I SA/Wa 2366/19

WyrokWSA w Warszawie2020-02-25

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zmiany użytku gruntowego, jeżeli wniosek jest tożsamy z wnioskiem rozpatrzonym wcześniej ostateczną decyzją, a wnioskodawca nie wykazał zmiany stanu faktycznego lub prawnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeżeli sprawa była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia, a nie zaszły nowe okoliczności faktyczne lub prawne uzasadniające ponowne jej rozpoznanie. Odmowa wszczęcia postępowania jest aktem formalnym, a nie merytorycznym, i nie wymaga analizy meritum sprawy ani przeprowadzania dowodów.
Stan faktyczny
Skarżąca G. S. wniosła o zmianę użytku gruntowego na działce nr [...]. Wniosek ten był już przedmiotem postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami z maja i września 2018 r., odmawiającymi wprowadzenia wnioskowanej zmiany. Skarżąca złożyła ponowny wniosek, powołując się na nowe okoliczności, w tym na nieprawidłowość wcześniejszej decyzji z 1992 r. oraz na zapisy nieobowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta, a podnoszone przez skarżącą argumenty nie stanowią podstawy do ponownego jej rozpoznania. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz- Kluj Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., nr [...] M., po rozpatrzeniu zażalenia G. S. na postanowienie Starosty [...] z [...] maja 2019 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany użytku na działce nr [...] , utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] . W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w 2017 r. G. S. wystąpiła do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, m.in. o zmianę użytku gruntowego na działce nr [...] z obrębu [...] z [...] - [...] na [...] - [...]. Prowadzone w tej sprawie postępowanie zostało zakończone decyzją Starosty [...] z [...] maja 2018 r. (organ omyłkowo wskazał [...] maja), nr [...] o odmowie wprowadzenia wnioskowanej zmiany. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją M. z [...] września 2018 r., nr [...] . Decyzja ta nie została zaskarżona do sądu. Organ II instancji wskazał, że G. S. wystąpiła ponownie z analogicznym wnioskiem podając, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 1992 r. na podstawie której ujawniono, że przedmiotowa działka jest użytkiem [...] jest nieprawidłowa. Powołała obowiązujący do [...] grudnia 2002 r. miejscowy plan zagospodarowania Gminy [...] podnosząc, że przewidywał dla tego terenu użytek [...] oraz, że przedmiotowa działka do 2017 r. nie była objęta uproszczonym planem urządzania lasu. Wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2780/18 uchylił decyzję SKO i Starosty [...] o odmowie wyłączenia przedmiotowej działki z projektu uproszczonego planu urządzania lasu. Starosta uznał, że podnoszone przez wnioskodawczynię argumenty nie stanowią podstawy do ponownego przeprowadzenia postępowania zakończonego ostatecznie decyzjami Starosty [...] z [...] maja 2018 r. i M. z [...] września 2018 r. Dlatego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Zażalenie na postanowienie Starosty [...] z [...] maja 2019 r. złożyła G. S. . Rozpatrując sprawę M. wskazał, że w obrocie prawnym postaje decyzja z [...] września 2018 r., nr [...] wydana przez ten organ, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...] maja 2018 r., nr [...] o odmowie zmiany użytku na działce nr [...] z [...] – [...] na [...]- [...]. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 61a § 1 kpa odmawia się wszczęcia postępowania, jeżeli wniosek został złożony przez osobę niebędącą stroną lub i innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Za "inną uzasadnioną przyczynę" uważa się, m.in. przypadek, gdy sprawa była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia. Wskazując na orzecznictwo sądowe organ II instancji podniósł, że w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeżeli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. W ocenie M. złożone w przedmiotowej sprawie żądanie jest tożsame z żądaniem rozpoznanym decyzjami z [...] maja 2018 r. i z [...] września 2018 r., pochodzi od tej samej osoby i dotyczy tej samej działki ewidencyjnej. Wbrew twierdzeniom strony z wniosku ani z załączonych dokumentów nie wynika, aby zmienił się stan faktyczny lub stan prawny w sprawie. Z dokumentów nie wynika także, aby w jakikolwiek sposób zmienił się stan zagospodarowania. Twierdzenie wnioskodawczyni, że decyzja z 1992 r. jest nieprawidłowa jest niewystarczające, jeżeli stanowisko to nie jest poparte stosownym rozstrzygnięciem w prawem przewidzianej formie przez uprawniony do tego organ. Również nieskuteczne jest powoływanie się na zapisy nieobowiązującego planu zagospodarowania terenu. Organ II instancji wyjaśnił, że na powyższą ocenę nie ma wpływu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2780/18. Wprawdzie wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję S. w [...] z [...] lipca 2018 r., nr [...] i decyzję Starosty [...] z [...] marca 2018 r., nr [...] o odmowie wyłączenia działek [...] z projektu planu urządzania lasów, jednakże nie zmienił samych zapisów w planie, ani nie ocenił, że grunt ten nie jest lasem. Organ podsumowując uznał, że wniesione przez G. S. żądanie wprowadzenia w ewidencji zmiany było już uprzednio ostatecznie rozstrzygnięte. Skargę na postanowienie M. z [...] sierpnia 2019 r. złożyła G. S. . Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - przepisów prawa materialnego, w tym: -- art. 20 ust. 2 oraz art. 23 ust. 1 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach, -- art. 7d pkt 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, -- § 44 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2011 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, - błędne zastosowanie art. 61a § 1 kpa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Powyżej wskazane zarzuty rozwinęła w uzasadnieniu skargi. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Skarga nie jest zasadna. Przepis art. 61a § 1 kpa stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Z treści art. 61a § 1 kpa wynika, że jedną z przesłanek do wydania postanowienia w trybie tego przepisu jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzania dowodów, tj. gdy od razu można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania. Skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym na podstawie art. 61a § 1 kpa organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Zadaniem organu administracji jest wyłącznie zbadanie przesłanki dopuszczalności wszczęcia postępowania. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że postanowienia organu I jak i II instancji nie naruszają prawa. Skarżąca we wniosku z [...] kwietnia 2019 r. zatytułowanym "Dot. zmiany użytku [...] na [...] w rejestrze gruntów dla działki [...] położonej we wsi [...] " wniosła o rozpoznanie ("realizację") jej wniosku z [...] października 2017 r. W ponownym wniosku wskazała, że nastąpiły nowe okoliczności, które w jej ocenie, miałyby uzasadniać rozpoznanie wniosku z [...] października 2017 r., tj. zmianę użytku [...] dokonaną w 1993 r. na podstawie decyzji z 1992 r., toczące się w latach 90 - tych prace nad uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą z [...] września 1994 r., plan urządzania lasu na lata 2007- 2017, wyrok WSA uchylający decyzję Starosty [...] w przedmiocie objęcia spornej działki planem urządzania lasu na lata 2018 r. - 2027 oraz wydanie w 1991 r. ustawy o lasach. W końcowych wywodach ponownego wniosku skarżąca wskazała, że obszerne uzasadnienie wniosku o zmianę użytku znajduje się w poprzedniej korespondencji oraz, że wnioskuje o zmianę użytku, jak w piśmie z [...] października 2017 r. (omyłkowo podała datę [...] października 2019 r.). Prawidłowo organy uznały, że wniosek z [...] kwietnia 2019 r. jest tożsamy z wnioskiem złożonym [...] października 2017 r. Postępowanie wszczęte wnioskiem z 2017 r. zostało zakończone decyzją Starosty [...] z [...] maja 2018 r., nr [...] o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją M. z [...] września 2018 r., nr [...] . Decyzja jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Zważyć należy, że ponowny wniosek pochodzi od tej samej osoby i dotyczy tej samej działki ewidencyjnej. Skarżąca domaga się w nim rozpoznania wniosku z [...] października 2017 r. Zarówno z ponownego wniosku skarżącej ani z akt sprawy nie wynika, aby zmienił się stan faktyczny lub stan prawny w sprawie, w tym stan zagospodarowania działki. Twierdzenie wnioskodawczyni o wadliwości decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 1992 r., na podstawie której ujawniono że przedmiotowa działka jest użytkiem [...] nie może być skuteczne, skoro decyzja ta pozostaje nadal w obrocie prawnym. Natomiast powoływanie się na zapisy nieobowiązującego planu zagospodarowania terenu też nie zmieniają aktualnego stanu prawnego w sprawie. Podniesione w ponownym wniosku kwestie były przedmiotem oceny w decyzjach Starosty [...] z [...] maja 2018 r. i M. z [...] września 2018 r. Natomiast dla oceny wniosku nie ma wpływu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2780/18. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję S. w [...] z [...] lipca 2018 r., nr [...] i decyzję Starosty [...] z [...] marca 2018 r., nr [...] o odmowie wyłączenia działek [...] z projektu planu urządzania lasów. Wyrok ten dotyczył więc innej sprawy. Zważyć należy, że powołany wyrok nie miał wpływu na zapisy w planie, ani na sposób zagospodarowania działki, nie przesądzał czy działka skarżącej stanowi las. Nie wpływał więc na zmianę stanu faktycznego w sprawie. Na skutek wyroku organ zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem oceny i wskazań zawartych w jego uzasadnieniu. Z akt sprawy nie wynika, aby na datę orzekania przez sąd w niniejszej sprawie (tj. ze skargi na postanowienie) była wydana ostateczna decyzja po wyroku Sądu. Podsumowując stwierdzić należy, że prawidłowo organy uznały, że złożony przez skarżącą wniosek o zmianę użytku był już uprzednio ostatecznie rozstrzygnięty. Dla wszechstronnej oceny legalności zaskarżonego postanowienia, wyjaśnić należy, że wniosek z [...] kwietnia 2019 r. nie był wnioskiem złożonym w którymś z trybów nadzwyczajnych. Otóż skarżąca jednoznacznie wskazała, że domaga się rozpoznania ("realizacji") wniosku z [...] października 2017 r., powołała się na dokumenty złożone do tego wniosku, a w końcowych wywodach wnosiła o zmianę użytku, jak w piśmie z [...] października 2017 r. W ponownym wniosku nie wskazała na wydane w jej sprawie decyzje, ani nie domagała się ich wzruszenia. Z powyższych przyczyn brak było podstaw do rozpatrzenia tego wniosku w którymś w trybów nadzwyczajnych. W niniejszej sprawie brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny przedmiotowej był oczywisty i nie wymagał prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wobec tego chybiony jest zarzut naruszenia art. art. 61a § 1 kpa. Zważyć należy, że przy ocenie istnienia przesłanek z powyższego przepisu organ nie bada merytorycznie wniosku, a tam samym nie gromadzi dowodów, na podstawie których ustala się stan faktyczny, ponieważ wydając rozstrzygnięcie ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Wobec tego zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. wskazanych przepisów ustawy o lasach i ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy nie mogą być skuteczne. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło