I SA/Wa 2285/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-05
Skład orzekający: sędzia WSA Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy C. S. wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sam wskazał, że posiada wystarczające środki na pokrycie tych kosztów, a jedynie wszyscy prawnicy odmówili mu prowadzenia sprawy. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia praw osobom najuboższym, które nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym, a wnioskodawca do tej kategorii nie należy.Stan faktyczny
C. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania. Wniosek został początkowo odrzucony postanowieniem referendarza sądowego, jednak sprzeciw C. S. spowodował ponowne rozpoznanie sprawy. Wnioskodawca wskazał, że posiada środki na pokrycie kosztów, ale prawnicy odmawiają mu prowadzenia sprawy, a jego małżonka sprzeciwia się ponoszeniu wydatków.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi C. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 956/12 oddalającym skargę C. S. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
C. S. wnioskiem z dnia 27 grudnia 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 956/12 oddalającym skargę C. S. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt. I SA/Wa 2285/12.
W dniu 24 stycznia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw C. S. od przedmiotowego postanowienia z dnia 15 stycznia 2013 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Jest właścicielem domu o powierzchni [...] m², mieszkania o powierzchni [...] m² oraz domku na działce pracowniczej. Odnosząc się do swojego stanu majątkowego i dochodów, skarżący wskazał, że posiada wystarczające środki pieniężne do opłacenia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, jednakże wszyscy prawnicy, z jakimi się kontaktował, odmówili mu prowadzenia sprawy. Wobec powyższego, we wniosku o prawo pomocy skarżący zaproponował, by Sąd, do którego została wniesiona skarga, uwzględnił jego żądanie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, natomiast skarżący pokryje wydatki z tym związane. We wniosku skarżący zaznaczył jednocześnie, że jego małżonka, przy obowiązującym ustroju wspólności majątkowej ustawowej, sprzeciwia się prowadzeniu postępowania i ponoszeniu wydatków z tym związanych.
Wnosząc sprzeciw skarżący podniósł, że potrzebuje pomocy prawnej do prowadzenia niniejszej sprawy i jest w stanie pomoc taką opłacić. Wobec tego przyznanie przez Sąd takiej pomocy skarżącemu nie uszczupli zasobów Skarbu Państwa, bowiem poniesione koszty zwrócone zostaną przez niego do kasy Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, C. S. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wręcz przeciwnie, zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również we wniesionym sprzeciwie wskazał, że posiadane środki finansowe pozwalają mu na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skoro zatem skarżący twierdzi, że posiada środki na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, to brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Nie można również uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jak bowiem wskazano już powyżej rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy ocenia się jedynie wykazaną we wniosku sytuację materialną wnioskodawcy. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu, wobec treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz uzasadnienia sprzeciwu, wnioskodawca do takiej kategorii osób nie należy. Tym samym stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło