania w sprawie złego stanu zachowania budynku spichlerza, szczegółowo opisanego w osnowie zaskarżonej decyzji, nakazał właścicielowi budynku spichlerza E. K. wykonanie określonych prac konserwatorskich i robót budowlanych przy budynku spichlerza oraz nadał decyzji w tej części tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 16 lutego 2011 r., a odwołanie E. K. wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 4 marca 2011r. Z ustaleń organu wynika, że decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2011 r. została prawidłowo doręczona stronie w dniu 16 lutego 2011 r., co ustalono na podstawie zwrotnego potwierdzenia doręczenia tej decyzji; ostatnim zatem dniem do wniesienia odwołania był dzień 2 marca 2011 r., a odwołanie strony zostało złożone w dniu 4 marca 2011 r., a zatem już po upływie terminu do wniesienia odwołania. Odwołująca się strona przekazała swe odwołanie do organu administracji za pośrednictwem prywatnego doręczyciela - firmy [...] (spółki akcyjnej). W żadnym wypadku, zdaniem organu, nie można uznać tej firmy za operatora publicznego, nie jest to także operator polski. P. SA nie była pośrednikiem przy przekazaniu ww. odwołania. W tej sytuacji, zdaniem organu, należy uznać datę wskazaną w prezentacie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w T. - 4 marca 2011 r. - za datę wniesienia odwołania. 3. W uzasadnieniu postanowienia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że dla zachowania ustawowego terminu konieczne jest, aby pismo nadane za granicą zostało przed upływem terminu przekazane polskiej placówce pocztowej, bowiem o zachowaniu terminu do dokonania czynności decyduje nie data nadania pisma za granicą, ale data jego przekazania polskiemu urzędowi pocztowemu (zob.: J. Pokrzywnicki, Postępowanie administracyjne, 1948, s. 117). Podobne stanowisko prezentują: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1978 r. IV CR 130/78 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 r. II OSK 1101/07, z aprobującą glosą W. Tarasa, w których stwierdzono, że "jeśli pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a.)"). Jak jednak wykazano wyżej, odwołanie nadane przez stronę u holenderskiego operatora pocztowego zostało przekazane organowi pierwszej instancji bez pośrednictwa Poczty Polskiej, tj. operatora publicznego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, iż strona nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. K. zarzucając, że termin 14 dni na wniesienie odwołania ("udzielenie odpowiedzi") jest zbyt krótki. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżonym postanowieniem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2011 r. nakazującej E. K. - właścicielowi budynku spichlerza znajdującego się na terenie założenia zamkowego w P., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia [...] października 1934 r. wykonanie określonych w tej decyzji prac konserwatorskich i robót budowlanych przy budynku spichlerza oraz nadającej części tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 3. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Art. 57 § 5 kpa stanowi natomiast, że "Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: ... pkt 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego ...". Z akt sprawy wynika, że skarżąca została prawidłowo pouczona przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. o terminie i sposobie wniesienia odwołania: "Od decyzji niniejszej przysługuje stronie odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za moim pośrednictwem w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia (art. 127 § 1 i § 2 oraz art. 129 § 1 i § 2 Kpa)". Skoro decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie skarżącej w dniu 16 lutego 2011 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia doręczenia decyzji, to oznacza, że ostatnim dniem wniesienia odwołania był dzień 2 marca 2011 r., natomiast odwołanie wpłynęło do organu w dniu 4 marca 2011 r. - a zatem po upływie terminu do jego wniesienia. Strona odwołująca się przekazała swoje odwołanie do właściwego organu administracji publicznej za pośrednictwem prywatnego doręczyciela - firmy [...], która nie jest operatorem publicznym, nie jest również operatorem polskim. Skoro więc Poczta Polska SA nie była pośrednikiem przy doręczaniu przedmiotowego odwołania, to słusznie organ zauważył, że za datę wniesienia odwołania należy uznać datę wskazaną w prezentacie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w T. - w dniu 4 marca 2011 r. Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w uzasadnieniach wyroków z dnia: 11 września 2007 r. I OSK 1872/06 - iż "dla zachowania terminu do wniesienia odwołania niezbędne jest nadanie odwołania przed upływem ustawowego terminu do jego wniesienia w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, jak stanowi art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a."; z dnia 6 kwietnia 2001 r. V SA 2707/00 - iż "skoro w sprawie skarżący nie dysponuje pocztowym dowodem nadania odwołania ani żadnym innym dowodem wskazującym na to, kiedy odwołanie złożył, to przyjęcie za datę złożenia odwołania datę jego wpływu do urzędu umieszczoną na znajdującej się na odwołaniu prezentacie uznać należy za prawidłowe"; z dnia 27 listopada 1997 r. SA/Po 1273/96 - iż "nadanie pisma w placówce pocztowej zagranicznego operatora lub w placówce pocztowej polskiego operatora, ale niemającego statusu operatora publicznego, przed dniem upływu terminu nie prowadzi do zachowania terminu"., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2008 r. II OSK 1101/07 stwierdził, że "jeśli pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a.)". Niniejszy skład orzekający stanowisko powyższe podziela w zupełności. Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej zauważyć jednakże należy, że odwołanie skarżącej nadane u holenderskiego operatora pocztowego zostało przekazane organowi administracyjnemu pierwszej instancji bez pośrednictwa Poczty Polskiej (tj. operatora publicznego). Z akt sprawy wynika również, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Postępowanie odwoławcze czyli postępowanie przed organem odwoławczym, składa się z fazy wstępnej, postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji. W fazie wstępnej obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W niniejszej sprawie, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego wniesienia. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianego w art. 134 k.p.a.; stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie zależy również od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej; nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (uzasadnienia wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 marca 1997 r. SA/Łd 2990/95, LEX nr 29079; z dnia 29 stycznia 1997 r. I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004; z dnia 15 listopada 1995 r. SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060, z dnia 27 listopada 1996 r. SA/Łd 2665/95, Biul. Skarb. 1997, nr 5, poz. 32). 4. W tej sytuacji uznać należy, że zarzut skargi dotyczący zbyt krótkiego terminu na wniesienie odwołania nie może zostać uwzględniony. 5. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. IV. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.