I SA/Wa 235/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi V.D. i J.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie projektu podziału nieruchomości uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...] Zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] po rozpoznaniu zażalenia W. i J. D. na postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] września 2017 r., nr [...], opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym ...], położonej w obrębie [...], gmina [...] polegający na wydzieleniu działek o nr [...] i [...] pod warunkiem poszerzenia wydzielanej działki o nr [...] zgodnie z naniesionymi poprawkami, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przedmiotowa nieruchomość wnioskodawców oznaczona jako działka o nr ewidencyjnym [...] położona jest na terenach nie objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wymieniona nieruchomość nie jest objęta decyzją o warunkach zabudowy i wykorzystana jest na cele budowalne. Wnioskodawcy wskazali, że celem podziału jest wydzielenie części ich nieruchomości nr [...] na powiększenie sąsiedniej nieruchomości i uregulowanie granic między tymi nieruchomościami. Kolegium podzieliło stanowisko zajęte w postanowieniu Wójta Gminy [...] z [...] września 2017 r., iż zasadne jest we wstępnym podziale nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym [...] zawarcie warunku poszerzenia wydzielanej działki o nr ewid. [...] zgodnie z naniesionymi poprawkami ( przerywaną linią czerwoną o od pkt 1 do pkt 2 – nawiązując do istniejących granic na działkach sąsiednich ) na załączniku graficznym nr 1 do zaskarżanego postanowienia. Mając na uwadze poczynione przez organ I instancji ustalenia Kolegium wskazało, że tak zaproponowany wstępny projekt podziału nieruchomości ma na celu dostosowanie regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2017 r. skargę wnieśli W. D. i J. D. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: - art. 6 kpa poprzez uznaniowe określenie przebiegu linii rozdzielającej wydzielane działki, - art. 8 oraz art. 11 kpa poprzez wydanie postanowienia o charakterze dowolnym i uznaniowym; - art. 15 kpa poprzez ograniczenie czynności podejmowanych przez organ II instancji do przytoczenia treści postanowienia Wójta gminy [...] oraz odwołania stron; - art. 124 § 2 kpa poprzez sporządzenie postanowienia zawierającego pozorne uzasadnienie faktyczne i prawne , a także pozorne powołanie podstawy prawnej; - art. 94 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami, dalej "ugn." przez jego niezastosowanie oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości z dnia 7 grudnia 2004 r. poprzez jego błędna wykładnie i w konsekwencji obwarowanie opinii Wójta Gminy [...] warunkiem zmiany położenia granicy pomiędzy wydzielanymi działkami. W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli powyższe zarzuty, podnosząc m.in., że podział nieruchomości składającej się z działki o nr [...] w sposób proponowany przez skarżących nie narusza obowiązujących przepisów prawa a mieści się w dyspozycji art. 94 § 1 pkt 1 ugn. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. art. 119 pkt 3 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postępowanie rozstrzygające sprawę co do istoty. Dokonując zatem kontroli zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty w niej odniesione zasługują na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], stanowiącej współwłasność skarżących - pod warunkiem poszerzenia wydzielanej działki nr [...] zgodnie z naniesionymi poprawkami. Tryb administracyjnego postępowania o podział nieruchomości reguluje ustawa z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm. dalej ugn) tj. art. 92 – 100 oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości ( Dz. U. z 204 nr 268, poz. 2663). Postępowanie podziałowe składa się z dwóch etapów: 1). opiniowania wstępnego projektu podziału przez organ gminy, a następnie – w razie uzyskania pozytywnej opinii w przedmiocie wstępnego projektu podziału; 2). zatwierdzenia w drodze decyzji administracyjnej przez wójta (burmistrza) prezydenta miasta projektu podziału sporządzonego przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego - "uprawnionego geodetę". Podział nieruchomości winien być zgodny z prawem miejscowym w postaci miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 ugn), a przy tym każda nowo powstała działka gruntu winna mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej (art. 93 ust. 3 ugn). W razie braku planu zastosowanie ma art. 94 ugn. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli: 1) nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo 2) jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z ww. przepisów wynika, że w razie braku planu miejscowego ( jak w niniejszej sprawie) opinia sprowadza się jedynie do stwierdzenia czy proponowany podział nieruchomości nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (opinia pozytywna) bądź też jest sprzeczny z przepisami odrębnymi lub nie zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (opinia negatywna). Organ opiniujący (wójt, burmistrz albo prezydent miasta) na tym etapie postępowania ma jedynie kompetencje do badania spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 u.g.n., a jego opinia wyrażona w formie postanowienia dotyczy tylko i wyłącznie tych kwestii. W orzecznictwie podkreśla się, że w opinii tej organ nie może ustosunkować się w innym przedmiocie niż wskazany w dyspozycji art. 93 ust. 4 u.g.n. W szczególności organ opiniujący nie jest władny do wypowiadania się np. co do celowości podziału czy też jego przyszłych skutków lub ( jak w przedmiotowej sprawie) celowości dostosowania regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Na tym etapie postępowania podziałowego nie podlega też badaniu zgodność z prawem samego wszczęcia postępowania podziałowego czy przebieg tego postępowania (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2010 r., I SA/Łd 553/10, LEX Nr 667874, wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2011 r., I SA/Wa 207/11, LEX Nr 920831). Przepisy te nie przewidują natomiast opiniowania projektu podziału nieruchomości z jakimikolwiek warunkami. Natomiast postanowienie Wójta Gminy [...] zawiera pozytywną opinię podziału działki nr [...] na działki o nr [...] i[...], pod warunkiem poszerzenia wydzielonej działki nr [...] zgodnie z naniesionymi poprawkami. Wydanie więc opinii w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpiło przez organ pierwszej instancji z naruszeniem tego przepisu. Organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie naruszające prawo, wydał tym samym także wadliwe postanowienie. Z tego względu postanowienia organów obu instancji podlegają uchyleniu, jako naruszające art. 93 ust. 1 i 4 w zw. z art. 94 ust. 1 ugn. Ponownie rozpoznając wniosek skarżących o zaopiniowanie projektu podziału działki nr [...] organ winien wydać opinię ściśle z dyspozycją zawartą w art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., mając na uwadze interpretację tego przepisu zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Na marginesie należy zauważyć, że zupełnie niezrozumiałe jest powołanie w podstawie prawnej decyzji organu I instancji art. 93 ust.2a ugn jako podstawy rozstrzygnięcia. Przepis ten stanowi, że podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Przepis ten dotyczy zatem podziałów nieruchomości przeznaczonych lub wykorzystywanych na cele rolne lub leśne. Natomiast z akt sprawy wynika, że przedmiotowa działka nr [...] wykorzystywana jest jako działka budowlana, ponadto w ewidencji gruntów oznaczona została jako teren zabudowy mieszkalnej. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.