I SA/Wa 2296/20
WyrokWSA w Warszawie2021-06-23
Skład orzekający: Joanna Skiba, Iwona Kosińska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za działki wydzielone pod drogę publiczną, jeśli decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie skutkuje przejściem własności tych działek na rzecz gminy z mocy prawa?Ratio decidendi
Właścicielowi nieruchomości nie przysługuje odszkodowanie za działki wydzielone pod drogi publiczne, jeśli decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie skutkuje przejściem własności tych działek na rzecz gminy z mocy prawa. Przejście własności następuje z mocy prawa na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale tylko w przypadku, gdy podział został dokonany w tym trybie. Jeśli decyzja podziałowa dopuszcza zbywanie działek lub nakłada obowiązek ustanowienia służebności, wyklucza to przejście własności na gminę i tym samym brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania.Stan faktyczny
Skarżący S. W. domagał się ustalenia i wypłaty odszkodowania za działki ewidencyjne, które jego zdaniem zostały przeznaczone pod poszerzenie drogi publicznej. Organ I instancji (Prezydent W.) odmówił ustalenia odszkodowania, wskazując, że podział nieruchomości dokonany decyzją z 2006 r. z urzędu, a następnie decyzją z 2009 r. na wniosek, nie skutkował przejściem własności działek na rzecz Miasta. Organ II instancji (Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację, że decyzja podziałowa z 2009 r. nie zawierała postanowień o przejściu własności działek na rzecz Miasta, a wręcz nakładała obowiązek ustanowienia służebności drogowej w przypadku zbycia działek. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunty położone w W. w dzielnicy [...] przy ul. [...], stanowiące działki ewidencyjne nr: [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha przeznaczonych pod poszerzenie drogi.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotowe działki.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, S. W. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu zarzucił organowi błędną ocenę zebranego materiału dowodowego poprzez uznanie, że przeznaczenie działek nr [...], [...] i [...] pod poszerzenie drogi publicznej zostało określone przy wydzieleniu działki nr [...], który dokonany był z urzędu na podstawie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Zdaniem odwołującego się przeznaczenie działek pod budowę ul. [...] określono wskutek dokonania podziału na wniosek decyzją Prezydenta z dnia [...] lipca 2009 r.
Po rozpatrzeniu złożonego odwołania organ II instancji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że Prezydent decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. z urzędu zatwierdził projekt podziału nieruchomości, w tym między innymi oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2 na działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 przeznaczoną pod (budowę) realizację nawierzchni ul. [...] i działkę nr [...] o powierzchni [...] m2. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wyjaśniono, że projektowany podział miał na celu wydzielenie pasa drogowego ul. [...], co jest niezbędne do realizacji celu publicznego, czyli wykonania nawierzchni ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...].
Zgodnie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 1990 ze zm.) podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli on jest niezbędny do realizacji celów publicznych.
W związku z tym zarzut odwołującego się, że przy podziale dokonanym z urzędu wydzielono działkę nr [...] bez określenia jej przeznaczenia, jest bezpodstawny. Na etapie podziału zatwierdzonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. sporządzono szkic nieruchomości (załącznik do decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., k-23 akt adm.), z którego wynika, że działka nr [...] o powierzchni [...] m2 została wydzielona jako projektowane linie rozgraniczające terenu planowanej inwestycji, na podstawie decyzji Prezydenta z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w której określono warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji nawierzchni ulicy [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] długości ca [...] m na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Artykuł 51 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiący podstawę prawną tej decyzji, wskazuje, że była to inwestycja o znaczeniu gminnym, a zatem inwestycja celu publicznego (art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Ponadto w punkcie 1.5 sentencji decyzji nr [...] doprecyzowano warunki w zakresie komunikacji "... drogi należy projektować zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ...". Projekt nawierzchni ulicy [...] na odcinku ul. [...] do ulicy [...] podlegać miał zaopiniowaniu w odpowiednim urzędzie.
Zdaniem organu kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie, w jakim trybie i kiedy powinno nastąpić nabycie na własność Miasta działek wydzielonych pod drogę publiczną czyli ul. [...].
Wojewoda uznał, że przeznaczenie działek nr [...], [...] i [...] pod budowę ulicy określone zostało w decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2009 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] i [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że istniejąca działka nr [...] (działkę nr [...] stanowią projektowane działki nr [...], [...], [...], [...]) wydzielona została z przeznaczeniem pod budowę ul. [...] zgodnie z decyzją Prezydenta z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że o charakterze działek gruntów wydzielonych pod drogi przesądza treść decyzji podziałowej, bowiem to na podstawie decyzji podziałowej określone działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność gminy i to za te działki przysługuje dotychczasowym właścicielom odszkodowanie. Po przeanalizowaniu dwóch decyzji podziałowych organ odwoławczy uznał, że w jego ocenie z żadnej z nich wprost nie wynika, że działki wydzielone pod poszerzenie ulicy [...] przechodzą z mocy prawa na własność Miasta. Z tych względów organ I instancji słusznie odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunty stanowiące działki nr [...], [...], [...]. Organ odwoławczy zauważył, że zdaniem odwołującego się treści decyzji załączonych do wniosków o odszkodowanie winny być sprostowane we właściwym trybie przez Prezydenta.
Wojewoda przywołał treść art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i stanął na stanowisku, że z treści przedmiotowej decyzji nie wynika, aby powstałe w wyniku podziału działki nr [...], nr [...] i nr [...] będące przedmiotem wniosku z dnia [...] października 2015 r. ani żadne inne działki miały przejść na własność Miasta lub innego podmiotu publicznego. Natomiast w rozstrzygnięciu przedmiotowej decyzji jednoznacznie wskazano, poprzez przywołanie art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami jako podstawy prawnej oraz treść uzasadnienia, że jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, podziału dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Powyższe prowadzi w ocenie Wojewody do wniosku, że wydzielona w wyniku podziału droga nie przeszła z mocy prawa na własność Miasta i stanowi nadal własność wnioskodawcy, co potwierdza stan opisany w odpowiedniej elektronicznej księdze wieczystej. Ponadto na terenie obejmującym między innymi działki nr [...] i [...] od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia 10 lipca 2009 r., czyli do dnia wydania decyzji nie obowiązywały ustalenia żadnego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych względów działka nr [...] (aktualnie numery: [...], [...], [...], [...]) wydzielona została z przeznaczeniem pod budowę ul. [...] zgodnie z decyzją Prezydenta z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Na przedmiotowym gruncie nie zostały zrealizowane żadne inwestycje związane z infrastrukturą drogową (pismo Zastępcy Burmistrza dzielnicy z dnia [...] grudnia 2015 r.), ponieważ nie było możliwości nabycia przedmiotowego gruntu na cele inwestycyjne w drodze umowy cywilnoprawnej. W związku z tym stan prawny nieruchomości nie zmienił się i nie są one związane z funkcjonowaniem ulicy jako drogi publicznej.
Wojewoda wyjaśnił, że w przypadku przymusowego podziału nieruchomości, dokonywanego z inicjatywy samych organów administracji publicznej przepis art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w ogóle nie może znaleźć zastosowania, gdyż znajduje on zastosowanie tylko w przypadku podziału nieruchomości na wniosek, stąd prawidłowo organ I instancji uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o ustalenie odszkodowania za działki nr [...], [...] i [...]. Organ II instancji podkreślił, że w decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. nałożono na skarżących obowiązek ustanowienia na wydzielonych działkach nr [...], [...], [...], [...] służebności drogowej - w przypadku zbycia działek wydzielonych w wyniku podziału - w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Zatem z treści rozstrzygnięcia wynika, że organ administracji zastosował unormowanie z art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, które koresponduje z art. 93 ust. 3 tej ustawy, a nie unormowanie z art. 98. Skoro przedmiotowa decyzja podziałowa dopuszcza możliwość zbywania działek nią objętych, a dodatkowo nakłada na odwołującego się obowiązek ustanowienia służebności drogowej, to brak jest podstaw do uznania, że na jej mocy którakolwiek z działek - jako przeznaczona pod drogę publiczną - przeszła na własność gminy. Wydzielona działka, na której istnieje możliwość czy też wręcz obowiązek ustanowienia służebności gruntowej, nie może mieć bowiem charakteru drogi publicznej. Jeżeli podział nieruchomości uwarunkowany jest ustanowieniem przy zbywaniu nowo powstałych działek odpowiedniej służebności, to tym samym wyklucza to twierdzenie o przejściu własności tych działek na gminę z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna.
W niniejszej sprawie w ocenie organu odwoławczego nie doszło także do naruszenia innych przepisów w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W ocenie Wojewody organ I instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające i stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Natomiast fakt, że organ nie uwzględniły interpretacji przepisów prezentowanej przez odwołującego się nie świadczy o wadliwości przeprowadzonego postępowania i wydanej decyzji. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie budzi zastrzeżeń, gdyż organ rozstrzygający w sposób zrozumiały i logiczny wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję.
Na decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. W. W uzasadnieniu skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 98 ust. 1 i 3 w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie nie daje podstaw do przyznania skarżącemu odszkodowania, pomimo pozbawienia skarżącego prawa własności na skutek przeznaczenia wydzielonych działek pod drogę publiczną, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem,
- art. 93 ust. 3 i art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności (takich jak ustalenie, czy ul. [...], która została utworzona na spornych działkach jest drogą publiczną i czy przedmiotowe działki faktycznie są wykorzystywane jako droga), a także poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem słusznego interesu strony, z pogwałceniem zasad obiektywizmu i bezstronności.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 1990 ze zm.). Zgodnie z jego treścią działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych (ust. 1). Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Niewątpliwie przewidziane w art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami prawo do uzyskania odszkodowania dotyczy wyłącznie działek wydzielonych w wyniku podziału dokonanego pod drogi publiczne.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 2 października 2019 r. sygn. akt I OSK 159/18, skutek w postaci przejścia własności nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego następuje z mocy samego prawa. Dla powstania tego skutku nie są potrzebne jakiekolwiek inne, oprócz decyzji podziałowej, zdarzenia prawne, w szczególności nie są potrzebne zmiany wpisów w dziale II księgi wieczystej. W nauce prawa administracyjnego prezentowane jest stanowisko, że chociaż skutki prawnorzeczowe wynikające z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości (bo następują z mocy prawa), to jednak, skoro stanowi ona podstawę dokonania wpisów w księdze wieczystej, to ze względów czysto praktycznych powinna zawierać elementy, które podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej (np. informację o skutkach prawnorzeczowych wynikających z ww. przepisu, wskazanie podmiotu publicznoprawnego będącego ich beneficjentem). Bowiem zgodnie z art. 6268 § 2 kpc sąd wieczystoksięgowy nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, lecz bada wyłącznie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej (por. E. Bończak - Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz LEX/el.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę, która zdaniem skarżącego została wyodrębniona pod drogę publiczną i przeszła na własność właściciela drogi, czyli Miasta. Z akt sprawy wynika, że Prezydent decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. wydaną z urzędu zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] . W wyniku powyższego podziału wydzielone zostały działki nr [...] i nr [...], przy czym przeznaczenie działki nr [...] zostało określone jako "pod (budowę) realizację nawierzchni ul. [...]". Następnie na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. wydanej po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, z działki [...] wydzielono działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. W decyzji tej nie zostało zapisane, że sporne działki nr [...], nr [...] i nr [...] zostały wydzielone pod drogi publiczne. Powyższe prowadzi do wniosku, że wydzielone w wyniku podziału działki nie przeszły z mocy prawa na własność Miasta i nadal stanowią własność odpowiednich osób fizycznych. Jak wynika z treści księgi wieczystej prowadzonej m.in. dla przedmiotowych działek skarżący swobodnie dokonuje obrotu prawnego tymi działkami, swobodnie nimi dysponuje i obciąża je odpowiednimi służebnościami oraz hipotekami. Skarżący korzystał i korzysta zatem bez żadnych przeszkód z przysługującego mu prawa własności. Wydzielenie w decyzji podziałowej przedmiotowych działek przeznaczonych pod drogi nie spowodowało zatem naruszenia istoty prawa własności. Działki te nie stanowią więc działek przejętych pod drogę publiczną, a w konsekwencji nie przeszły one z mocy prawa na własność Miasta. Odszkodowanie przewidziane w art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przysługuje natomiast wyłącznie dotychczasowym właścicielom działek, które z mocy prawa przeszły na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Państwa. Ustalenie zatem, że podziału dokonano w oparciu o przepis, na podstawie którego skutek w postaci przejścia własności wydzielonych działek na jednostkę samorządu terytorialnego nie następuje, oznacza ,że brak jest podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania. W wyniku dokonanego podziału nie doszło do odjęcia właścicielowi jego prawa własności wydzielonych działek.
W podstawie prawnej decyzji podziałowej z dnia [...] lipca 2009 r. organ powołał się na art. 96 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 93 ust. 3 i art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie wskazując, że decyzja ta wydana została także na podstawie art. 98 powołanej ustawy. Sam brak wskazania w decyzji podziałowej art. 98 nie przesądza jeszcze o tym, że podział nie został dokonany w tym trybie. Jednakże zauważyć należy, że z treści powołanej decyzji podziałowej nie wynika, aby przedmiotowe działki nr [...], nr [...] i nr [...] z mocy prawa miały przejść na własność Miasta. W decyzji tej nałożono na skarżącego obowiązek ustanowienia na przedmiotowych działkach służebności drogowej w przypadku ich zbywania, w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Z treści rozstrzygnięcia wynika, że organ administracji zastosował unormowanie z art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, które koresponduje z art. 93 ust. 3 tej ustawy, a nie z unormowaniem z art. 98. Skoro zaś przedmiotowa decyzja dopuszcza możliwość zbywania działek nią objętych, a dodatkowo nakłada na skarżącego obowiązek ustanowienia służebności drogowej, to brak jest podstaw do uznania, że na jej mocy którakolwiek z działek - jako przeznaczona pod drogę publiczną - przeszła na własność gminy. Wydzielona działka, na której istnieje możliwość czy też wręcz obowiązek ustanowienia służebności gruntowej, nie może mieć bowiem charakteru drogi publicznej. Przy tym zauważyć należy, że skarżący nie zakwestionował w trybie odwołania decyzji podziałowej, a w związku z tym decyzja ta stała się ostateczna. Ani organ orzekający w postępowaniu w sprawie ustalenia odszkodowania, ani obecnie Sąd orzekający nie mogą weryfikować i badać ostatecznej decyzji podziałowej. Oznacza to, że nie każdy podział nieruchomości dokonany na wniosek właściciela jest podziałem dokonanym w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a tylko taki podział skutkuje przejściem wydzielonych działek na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa. Podziału nieruchomości można bowiem dokonać z uwagi na wystąpienie różnych innych okoliczności, które nie muszą być związane z przeznaczeniem konkretnej nieruchomości pod drogę publiczną.
Zwrócić należy uwagę, że stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, z którego wynika, że wydzielona w wyniku podziału działka, na której istnieje możliwość czy też wręcz obowiązek ustanowienia służebności gruntowej, nie może mieć charakteru drogi publicznej. Jeżeli bowiem podział nieruchomości uwarunkowany jest ustanowieniem przy zbywaniu nowo powstałych działek odpowiedniej służebności, to tym samym wyklucza to twierdzenie o przejściu własności tych działek na gminę z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Ta okoliczność przesądza o braku podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania. Oceny tej nie zmienia nawet ewentualna okoliczność, że w uzasadnieniu decyzji podziałowej podano, że zgodnie z zapisami planu miejscowego teren ten w całości jest zlokalizowany w zasięgu obszaru funkcyjnego stanowiącego rezerwę pod realizację i utrzymanie pasa drogowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1681/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 986/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2229/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I OSK 229/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2548/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 815/16, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt I OSK 292/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 668/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 455/13.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Dodatkowo wyjaśnić należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło