I SA/Wa 2285/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-15
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który przyznał, że posiada wystarczające środki na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest instytucją szczególną, przeznaczoną dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie pozbawionych środków. Skoro skarżący przyznał, że posiada wystarczające środki na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nawet jeśli jego małżonka sprzeciwia się ponoszeniu wydatków.Stan faktyczny
Skarżący C.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania. Wskazał, że posiada wystarczające środki na opłacenie pełnomocnika z wyboru, ale prawnicy odmawiają mu prowadzenia sprawy. Jednocześnie zaznaczył, że jego małżonka sprzeciwia się ponoszeniu wydatków związanych z postępowaniem. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi C.S. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. I SA/Wa 956/12 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. I SA/Wa 956/12 oddalającym skargę C.S. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący we wniosku wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Jest właścicielem domu o powierzchni [...] m², mieszkania o powierzchni [...] m² oraz domku na działce pracowniczej. Odnosząc się do swojego stanu majątkowego i dochodów, skarżący wskazał, że posiada wystarczające, w swojej ocenie, środki pieniężne do opłacenia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, jednakże wszyscy prawnicy, z jakimi miał się kontaktować skarżący, mieli mu odmówić prowadzenia sprawy. Wobec powyższego, we wniosku o prawo pomocy skarżący zaproponował, by Sąd, do którego została wniesiona skarga, uwzględnił jego żądanie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, następczo skarżący pokryje zaś wydatki z tym związane. We wniosku skarżący zaznaczył jednocześnie, że jego małżonka, przy obowiązującym ustroju wspólności majątkowej ustawowej, sprzeciwia się prowadzeniu postępowania i ponoszeniu wydatków z tym związanych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
W rozpoznawanej sprawie sformułowane przez skarżącego żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało oddalić. Mieć na uwadze należy bowiem, że skarżący nie tyle nawet nie zdołał wykazać zaistnienia w sprawie przesłanki ustawowej określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ile wprost przyznał, że posiada środki pieniężne wystarczające do ustanowienia pełnomocnika, a więc ocenił swoją sytuację materialną w sposób przeciwstawny do sytuacji, do której nawiązał ustawodawca, wprowadzając instytucję prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Podkreślenia wymaga, że instytucja ta ma wymiar szczególny, albowiem jako forma dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa jest przeznaczona wyłącznie dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych. W sytuacji zatem, gdy strona postępowania twierdzi, że posiada środki na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, albowiem jej dochody, czy też oszczędności ze względu na swoją wielkość są w stanie, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, wydatek ten pokryć, brak jest podstaw do uwzględnienia tak sformułowanego żądania.
Okoliczności faktyczne, do których nawiązał skarżący w uzasadnieniu swojego wniosku oceny tej nie mogą zmienić. Jest to wynikiem uznania, że subiektywne nastawienie małżonka, z którym składający wniosek o prawo pomocy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, do wszczęcia i prowadzenia postępowania sądowego i ponoszenia z tego tytułu wydatków (opłat sądowych, kosztów zastępstwa procesowego), nawet jeżeli jest skrajnie krytyczne do działań drugiego małżonka, nie może stanowić przesłanki uwzględnienia wniosku, skoro okoliczność tę należy lokować w sferze sposobu rozstrzygania o istotnych sprawach rodziny, a nie – jak wymaga tego art. 246 § 1 p.p.s.a. – sytuacji materialnej jej członków. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że z uzasadnienia wniosku nie wynika, by skarżący był w rozpoznawanej sprawie, wobec sprzeciwu małżonki, całkowicie pozbawiony możliwości pokrycia we własnym zakresie kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika, skoro w propozycji, by Sąd do którego wpłynęła jego skarga, uiścił wymienione koszty, a skarżący miał je zwrócić, odnaleźć można dorozumianą sugestię, że pomimo skomplikowanych stosunków pomiędzy małżonkami, skarżący będzie w stanie zgromadzić w określony przez siebie sposób wymagane środki pieniężne.
W odniesieniu do przedstawionej przez skarżącego sytuacji, zgodnie z którą ma on trudności z ustanowieniem pełnomocnika w sprawie wszczętej złożoną skargą, zwrócić uwagę należy na możliwość wystąpienia przez skarżącego do jednej z okręgowych rad adwokackich lub izb radców prawnych właściwych ze względu na miejsce zamieszkania strony lub siedzibę Sądu z prośbą o pomoc w znalezieniu adwokata lub radcy prawnego, który mógłby zastępować skarżącego w postępowaniu, jeżeli, w jego ocenie, charakter sprawy takiego zastępstwa wymaga.
Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło