I SA/Wa 2327/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie skargi T. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z 3 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] października 2010 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu 28 lipca 2011 r. Postanowieniem z 7 września 2011 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku z 3 czerwca 2011 r., jako sporządzoną osobiście przez skarżącego. W dniu 20 września 2011 r. T. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz synem. Skarżący oraz jego żona osiągają miesięcznie dochód w wysokości [...] zł, syn skarżącego (ur. 1986 r.) jest bezrobotny. Skarżący podał, że posiada dom o pow. [...] m2 i nieruchomość o pow. [...] m2. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że z uwagi na to, że sprawa o zwrot nieruchomości toczy się już przez 20 lat, nie jest w stanie zatrudnić adwokata, który prowadziłby mu tę sprawę na stałe oraz że adwokaci nie chcieli się podjąć prowadzenia tej sprawy. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że jego dochody ledwo wystarczają na utrzymanie gospodarstwa domowego. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Złożony wniosek swym zakresem obejmuje żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, podlega zatem rozpoznaniu na podstawie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ocena spełnienia przez wnioskodawcę warunków przyznania prawa pomocy następuje więc przez pryzmat przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W odniesieniu do tak ukształtowanych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym oraz okoliczności faktycznych przedstawionych przez wnioskodawcę w rozpoznawanym wniosku należało uznać, że wykazana przez skarżącego sytuacja majątkowa nie może być obiektywnie oceniona jako spełniająca przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wysokość dochodu, który pozostaje do dyspozycji skarżącego, tj. [...] zł - umożliwia mu zabezpieczenie środków finansowych na zatrudnienie adwokata w celu sporządzania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy bowiem wyłącznie osób posiadających nadwyżkę środków finansowych. Obejmuje on wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek majątek czy dochody, z których możliwe jest poczynienie pewnych oszczędności, które mogą być następnie przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący w złożonym wniosku i oświadczeniach nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że z przyczyn obiektywnych nie ma możliwości poczynienia w tym celu oszczędności, nawet kosztem wydatków bieżących, o ile nie są one wydatkami koniecznymi do utrzymania się. Oceniając zdolność strony do poniesienia kosztów zastępstwa procesowego należy również mieć na względzie okoliczność, że rozwinięty w [...] rynek usług prawnych umożliwia pozyskanie we własnym zakresie takiego pełnomocnika procesowego w celu sporządzenia środka odwoławczego, którego wynagrodzenie – przyjęte w ramach umowy między skarżącym a wybranym przez niego adwokatem – zostanie ustalone w takiej wysokości, że jego zapłata nie sprowadzi na skarżącego zagrożenia, o którym mowa w art. 264 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Okoliczność, że dochody uzyskiwane przez skarżącego i jego żonę służą zaspokojeniu potrzeb życiowych także pozostającego na ich utrzymaniu syna, a zatem służą na pokrycie wydatków trzech osób, również nie przemawia za koniecznością uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżący nie powołał żadnych okoliczności świadczących o istnieniu przeciwwskazań do podjęcia pracy przez pełnoletniego syna, zaś w świetle art. 87 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, pełnoletnie dzieci mają obowiązek partycypowania w kosztach wspólnego utrzymania rodziny. Młody wiek syna wnioskodawcy i brak informacji dotyczących ewentualnych przeciwwskazań do podjęcia przez niego zatrudnienia nakazuje przyjąć, że L. T. jest osobą, która może uzyskiwać dochody i przyczyniać się w ten sposób do podniesienia poziomu życia rodziny. Ocena taka jest także uprawniona w świetle okoliczności znanych referendarzowi sądowemu z urzędu, a przedstawionych przez skarżącego przy okazji ubiegania się o prawo pomocy w postępowaniu sądowym dotyczącym jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, tj. okoliczności, które legły u podstaw rozstrzygnięcia o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Wa 1204/10. Z uzasadnienia postanowienia z dnia 5 kwietnia 2011 r. , III SA/Wa 1204/10 wynika bowiem, że syn skarżącego, który w przeszłości podejmował pracę zarobkową, jest osobą wykształconą i zdolną zarobkowo. Na marginesie należy wskazać, że ani trudności strony w zatrudnieniu pełnomocnika procesowego we własnym zakresie z przyczyn innych niż finansowe, ani fakt toczącego się od wielu lat postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości nie mogą przesądzać o konieczności uwzględnienie wniosku o prawo pomocy, gdyż jedynym wyznacznikiem zasadności udzielenia stronie postępowania sądowego takiej pomocy jest jej aktualna, szeroko rozumiana sytuacja majątkowa. Z powołanych względów, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.