I SA/Wa 2336/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-30
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Marta Kołtun-Kulik, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzją komunalizacyjną, a który twierdzi, że jest następcą prawnym podmiotu, którego majątek został przejęty na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wadliwego zarządzenia, posiada legitymację do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej była przedwczesna. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, ale także każdy, czyjego interesu prawnego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności. Sam fakt nieuczestniczenia w pierwotnym postępowaniu nie przesądza o braku interesu prawnego do wszczęcia postępowania nadzorczego, zwłaszcza gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące wadliwości aktu prawnego, na podstawie którego nastąpiło przejęcie nieruchomości.Stan faktyczny
Izba [...] w K. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1991 r. komunalizującej nieruchomość, twierdząc, że jest następcą prawnym podmiotu, którego majątek został przejęty na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wadliwego zarządzenia Ministra Zdrowia z 1954 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że Izba nie ma przymiotu strony. WSA w Warszawie uchylił postanowienie Ministra, uznając, że odmowa była przedwczesna i organ nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności dotyczących legitymacji procesowej Izby.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądził od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz [...] Izby [...] w K. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi [...] Izby [...] w K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz [...] Izby [...] w K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), stwierdził nabycie przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie nr [...], jako działka nr [...], zgodnie ze sporządzonym spisem opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Wnioskiem z dnia 5 lipca 2010 r. [...] Izba [...] w K. wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] wskazując, iż jest następcą prawnym działającej do 1950 r. Izby [...] w K. Izba podniosła, że zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r., mocą którego omawiana nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa, zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co skutkuje tym, że późniejsza decyzja komunalizacyjna jest nieważna.
Dnia [...] czerwca 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...].
[...] Izba [...] w K. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez niewydanie decyzji stwierdzającej nieważność rozstrzygnięcia z dnia [...] lipca 1991 r. w sytuacji, gdy zostało ono wydane bez podstawy prawnej. Ponadto stwierdziła naruszenie art. 28 Kpa w zw. z art. 157 § 2 Kpa poprzez odmowę przyznania przymiotu strony [...] Izbie [...] w K. oraz art. 97 § 1 pkt 4 Kpa poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji, gdy istniała potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.
Po ponownym zbadaniu sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...].
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku [...] Izby [...] w K. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...] wynika z faktu, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wojewody [...], jak i przymiot ten wnioskodawcy nie przysługiwał w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym powyższą decyzją. Wskazał, że zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W związku z powyższym – zdaniem Ministra – stroną postępowania według wskazanego przepisu jest wyłącznie ten podmiot, który legitymuje się własnym, rzeczywistym i poddającym się konkretyzacji interesem prawnym (lub obowiązkiem prawnym), opartym na określonym przepisie prawa. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ stwierdził, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 Kpa). Podkreślił, że od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Zatem o tym, czy interes lub obowiązek mają charakter prawny, czy tylko faktyczny, przesądza treść przepisów prawa materialnego. O posiadaniu przez podmiot interesu prawnego (w aspekcie materialnoprawnym), a tym samym o posiadaniu przez zainteresowanego uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym, rozstrzyga istnienie odpowiedniego przepisu prawa materialnego, w oparciu o który wyprowadzić można legitymację podmiotu do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym.
Następnie Minister stwierdził, że w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., stroną jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Poza tym stroną tego postępowania może być dodatkowo tylko ten podmiot, który wykaże, iż ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację. I tylko taki podmiot będzie również, obok Skarbu Państwa i gminy, stroną postępowania administracyjnego, które służy ewentualnej zmianie decyzji komunalizacyjnej. Zatem podstawową przesłanką umożliwiającą komunalizację mienia w trybie art. 5 ust. 1 ww. ustawy jest to, aby mienie podlegające komunalizacji było mieniem ogólnonarodowym (państwowym). Minister podkreślił, że nabycie własności nieruchomości przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy następuje ipso iure, zatem celem deklaratoryjnej decyzji wojewody w omawianym zakresie jest tylko potwierdzenie stanu prawnego, jaki powstał w dniu 27 maja 1990 r.
W związku z powyższym weryfikacja decyzji komunalizacyjnej wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest uzasadniona i konieczna, jeżeli zainteresowany podmiot wykaże, że w dniu, w którym nastąpiła z mocy prawa komunalizacja spornego mienia, legitymował się tytułem prawnym uniemożliwiającym komunalizację.
Organ odwoławczy uznał, że wnioskodawcy nie przedstawili żadnych dowodów świadczących o ich tytule prawnym do działki nr [...] w dacie komunalizacji oraz obecnie. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika zaś, że na mocy zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r. w sprawie ustalenia wykazów dotyczących likwidacji izb lekarskich i lekarsko-dentystycznych, nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa, co zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...]. Następnie przedmiotowa nieruchomość na mocy decyzji Wojewody [...] stała się własnością Gminy K. W świetle powyższego bezzasadnym jest zarzut o naruszeniu art. 28 Kpa w zw. z art. 157 § 2 Kpa.
W odniesieniu do sformułowanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy żądania zawieszenia postępowania Minister wyjaśnił, że niezbędnym warunkiem zawieszenia jest przede wszystkim to, aby postępowanie, którego ma ono dotyczyć, było w toku. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby wobec zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r. wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie stwierdzenia jego nieważności. Ponadto wskazał, że przedmiotowe zarządzenie było przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 2 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2361/06 przyjął, że zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r. nie można uznać za decyzję administracyjną, gdyż nie zawiera elementów dla niej wymaganych. Zarządzenie to miało jedynie charakter porządkujący co do oznaczenia, które z wyliczonych i przejętych już nieruchomości przechodziły na własność Skarbu Państwa, bądź na rzecz Związku Zawodowego [...]. W związku z powyższym w przypadku niniejszego zarządzenia nie może być zastosowana instytucja stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kpa.
Reasumując, Minister stwierdził, że [...] Izba [...] w K. nie legitymuje się przymiotem strony zdolnej do wszczęcia postępowania nadzorczego. Z tej też przyczyny zobligowany był do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania we wnioskowanej sprawie na podstawie art. 157 § 1 w zw. art. 61a § 1 i 2 Kpa.
Skargę z dnia 31 października 2011 r., uzupełnioną pismem z dnia 12 grudnia 2011 r., na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r., nr [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Izba [...] w K., reprezentowana przez adw. J.Z. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1) art. 6 Kpa poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. pomimo tego, że przepis prawa nakazuje wszczęcie takiego postępowania, a w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku, gdy została ona wydana bez podstawy prawnej;
2) art. 28 Kpa poprzez nieprzyznanie [...] Izbie [...] w K. przymiotu strony w niniejszym postępowaniu;
3) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez niewydanie decyzji stwierdzającej nieważność w sytuacji, gdy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. wydana została bez podstawy prawnej.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że stroną postępowania komunalizacyjnego, oprócz Skarbu Państwa i właściwej gminy, może być podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem nieruchomości. Taki też podmiot może być później stroną ewentualnego postępowania administracyjnego. Podkreśliła, że [...] Izba [...] w K. jest, zgodnie z art. 121 ustawy o izbach lekarskich, następcą prawnym działających od 1950 r. okręgowych izb lekarskich. Biorąc to pod uwagę wskazała, że z uwagi na fakt, że zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r. w sprawie ustalenia wykazów dotyczących likwidacji izb lekarskich i lekarsko-dentystycznych (Dz.U. z 1949 r. Nr 27, poz. 203) dotknięte jest wadą nieważności, to nacjonalizacja majątku przedwojennej Izby [...] w K. nie doszła do skutku, tj. nieruchomości przy ul. [...] i [...] pozostają nadal w gestii [...] Izby [...] w K. Powyższe oznacza, że to [...] Izba [...] w K. posiada przymiot strony postępowania, tj. legitymację do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności. W dacie wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. była bowiem właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Powołując się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2010 roku, sygn. akt II OSK 1481/09 Izba stwierdziła ponadto, że skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, więc wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kpa skarżąca wyjaśniła, że wydanie decyzji "bez podstawy prawnej" oznacza, że decyzja nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym. Tym samym doszło do naruszenia jednej z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności, o której stanowi art. 6 Kpa. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, konsekwencją naruszenia zasady praworządności jest kwalifikowana wada decyzji administracyjnej skutkująca stwierdzeniem jej nieważności. Odnosząc się do powyższego Izba wskazała, że w przedmiotowej sprawie zarządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane na podstawie art. 11 ust. 2 oraz art. 4 ust. 3 i art. 7 ust. 3 w związku z art. 8 ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. o zniesieniu izb lekarskich i lekarsko-dentystycznych, zaś kwestionowana część ww. zarządzenia oparta została o art. 11 ust. 2 i 3 ustawy o zniesieniu izb lekarskich i lekarsko-dentystycznych. Powyższy przepis stanowi, że dla zgodnego z prawem ustalenia wykazu majątku podlegającego przekazaniu na rzecz Skarbu Państwa musiały zostać spełnione następujące warunki:
1) wniosek likwidatora skierowany do Ministra Zdrowia;
2) porozumienie Ministra Zdrowia z Ministrem Finansów oraz Pracy i Opieki
Społecznej;
3) zasięgnięcie opinii Centralnej Rady Związków Zawodowych.
Brak którejkolwiek z podanych wyżej opinii stanowić winno przeszkodę do podjęcia decyzji o wywłaszczeniu [...] Izby [...]. W przedmiotowej sprawie – zdaniem skarżącej – nie został spełniony obowiązek zasięgnięcia opinii Centralnej Rady Związków Zawodowych. Takie niewypełnienie procedury Izba uznała za rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej. Reasumując, skarżąca stwierdziła, że skoro zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r., w części § [...] pkt [...] oraz pkt [...] i [...] załącznika nr [...] do tego zarządzenia, stanowiącego wykaz majątku nieruchomego zniesionych izb lekarskich i lekarsko-dentystycznych podlegających przekazaniu na rzecz Skarbu Państwa, dotknięte jest wadą nieważności, to należy uznać, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r. również dotknięta jest wadą nieważności, tj. została wydana bez podstawy prawnej.
W związku z powyższym [...] Izba [...] w K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Na rozprawie aplikant adwokacki M.R., działający z sybstytucji adw. J.Z., oświadczył, że nie posiada wiadomości, czy skarżąca Izba złożyła wniosek o zwrot działki nr [...] w trybie art. 121 ustawy o izbach lekarskich. Ponadto stwierdził, że z wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r. zapadł wyrok oddalający skargę na decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, a skarga kasacyjna od tego wyroku nie została jeszcze rozpoznana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku [...] Izby [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r., nr [...] dotyczącej nabycia przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie nr [...], jako działka nr [...]. Wydając powyższe rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, Minister stanął na stanowisku, że wnioskujący o wszczęcie postępowania nadzorczego nie ma przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 Kpa., umożliwiającego skuteczne zainicjowanie postępowania nadzorczego, gdyż nie był on stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Wojewody [...], ani nie przysługuje mu żaden tytuł prawny do objętej tym postępowaniem nieruchomości. Taki stan rzeczy, zdaniem organu, uprawniał go do skorzystania z trybu przewidzianego w art. 157 § 1 Kpa w zw. z art. 61a Kpa.
Stanowisko to, w ocenie Sądu, jest przedwczesne - tym samym Minister naruszył przepisy prawa, mogące mieć wpływ na wynik postępowania.
Przede wszystkim wskazać należy, iż w orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjmuje się, że stroną postępowania, o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12.01.1994 r. II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32, wyrok NSA z dnia 13.10. 2003 r. ONSA 2004/1/3). Istoty interesu prawnego należy natomiast upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem.
W tym stanie rzeczy sam fakt niebrania udziału, przez wnioskodawcę, w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1991 r nie przesądzał o tym, że nie ma on interesu prawnego legitymującego go do skutecznego złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności.
Materialnoprawną podstawą decyzji komunalizacyjnej był art. 18 ust, 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (...). Komunalizacja mienia ogólnonarodowego (państwowego) na podstawie powyższego przepisu nastąpiła z mocy prawa, z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 27 maja 1990 r., a decyzja komunalizacyjna, która potwierdza jedynie przejście prawa własności danego składnika mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę, ma charakter deklaratoryjny. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu jej wejścia w życie z mocy prawa mieniem właściwych gmin, jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kluczowym zagadnieniem był ustalenie czy w dniu 27 maja 1990 r. izba [...] posiadała tytuł prawny do nieruchomości położonej w K. oznaczonej w ewidencji gruntów, w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie nr [...], jako działka nr [...], albo czy też tytułu takiego dochodzi. Tym bardziej, iż strona skarżąca, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, konsekwentnie podnosiła, iż zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r. w sprawie ustalenia wykazów dotyczących likwidacji izb lekarskich i lekarsko-dentystycznych (Dz.U. z 1949 r. Nr 27, poz. 203), które przekazało na rzecz Skarbu Państwa sporną nieruchomość dotknięte jest wadą nieważności, a tym samym, nacjonalizacja majątku przedwojennej Izby [...] w K. nie doszła do skutku. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, pełnomocnik skarżącej stwierdził, iż w sprawie o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r. zapadł wyrok oddalający skargę na decyzję o odmowie wszczęcia tego postępowania, a skarga kasacyjna od tego wyroku nie została jeszcze rozpoznana. Wprawdzie, w zaskarżonym postanowieniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2361/06, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż w stosunku do zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r. nie może być zastosowana instytucja stwierdzenia nieważności - Sąd podkreśla jednak, iż powyższe postępowanie nie toczyło się z wniosku [...] Izby [...] w K., oraz zapadło w odmiennym stanie faktycznym sprawy. W ocenie Sądu, organ administracji nie zbadał i nie ocenił, w kontekście zarzutów Izby, regulacji prawnych w oparciu o które Skarb Państwa przejął sporną nieruchomość, a przede wszystkim nie wyjaśnił czy z wniosku izby toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia [...] czerwca 1954 r. w sprawie ustalenia wykazów dotyczących likwidacji izb lekarskich i lekarsko-dentystycznych (Dz.U. z 1949 r. Nr 27, poz. 203), czy też zostało zakończone - co ma znaczenie w kontekście wypowiedzi pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie w niniejszej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Ponadto, w trakcie postępowania administracyjnego, strona skarżąca konsekwentnie podnosiła, iż zgodnie z art. 121 ustawy o izbach lekarskich z dnia 2 grudnia 2009 r. (Dz.U., Nr 219, poz.1708) jest następcą prawnym działających od 1950 r. okręgowych izb lekarskich i przepis ten przyznaje izbom legitymację procesową do wszczęcia postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości, stanowiących w podanym okresie własność tych podmiotów. Oznacza to, iż skarżąca ma roszczenie o odzyskanie działki nr [...], które to roszczenie może być skutecznie dochodzone. W tym zakresie brak jest jednak jakichkolwiek ustaleń ze strony organu, tj. czy [...] Izba [...] w K. wszczęła postępowanie w przedmiocie zwrotu działki nr [...]. Ta okoliczność miałaby bowiem znaczenie w przedmiocie toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, tj. oceny legitymacji procesowej Izby [...] w K.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż organy administracji nie poczyniły wszystkich niezbędnych ustaleń stanu faktycznego i prawnego zaistniałego w rozpatrywanej sprawie, co oznacza, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 10, art. 77 § 1 i 80 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powinien ponownie przeanalizować całość dostępnych, nowych informacji, na ich podstawie winien zająć stanowisko co do legitymacji procesowej [...] Izby [...] w K. o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Tak więc, Sąd w niniejszym składzie nie przesądza o kwestii prawidłowości, dokonanej komunalizacji, Sąd jedynie zauważa, iż biorąc pod uwagę materiał dokumentacyjny akt sprawy, sprawa powinna być ponownie zbadana z uwzględnieniem powyższych zaleceń Sądu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 li c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło