I SA/Wa 2291/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku M. M. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od prawomocnej decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie Wojewody [...] zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, w trybie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27 poz. 192 ze zm.), stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...], położoną w [...]. W dniu 19 stycznia 2014 r. M. M. złożyła do Wojewody [...], za pośrednictwem Starosty [...], odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że kopię decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2006 r. odebrała dopiero w dniu [...] stycznia 2014 r. w Starostwie Powiatu [...]. Jednocześnie oświadczyła, że przedmiotowa decyzja została odebrana w dniu [...] listopada 2006 r., jednakże przez jej nieletnią córkę, która nie poinformowała o przesyłce, ani nie przekazała tej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...]. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W niniejszej sprawie odwołanie zostało złożone po upływie 7 lat. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U z 2013 r., poz. 267), stanowiącym podstawę prawną wydanego przez organ postanowienia, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie, z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wniosek o przywrócenie terminu musi zaś zawierać uzasadnienie, t.j. przytoczenie okoliczności świadczących o tym, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego. Wszystkie przesłanki z ww. przepisu muszą być spełnione łącznie. W niniejszej sprawie taka sytuacja jednak nie miała miejsca. Zdaniem organu, decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2006 r. została doręczona wnioskodawczyni w dniu [...] listopada 2006 r., co wynika z adnotacji dokonanej na zwrotnym potwierdzenie odbioru. Ponadto, organ zaznaczył, że nawet gdyby decyzję odebrała córka, to nie odebrała jej we własnym imieniu, zaś potwierdzając odbiór decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. w zastępstwie matki wprowadziła organ administracji publicznej w błąd. Następnie, Wojewoda wskazał na przepis art. 44 k.p.a. zgodnie z którym, w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi, z powodu nieobecności adresata, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w skrzynce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata (...). Dalej organ podniósł, że za kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu w trybie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. nie jest możliwe, gdy osoba dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A przeciwnie, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć więc charakter wyjątkowy i szczególny i być niezależne od wnioskodawcy. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność, na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony. W konsekwencji, zdaniem Wojewody, z uwagi na charakter instytucji przywrócenia terminu, organ w ramach postępowania, nie może badać, czy strona w dniu podanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2006 r. mogła odebrać przesyłkę jak i okoliczności ewentualnego sfałszowania podpisu na dowodzie doręczenia. Tym samym, nie został uprawdopodobniony brak winy zainteresowanej. Na powyższe postanowienie Wojewody [...] M. M., pismem z dnia 24 czerwca 2014 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wobec czego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] oraz zwrot kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2006 r. podjęła dopiero [...] stycznia 2014 r., zaś w dniu [...] listopada 2006 r. decyzja ta została odebrana przez jej jedenastoletnią wówczas córkę (o czym świadczy zupełnie odmienny od skarżącej podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Dalej wyjaśniła, że córka nigdy decyzji nie przekazała, ani także nie wspominała, że jakąkolwiek przesyłkę odbierała. Z pozostałymi stronami niniejszej decyzji skarżąca zaś nie utrzymuje kontaktów, w związku z czym nie wiedziała, że taka decyzja istnieje. Skarżąca nie zgodziła się z organem, że córka nie odebrała decyzji we własnym imieniu w zastępstwie matki, tylko wprowadziła organ administracji w błąd. Zdaniem skarżącej, jedenastoletnia wówczas córka podpisała się jedynie swoim nazwiskiem. Dopiero osoba trzecia (na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - najprawdopodobniej listonosz) sama dopisała [...] o czym świadczy zupełnie odmienny od skarżącej i córki charakter pisma. Dalej podkreśliła, że Kodeks postępowania administracyjnego jasno wskazuje, czym jest doręczenie zastępcze. Organ niesłusznie przypisał winę niepełnoletniej, a skarżącej zachowanie niedbalstwa. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 995/2009 w przypadku odebrania korespondencji przez osobę niepełnoletnią, strona postępowania administracyjnego może w celu obrony własnych interesów skutecznie podnieść zarzut wadliwego doręczenia korespondencji w trybie art. 43 k.p.a. i obalić domniemanie tzw. doręczenia zastępczego. A w tym przypadku, w ocenie skarżącej, wadliwe doręczenie niewątpliwie miało miejsce. Ponadto skarżąca podniosła, że przepis art. 58 k.p.a. nie nakłada na zainteresowanego obowiązku udowodnienia, lecz jedynie uprawdopodobnienia, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Takie uprawdopodobnienie nastąpiło w złożonym wniosku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona albowiem, w ocenie Sądu, organ prowadzący postępowanie nie naruszył przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiło unormowanie zawarte w art. 58 i 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Przepis art. 59 określa właściwy organ w przedmiocie przywrócenia terminu i jego formę stanowiąc, iż następuje ono w formie postanowienia organu właściwego do rozpoznania odwołania. W treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Pierwsza przesłanka, to wymóg uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. Druga i trzecia to wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, przy czym wniosek musi być złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Zaś przesłanka czwarta, to wymóg jednoczesnego z wnioskiem dopełnienia czynności, dla której był ustanowiony termin. Skarżąca, składając wniosek w dniu 19 stycznia 2014 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożyła również odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Ponadto, z notatki urzędowej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że kopię decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. skarżąca odebrała w Starostwie [...] stycznia 2014 r. Istota sporu sprowadza się więc do oceny realizacji warunku pierwszego, tj. czy skarżąca uprawdopodobniła, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przede wszystkim zauważyć należy, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. O braku winy możemy powiedzieć dopiero w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym, organ powinien jedynie przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1806/06, LEX nr 337473). Składając wniosek o przywrócenie terminu skarżąca powołała się na okoliczność odbioru decyzji w 2006 r. przez małoletnią córkę oraz nieprzekazania jej matce. Bez wątpienia doręczenie zastępcze przesyłki w rozumieniu art. 43 k.p.a., może nastąpić tylko do rak dorosłego domownika, który zobowiąże się doręczenia pisma adresatowi. W okolicznościach faktycznych tej sprawy nie można jednak uznać bezspornie, jak twierdzi skarżąca, że doręczenie nastąpiło do rąk jej córki. Adnotacja taka (wskazująca wprost na doręczenie córce) bez wątpienia nie wynika ze zwrotnego potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Należy bowiem mieć na uwadze, że podpis adresata na dokumencie urzędowym (a takim jest zwrotne potwierdzenie odbioru) stwarza domniemanie skuteczności doręczenia tego dokumentu, co też uznał wówczas Starosta [...]. Wobec powyższego należy uznać, iż Wojewoda [...] prawidłowo ocenił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wniosku tego nie uwzględnił. Mając to wszystko na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Sąd skargę oddalił. ----------------------- 5