I SA/Wa 2365/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji oddala skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z [...] października 2015 r. nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2013 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę W., z mocy prawa, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] obręb [...]. Z ustaleń organu wynika, że Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 1992 r. stwierdził nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Gminę W. w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Decyzja komunalizacyjna stała się ostateczna z dniem [...] sierpnia 1992 r. Ostateczną decyzją z [...] grudnia 2007 r. Wojewoda [...] orzekł m. in., że działki nr [...]oraz [...]odpowiadające części skomunalizowanej działki nr [...] nie podpadają pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z [...] czerwca 2009 r. stwierdził, że decyzja komunalizacyjna z [...] lipca 1992 r. została wydana z naruszeniem prawa. Następnie decyzją [...] września 2009 r. nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2009 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 26 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1984/09, oddalił skargę R. M. na tę decyzję. Wnioskiem z [...]sierpnia 2012 r. R. M. wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji komunalizacyjnej z [...] lipca 1992 r. Rozpoznając ten wniosek organ przytoczył treść art. 162 § 1 pkt 1 kpa i zwrócił uwagę, że przepis ten posługuje się pojęciem "bezprzedmiotowości", które nie zostało zdefiniowane. Zdaniem organu bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. Wprawdzie decyzją z [...] czerwca 2009 r. stwierdzono, że decyzja komunalizacyjna z [...] lipca 1992 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie oznacza to, że postępowanie w którym ta decyzja została wydana było, czy stało się bezprzedmiotowe, chociaż zapadła w nim decyzja naruszająca prawo. W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej R. M. zarzucił naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 kpa poprzez brak jego zastosowania pomimo spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W uzasadnieniu skargi wskazał m. in., że skoro wyeliminowanie z porządku prawnego wadliwej decyzji nie może nastąpić na podstawie art. 156 § 1 kpa to musi nastąpić na podstawie art. 161 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Z przepisu art. 162 § 1 pkt 1 kpa wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: decyzja stała się bezprzedmiotowa, stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Z wykładni wynika, że bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną lecz niewystarczającą przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia. W orzecznictwie (np. wyrok NSA z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 689/13 – opublik. Lex nr 1574680) oraz w piśmiennictwie (np. J. Borkowski Komentarz, 1996, s. 750-751) przyjmuje się, że "bezprzedmiotowość" wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek. W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r., stwierdzającej komunalizację Gminy W. działką oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...] w obrębie [...]. Co do tej decyzji była weryfikowana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które zakończyło się ostateczną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] czerwca 2009 r. stwierdzającą, że decyzja komunalizacyjna została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że skoro przedmiotowa nieruchomość nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej to tym samym decyzja komunalizacyjna rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jednakże w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności tej decyzji. Tak więc decyzja komunalizacyjna mimo, że narusza prawo to pozostaje w obrocie prawnym. Nie oznacza to jednak, że stała się bezprzedmiotowa. Nie zaistniała bowiem żadna z powołanych wyżej okoliczności, która wskazywałaby na bezprzedmiotowość tej decyzji. Ponieważ bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną przesłanką wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa to brak tej przesłanki uniemożliwia wygaszenie decyzji. Prawidłowo więc organ odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. co czyni skargę bezzasadną. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.