I SA/Wa 2334/18

WyrokWSA w Warszawie2019-07-04

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Elżbieta Lenart, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma możliwość przyznania świadczeń rodzinnych i dodatków do nich, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, biorąc pod uwagę trudną sytuację rodzinną, finansową i zdrowotną wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej są związane bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, które jednoznacznie określają zasady ustalania dochodu i kryteria jego przekroczenia. W związku z tym, nawet w przypadku trudnej sytuacji życiowej wnioskodawczyni, organ nie ma możliwości przyznania świadczeń, jeśli nie są spełnione ustawowe kryteria dochodowe. Egzekucja komornicza i trudna sytuacja rodzinna nie wpływają na prawidłowość oceny dochodu.
Stan faktyczny
M. A. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i samotnego wychowywania dziecka. Prezydent odmówił przyznania świadczeń, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że dochód rodziny przekracza ustalone progi. Skarżąca podniosła, że mimo przekroczenia kryterium, jej trudna sytuacja rodzinna, finansowa i zdrowotna powinna zostać uwzględniona, w tym koszty egzekucji komorniczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczeń rodzinnych na dziecko oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania M. A. - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...], o odmowie przyznania prawa do świadczeń rodzinnych na dziecko - A. A. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2018 r. M. A. wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2019/2020 oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka - A. A.. Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent [...] decyzją z [...] września 2018 r., nr [...], odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych na dziecko A. A.- wskazując, że dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe, wynoszące 674 zł, o kwotę [...] zł. Kwestionując powyższą decyzję odwołanie złożyła M. A. podnosząc, że ma bardzo trudną i ciężką sytuację rodzinną, finansową i zdrowotną. Podkreśliła, iż jest jedynym żywicielem i opiekunem córki. Przyznała również, że przekracza kryterium dochodowe, ale z jej pensji komornik pobiera od 200 zł do 400 zł miesięcznie. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji - wskazując, że wnioskodawczyni nie spełnia kryterium dochodowego. Organ wyjaśnił, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych zostały określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.), dalej jako ustawa. W myśl art. 2 ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do tego zasiłku, w tym także dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Organ przytoczył też treść art. 2, art. 3 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1, 2, 3, 4 i 4a ww. ustawy. Następnie wskazał, że zasiłek rodzinny przysługuje po spełnieniu ustalonego przez ustawodawcę kryterium dochodowego, określanego jako próg wsparcia dochodowego, zdeterminowanego wysokością wydatków niezbędnych dla zapewnienia podstawowych potrzeb. Jedynie rodziny których dochody utrzymują się poniżej progu wsparcia dochodowego, z dziećmi na utrzymaniu, są uprawnione do pomocy finansowej w formie zasiłku rodzinnego. Podniósł, że w myśl art. 8 ustawy do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki, przy czym z przepisu tego wynika, iż dodatki do zasiłku rodzinnego nie są świadczeniami samodzielnymi, ale uwarunkowane są istnieniem prawa do zasiłku rodzinnego. Są one wypłacane łącznie z zasiłkiem rodzinnym. Oznacza to, że w razie braku prawa do zasiłku rodzinnego nie może być również przyznany sam dodatek. W ocenie Kolegium, w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy, skarżącej nie może zostać przyznany zasiłek rodzinny i dodatki. Rodzina wnioskodawczyni składa się z 2 osób, w tym jednego dziecka - A. A., na które wnioskodawczyni ubiega się o zasiłek rodzinny i dodatki. Z danych uzyskanych z Centralnego [...[ [...] [...] [...] [...] [...] oraz dostarczonych przez wnioskodawczynię dokumentów wynika, że łączny dochód rodziny w 2017 r. wyniósł [...] zł. Od grudnia 2017 r. dochód ten został utracony. Od lutego 2018 r. wnioskodawczyni podjęła zatrudnienie w P.H.U. [...] a wynagrodzenie w drugim miesiącu zatrudnienia (marcu) wyniosło [...] zł, co w przeliczeniu na osobę wyniosło [...] zł. Kwota ta przekracza kryterium dochodowe wynoszące [...] zł. Różnica między dochodem na osobę w rodzinie, a kwotą kryterium dochodowego wynosi [...] zł. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a. Stosownie zaś do art. 5 ust. 3a ustawy, w przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. Ustaliło także, że miesięczny dochód rodziny (tj. [...] zł x 2 osoby) wynosi [...] zł. Różnica między dochodem rodziny, tj. [...] zł, a iloczynem kryterium dochodowego i liczby członków rodziny, tj. [...] x2=[...] zł wynosi [...] zł. Łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, które przysługiwałyby wnioskodawczyni, gdyby spełniła kryterium dochodowe wyniosłaby kwotę [...] zł, (tj. zasiłek rodzinny [...] zł miesięcznie + jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 100 zł podzielony na 12 miesięcy co daje 8.33 zł miesięcznie + dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka 193 zł/miesięcznie = 325.33 zł). Kolegium wskazało, że w tej sytuacji kwota przekroczenia wynosi [...] zł, czyli jest wyższa niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługującymi danej rodzinie w okresie zasiłkowym (tj. [...] zł) - co oznacza, iż brak jest również możliwości przyznania wnioskodawczyni zasiłku i dodatków na podstawie art. 5 ust. 3a ustawy. Wyjaśniło także, że zgodnie z art. 5 ust. 3c ustawy, w przypadku, gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują. Podniosło, iż z uwagi na bezwzględnie obowiązujące regulacje ustawy nie może ono ustalić prawa wnioskodawczyni do zasiłku rodzinnego, gdy nie spełnia ona kryterium dochodowego. Zawarte bowiem w ustawie przepisy, określające zasady obliczenia dochodu, jednoznacznie i bezwzględnie określają zasady ustalenia dochodu osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne, zaś zarówno organ I instancji, jak też Kolegium mają obowiązek przepisy te bez wyjątków stosować. Dodało, że organy administracji publicznej, do jakich ono także należy, są związane przepisami obowiązującego prawa, zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczeń rodzinnych ma charakter decyzji związanej. Oznacza to, iż rozstrzygnięcie jest ściśle determinowane przepisami prawa i nie zależy od uznania organu. Spełnienie kryterium dochodowego jest jednym z ustawowych warunków do przyznania zasiłku rodzinnego. Niespełnienie przez stronę ustawowych kryteriów powoduje, że świadczenie to nie może być przyznane. Tym samym nie mogą zostać przyznane dodatki do zasiłku rodzinnego. Brzmienie art. 8 ustawy wskazuje, iż dodatki do zasiłku rodzinnego nie są świadczeniami samodzielnymi, ale uwarunkowane są istnieniem prawa do zasiłku rodzinnego. Są one wypłacane łącznie z zasiłkiem rodzinnym. Oznacza to, że w razie braku prawa do zasiłku rodzinnego nie może być również przyznany sam dodatek. W konkluzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organy orzekające w sprawie nie mogły ustalić w inny sposób dochodu rodziny wnioskodawczyni - tym samym nie mogły wydać innego rozstrzygnięcia, niż przewidują to powołane wyżej przepisy prawa, bowiem prowadziłoby to do naruszenia przepisów ustawy, a przez to do wadliwości wydanej decyzji. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. A. - podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie opisane we wniosku o przyznanie świadczeń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, jako bezzasadnej, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 18 lutego 2019 r.: w pkt 1) umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; w pkt 2) przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Następnie ustanowiony pełnomocnik z urzędu w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2019 r. - biorąc pod uwagę treść art.39 pkt.3 w kontekście treści art.247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art.45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4.11.1950 roku, art.10 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z dnia 10.12.1948 roku - poparł skargę M. A. złożoną w niniejszej w sprawie oraz uzupełnił i sprecyzował zarzuty skargi. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegających na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym art. 7, art.77 § 1 w zw. z art.78 § 1, art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez nieuwzględnienie danych, wniosków, uwag skarżącej złożonych w toku postępowania, jak i w odwołaniu, w tym przy ustaleniu dochodu rodzinnego, co skutkowało brakiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy, jak i w przypadku ewentualnego przekroczenia dochodu rodzinnego zastosowania art.5 ust. 3 i 3a ustawy - przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł: 1. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z powodu wskazanego powyżej naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2018 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi w zakresie przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych na dziecko A. A. za okres od [...] października 2018 r. do [...] grudnia 2019 r., 2. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o zażądanie: - od Prezydenta [...] oraz dopuszczenie w charakterze dowodu akt postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] o przyznaniu: zasiłku rodzinnego na dziecko A. A. w kwocie 124 zł miesięcznie na okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] października 2019 r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka, na dziecko A. A. w kwocie 195 zł miesięcznie na okres od [...] stycznia 2019 r. do [...] października 2019 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2019/2020, na dziecko A. A. w kwocie 100 zł jednorazowo, - od Prezydenta [...] oraz dopuszczenie w charakterze dowodu akt postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] o uznaniu z dniem [...] stycznia 2019 r. skarżącej za osobę bezrobotną oraz przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] stycznia 2019 r. Wniósł również o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w ramach prawa pomocy w niniejszej sprawie oraz oświadczył, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że M. A. w swoich pismach wskazywała, iż ma świadomość, że przekroczyła kryterium dochodowe w zakresie ustalenia dochodu rodziny, ale organ I i II instancji nie wziął pod uwagę jej szczególnie trudnej i ciężkiej sytuacji rodzinnej, finansowej, zdrowotnej, w tym w 2017 roku śmierci ojca córki A., co wiązało się z przejęciem przez nią spłaty wspólnych zadłużeń, kredytów, stanu zdrowia, operacja [...], wcześniej 3 m-ce w łóżku, usunięto częściowo dwa [...] [...] i [...] i nie powinna pracować, dźwigać, długo siedzieć, a działalność gospodarczą ze względu na stan zdrowia musiała zakończyć. Następnie zauważył, że przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018r. poz.2220 ze zm.), powinny być w istocie wypełnieniem obowiązków i zasad wynikających z: art. 67 ust. 2 (prawo do zabezpieczenia społecznego), art. 71 (prawo szczególnej pomocy dla rodziny w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, w tym szczególnie dla rodziny niepełnej), art. 32 § 1 (zasada równości), art. 2 (zasada sprawiedliwości społecznej) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn.zm.), a także Konwencji z 20 listopada 1989 roku o prawach dziecka (Dz.U. z 1991 r., nr 120 poz.526), która w art.3 ust. 1nakazuje dokonywanie takiej wykładni, która jest najlepsza dla zabezpieczenia interesów dziecka, a z art.26 ust. 1 wynika obowiązek państwa aby, jeżeli dziecku przysługuje w regulacji krajowej określone prawo do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego, prawo to było możliwe w praktyce do zrealizowania jak najpełniej. W związku z tym uznał, że ww. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] naruszają przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7 (zasada prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywatela), art.77 § 1w zw. z art.78 § 1 i art.80 k.p.a. Organ I i II instancji przy wydawaniu decyzji nie uwzględnił należycie danych, wniosków i uwag M. A. złożonych w toku postępowania jak i w odwołaniu. Przy ustaleniu dochodu rodzinnego nie uwzględniono: faktycznych skutków finansowych śmierci ojca córki E. A. poprzez ponoszenie przez obecnie tylko matkę M. A. m.in. kosztów spłaty wspólnie zaciągniętych z ww. zobowiązań w kwocie 200-400 zł miesięcznie (egzekucja komornicza), miesięcznych kosztów zakupu leków po przeprowadzonej operacji kręgosłupa (usunięto częściowo dwa [...][...] i [...], wcześniej 3 m-ce w łóżku), wpływu stanu zdrowia M. A. na możliwości bieżącego zaspokajania potrzeb rodziny, w tym jej córki, która po śmierci jej ojca sama wychowywała i zabezpieczała jej potrzeby. W przypadku uwzględnienia tych okoliczności, faktów, danych ustalenia dochodu wskazywałoby na dochód rodzinny zbliżony do dochodu rodzinnego w przeliczeniu na osobę wskazanej w art.5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, a w przypadku jego przekroczenia przyznaniu prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku na podstawie art. 5 ust.3 i 3a ww. ustawy. Powyższe działania organu I i II instancji jednoznacznie wskazują, że nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. O powyższym świadczy także wydanie, po ponownym złożeniu wniosku przez M. A., w niespełna kilka miesięcy później, w dniu [...].02.2019 roku przez Prezydenta [...]: - decyzji z dnia [...].01.2019 r., nr [...] o uznaniu M. A. z dniem [...].01.2019 roku za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].01.2019 roku, - decyzji z dnia [...].02.2019 r., nr [...] o przyznaniu: zasiłku rodzinnego na dziecko A. A. w kwocie 124 zł miesięcznie na okres od [...].01.2019 r. do [...].10.2019 r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka, na dziecko A. A. w kwocie 195 zł miesięcznie na okres od [...].01.2019 r. do [...].10.2019 i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2019/2020, na dziecko A. A. w kwocie 100 zł jednorazowo. Na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku dowodowego zawartego w ww. piśmie procesowym z dnia 7 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując pod tym kątem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2018 r. odmawiającą przyznania świadczeń rodzinnych na dziecko - A. A.. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952, ze zm.), dalej jako: ustawa. Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. ustawy, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Zaś w myśl art. 5 ust. 1 ustawy, zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku przysługują osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a (art. 5 ust. 3 ustawy). W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny (art. 5 ust. 3a ustawy). Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym: 1) zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków, 2) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11a, art. 12a i art. 13, podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków, 3) dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art. 15, podzielonych przez 12 (art. 5 ust. 3b ustawy). W przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują (art. 5 ust. 3c ustawy). W przypadku osoby uczącej się przepisy ust. 3-3c stosuje się odpowiednio (art. 5 ust. 3d ustawy). Z kolei w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (art. 5 ust. 4 ustawy). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4a ustawy). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4b ustawy). W myśl art. 3 pkt 2 i 2a ustawy, dochód rodziny - oznacza sumę dochodów członków rodziny, a dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c, gdzie zawarto regulacje odnoszące się do sposobu rozliczenia dochodu uzyskanego i utraconego. Z kolei, zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy, okresem zasiłkowym jest okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Oznacza to, że rokiem bazowym, z którego dochód jest miarodajny przy ustalania prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2018/2019 jest rok 2017. Definicję dochodu i sposób jego obliczania określa art. 3 pkt 1 lit. a i c ustawy. Stosownie do powołanych przepisów, za dochód uznaje się - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (lit. a), a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych enumeratywnie w nim wymienione. Zgodnie zaś z art. 8 ustawy do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu - między innymi - samotnego wychowywania dziecka i rozpoczęcia roku szkolnego. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że rodzina skarżącej składa się z dwóch osób, w tym jednego dziecka - A. A.. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły dochód skarżącej przyjmując - na podstawie danych z Centralnego [...] [...] [...] [...][...] oraz dostarczonych przez skarżącą dokumentów - że łączny dochód rodziny w 2017 r. wyniósł [...] zł (netto). Od grudnia 2017 r. dochód ten został utracony w związku z zakończeniem umowy zlecenia. Przy czym od lutego 2018 r. skarżąca podjęła zatrudnienie w P.H.U. [...], a wynagrodzenie w drugim miesiącu zatrudnienia (marcu) wyniosło [...] zł - co w przeliczeniu na osobę wyniosło [...] zł w rodzinie skarżącej. W niniejszej sprawie Kolegium ustaliło również, że miesięczny dochód rodziny (tj.[...] zł x 2 osoby) wynosi [...] Różnica między dochodem rodziny tj. [...] zł a iloczynem kryterium dochodowego i liczby członków rodziny tj. [...] x2 = [...] zł wynosi [...] zł.). Łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, które przysługiwałyby skarżącej - gdyby spełniła kryterium dochodowe - wyniosłaby kwotę [...] zł (tj. zasiłek rodzinny 124 zł miesięcznie + jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 100 zł podzielony na 12 miesięcy co daje 8.33 zł miesięcznie i dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka 193 zł/miesięcznie = 325.33 zł). Wobec powyższego kwota przekroczenia wynosi [...] zł, czyli jest wyższa niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym (tj. [...] zł). Jednocześnie, jak słusznie wskazało Kolegium, w przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - w oparciu o stosowne przepisy ustawy - przeprowadziło prawidłowe wyliczenia dotyczące przyznania świadczeń rodzinnych oraz dodatków do tych świadczeń i w konsekwencji prawidłowo uznało, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie skarżącej jest za wysoka, przekracza kryterium dochodowe i uniemożliwia przyznanie skarżącej wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Podkreślenia wymaga też fakt, iż w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca sama przyznała, że przekracza kryterium dochodowe do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Wskazać należy, iż organ orzekający w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych obowiązany jest badać zachowanie wymogu kryterium dochodowego i nie ma możliwości jego pominięcia. Organ nie może rozstrzygać sprawy w oparciu o kryterium słuszności przyznania wnioskowanego świadczenia. Tym samym okoliczność prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia za pracę skarżącej, w wyniku której komornik pobiera jej z pensji miesięcznie między 200 a 400 zł, nie wpływa na prawidłowość oceny dokonanej przez organy. Fakt ten nie stanowi również o utracie dochodu, które to pojęcie zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 23 ustawy. Zatem okoliczność ta nie miała wpływu na odmowę przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Na treść decyzji organów nie miała również wpływu sytuacja rodzinna i zdrowotna skarżącej. Organy rozpoznające niniejszą sprawę nie naruszyły przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy wymagany dla jej rozstrzygnięcia oraz w należyty sposób uzasadniły swoje decyzje mając na względzie przepis art. 107 § 3 kpa - a Sąd w całości podzielił ich stanowisko. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło