I SA/Wa 237/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-17
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Gabriela Nowak, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy część nieruchomości prywatnej, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była ogrodzona i znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie drogi, mogła zostać uznana za faktycznie zajętą pod pobocze drogi publicznej w rozumieniu art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co skutkowałoby nabyciem jej własności z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy. Kluczowe było ustalenie, czy fragment nieruchomości prywatnej był faktycznie zajęty pod pobocze drogi publicznej w dniu 31 grudnia 1998 r., co wymagało przeprowadzenia rozprawy i ewentualnie opinii biegłego, a nie opierania się wyłącznie na dokumentacji geodezyjnej i oświadczeniach zarządcy drogi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Powiat własności części nieruchomości E. K. zajętej pod drogę powiatową. Właściciel kwestionował faktyczne zajęcie swojej nieruchomości pod drogę, wskazując na istniejące ogrodzenie i brak elementów typowych dla drogi publicznej. Organy administracji oparły swoje decyzje na dokumentacji geodezyjnej i oświadczeniu zarządcy drogi, nie przeprowadzając szczegółowego postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Ministra na rzecz E. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2013 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz E. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę powiatową nr [...], położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 21 czerwca 2011 r. nr [...] Zarząd Powiatu w [...] wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...], prawa własności wyżej opisanej nieruchomości.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą", decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...], prawa własności ww. nieruchomości.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. K.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. W uzasadnieniu Minister przytoczył treść art. 73 ust. 1 -3a i 4 ustawy, a także stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i podniósł, że jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, działka nr [...] (powstała po podziale działki nr [...]) stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność E. K., a zatem w tym dniu stanowiła własność osoby fizycznej, nie zaś Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego.
Minister zaznaczył, że z rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30 poz. 151) wynika, że droga nr [...] relacji droga [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] – [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Dalej Minister podniósł, że na podstawie art. 103 § 3 ustawy droga ta stała się drogą powiatową, gdyż nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. (Dz. U. Nr 160, poz. 1071). Następnie na podstawie uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2003 r. w sprawie nadania numerów dla dróg powiatowych na terenie województwa podlaskiego drodze powiatowej relacji droga [...] – [...]- [...] – [...] – [...] – [...] – [...] nadano numer [...].
Organ odwoławczy podniósł także, że na fakt zajęcia przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] pod drogę publiczną wskazuje mapa zasadnicza przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 25 maja1990 r., mapa z projektem podziału działki nr [...] oraz pismo Zarządu Powiatu w [...] z dnia 1 marca 2012 r. nr [...], w którym wskazano, iż stan przedstawiony na mapie z projektem podziału jest stanem odzwierciedlającym stan w terenie w dniu 31 grudnia 1998 r. Zdaniem Ministra powyższe dokumenty potwierdzają, że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...]zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...].
Minister zwrócił uwagę, że o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego. Zatem przez zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną należy rozumieć nie tylko zajęcie gruntu pod pas drogowy przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ale także pod leżące w jego ciągu obiekty inżynierskie (np. kanalizacyjne, energetyczne), place postojowe i parkingi, ścieżki rowerowe, drzewa i krzewy oraz urządzenia techniczne niezwiązane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
Kontynuując postępowanie Minister wskazał, że kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 jest przesłanka władztwa. Ze znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy protokołu nr [...] odbioru częściowego robót wynika, że na drogach wojewódzkich o nawierzchni żwirowej na terenie gminy [...] w okresie od dnia 8 kwietnia 1998 r. do dnia 30 kwietnia 1998 r. były wykonywane roboty polegające na bieżącym utrzymywaniu drogi. Ponadto zestawienie ilości robót z dnia 7 maja 1998 r. stanowiące załącznik do powyższego protokołu potwierdza, iż prace wymienione w tym protokole były wykonywane m.in. na drodze nr [...]. Zatem powyższe dokumenty potwierdzają władanie publicznoprawne sporną nieruchomością zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących podziału działki nr [...] Minister wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 3a ustawy jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości. W tym miejscu organ odwoławczy powołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt III CZP 52/2004, w której Sąd stwierdził, że nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w sytuacji określonej w omawianym przepisie następuje z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., a zatem z tym dniem część nieruchomości zajęta pod drogę publiczną staje się własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, zaś dotychczasowy właściciel nieruchomości traci prawo własności do tej jej części. Dochodzi zatem do podziału z mocy prawa takiej nieruchomości, której część pozostaje własnością dotychczasowego właściciela, zaś część zajęta pod drogę publiczną staje się własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Z kolei odnosząc się do kwestii odszkodowania Minister podniósł, że sprawa odszkodowania za nieruchomość przejętą w trybie art. 73 ustawy jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu. Przepis art. 73 ust. 4 ustawy stanowi, że odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., zaś po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Zatem zdaniem Ministra sprawy te nie są rozpatrywane przez organ wojewódzki (jako organ I instancji), lecz postępowanie w tej sprawie należy do właściwego starosty (prezydenta miasta). W związku z tym nie jest możliwe orzekanie w sprawach odszkodowania w niniejszym postępowaniu.
Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E. K. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, poprzez mylną ocenę stanu faktycznego i prawnego, w tym naruszenie przepisów prawa poprzez ich niezastosowanie, bądź nieprawidłowe zastosowanie - tj.: art. 6, art. 7, art. 10, art. 14, art. 39, art. 40, art. 76 § 1 art. 76 § 3, art. 77 § 1, art. 77 § 4, art. 80 Kpa oraz art. 73 ust. 1 ustawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nieruchomość zajęta pod drogę powiatową nr [...], położona w obrębie [...], oznaczona jako działka nr [...] nie była nigdy i nie jest we władaniu Skarbu Państwa, ani też jednostek samorządu terytorialnego. Skarżący zwrócił uwagę, że przepis art. 73 ustawy nie daje podstaw do przejęcia nieruchomości zapisanych w ewidencji gruntów jako drogi, lecz jedynie nieruchomości faktycznie zajętych pod drogi publiczne. Tymczasem z dokumentów urzędowych (m.in. wypisu z rejestru gruntów i aktualnego protokołu geodezyjnego z obmiarów działek oraz map, w oparciu o które geodeta dokonywał ustaleń i pomiarów ) jasno wynika, że nie było i nie ma żadnej wzmianki o wydzieleniu, zajęciu czy o wywłaszczeniu części nieruchomości. Ne można mówić również o wywłaszczeniu pod drogi czy drogę, ponieważ droga przebiegająca przez miejscowość [...] nie posiada pobocza, chodnika, ani rowów melioracyjnych, oraz innych urządzeń, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.
Dalej skarżący wskazał, że przy drodze jest ogrodzenie przedmiotowej nieruchomości. A zatem zdaniem skarżącego nie można mówić w żadnym wypadku o odśnieżaniu, sprzątaniu czy innych czynnościach władania publicznoprawnego przedmiotową nieruchomością. Skarżący podniósł także, że nic nie wie o wydzieleniu części jego nieruchomości.
Skarżący dodał, że droga przebiegająca przez [...] jest prawie w ogóle nieuczęszczana. Trudno nazwać tę drogę publiczną. Najczęściej pędzone jest nią bydło na pola. Jest to droga częściowo żwirowa, a wzdłuż tej drogi znajdują się ogrodzone siedliska, których ogrodzenia bezpośrednio graniczą z drogą. Sama miejscowość [...] jest zdecydowanie oddalona od głównych dróg i szlaków komunikacyjnych.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest to, czy część działki nr [...] (oznaczona przez geodetę jak działka nr [...]) w dniu 31 grudnia 1998 r. była faktycznie zajęta pod drogę publiczną – drogę wojewódzką (drogę zamiejską), położoną w ówczesnym województwie [...] nr [...].
Wojewoda [...] i Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej podzielają pogląd Zarządu Powiatu w [...] (wnioskującego o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości zajętej pod drogę publiczną) i stoją na stanowisku, że przedmiotowa część działki nr [...] o pow. [...] ha w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod pobocze drogi wojewódzkiej nr [...]. Zdaniem organów wynika to z: mapy wykonanej na kopii mapy zasadniczej obrębu [...], przyjętej do Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu 25 maja 1990 r. (Wojewoda), mapy z projektem podziału działki nr [...] oraz pisma Zarządu Powiatu w [...] z dnia 1 marca 2012 r., z którego wynika, że stan przedstawiony na mapie podziału jest stanem odzwierciedlającym stan w terenie w dniu 31 grudnia 1998 r. (Minister).
Właściciel działki nr [...] E. K. uważa zaś, że wskazana na mapie podziału część jego nieruchomości – działka nr [...] o pow. [...] ha nie mogła być w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę wojewódzką, ponieważ na gruncie skarżącego od dawna jest wybudowane ogrodzenie, a według jego wiedzy dawne wywłaszczenia jakie miały miejsce w miejscowości [...] obejmowały te części nieruchomości, które dochodziły do ogrodzenia (odwołanie). Skarżący uważa, że droga przebiegająca przez [...] nie posiada pobocza, chodnika, ani rowów melioracyjnych, czy innych urządzeń, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, a od razu tuż przy drodze jest ogrodzenie skarżącego. Skarżący stoi na stanowisku, że zarówno stare ogrodzenie, jaki i nowe ogrodzenie gruntu (wybudowane na podstawie pozwolenia budowlanego) od wielu lat i do dzisiaj są w tym samym miejscu. Zdaniem skarżącego nie można mówić, o tym że droga ta w miejscowości [...] zajęta jest pod pobocze, czy inne urządzenia –zatoki, ciągi piesze, rowy odwadniające, pasy izolacyjne, o których mowa w art. 4 ustawy o drogach publicznych, ponieważ jest to droga różniąca się od dróg miejskich, rzadko uczęszczana, częściowo żwirowa, a wzdłuż tej drogi znajdują się ogrodzone siedliska, których ogrodzenia bezpośrednio graniczą z drogą (skarga).
Sąd zauważa, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 3 ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości. Z przepisu tego wynika, że dla wyjaśnienia przesłanki zajęcia gruntu prywatnego pod drogę publiczną istotne znaczenie ma stan faktyczny na gruncie, istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. Aby wyjaśnić to zagadnienie niezbędne jest ustalenie, czy dana nieruchomość w całości bądź w części była zajęta pod konkretne elementy, które składają się na ustawową definicję drogi – jezdnię i pobocza, zatoki autobusowe, leżące w pasie drogowym obiekty inżynierskie, place, zatoki postojowe, chodniki, ścieżki rowerowe, drzewa i krzewy oraz urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu (art. 4 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, według stanu prawnego obowiązującego 31 grudnia 1998 r.).
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zostało w sposób dostateczny wyjaśnione, czy fragment działki nr [...] oznaczony na mapie podziału jako działka nr [...] o pow. [...] ha był w dniu 31 grudnia 1998 r. faktycznie zajęty pod pobocze drogi wojewódzkiej nr [...]. Sąd nie kwestionuje tego, że dokumentacja geodezyjna może być pomocna przy wyjaśnianiu sprawy toczącej się w trybie art. 73 ust. 1 ustawy. Sąd stoi jednak na stanowisku, że przedłożone w niniejszej sprawie mapy – mapa zasadnicza w skali 1:1000, fragment mapy ewidencyjnej w skali 1:5000, mapa - pomiar sytuacyjny z dnia 24 czerwca 1986 r., czy mapa podziału, dokumentują stan formalny, a nie rzeczywisty i w związku z tym, zwłaszcza w sprawie spornej między stronami, nie mogły mieć przesądzającego znaczenia dla wyjaśnienia przesłanki zajęcia części gruntu skarżącego pod drogę publiczną. Nakreślone na tych mapach linie rozgraniczające obrazują geodezyjny przebieg drób i działek ewidencyjnych w terenie, nie pokazując "z bliska" stanu faktycznego na gruncie, w szczególności nie wynika z nich, czy w dacie 31 grudnia 1998 r. działka skarżącego była ogrodzona, a jeżeli tak to gdzie konkretnie to ogrodzenie przebiegało na gruncie. Dodatkowo z mapy podziału i wykazu zmian danych ewidencyjnych sporządzonych przez geodetę S. W. nie wynika, czy dotyczą one stanu jaki miał miejsce na gruncie w dniu 31 grudnia 1998 r. Na tej dokumentacji brak adnotacji, że dotyczy ona stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Dokumentacja podziałowa nie zawiera też jakiegokolwiek opisu wskazującego na podstawie jakich danych biegły ustalił stan faktyczny na gruncie. Jako dowód, że mapa podziałowa przedstawia stan faktyczny na gruncie z dnia 31 grudnia 1998 r. nie mogło być potraktowane pismo Zarządu Powiatu w [...] z dnia 1 marca 2012 r., ponieważ oświadczenie w tym zakresie nie pochodzi od biegłego sporządzającego tę dokumentację, ale od zarządcy drogi – podmiotu zainteresowanego wydanie pozytywnej decyzji dla Powiatu [...].
Dowodami przesądzającymi o fakcie zajęcia części nieruchomości nr [...] pod drogę wojewódzką nie mogły być oświadczenia sąsiadów skarżącego – R. L., I. K. i G. S. Z zeznań świadków nie został sporządzony protokół, który organ ma obowiązek odczytać obecnym stronom, a te powinny protokół podpisać (art. 67 § 2 pkt 2 Kpa). Z akt nie wynika, aby przy przesłuchaniu świadków zagwarantowano stronom możliwość bycia obecnymi przy przeprowadzaniu dowodu, w tym możliwość zadawania pytań świadkom i możliwość składania wyjaśnień (art. 68 § 2 i art. 79 Kpa). Z akt sprawy nie wynika, aby przed odebraniem zeznań organ uprzedził świadków o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 83 § 3 Kpa). Poza tym oświadczenia R. L., I. K. i G. S. nie dotyczą działki nr [...], lecz nieruchomości oznaczonych odpowiednio nr [...], [...] i [...].
Zdaniem Sądu, skoro w niniejszej sprawie sporny pomiędzy stronami (skarżącym i Powiatem [...]) jest fakt zajęcia części działki nr [...] pod drogę wojewódzką w dacie 31 grudnia 1998 r., to Wojewoda [...] winien przeprowadzić w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające w formie rozprawy (art. 89 § 2 Kpa). W toku rozprawy, na którą organ uprzednio wezwałby strony do złożenia dokumentów, wyjaśnień i innych dowodów na poparcie ich twierdzeń oraz świadków i biegłego sporządzającego dokumentację podziałową (art. 90 § 2 Kpa), byłaby możliwość uzgodnienia interesów stron przy udziale świadków, biegłego połączona z przeprowadzeniem oględzin na gruncie, tak aby wyjaśnić, czy część działki nr 339 – a jeżeli tak to jaka – była zajęta pod konkretny – a jeżeli tak to jaki – element drogi wojewódzkiej. W niniejszej sprawie jest to o tyle istotne, że skarżący konsekwentnie twierdzi, że zajęcie części jego gruntu pod drogę było niemożliwe z tego powodu, że działka nr [...] była ogrodzona. Do okoliczności tej w żaden sposób nie odniosły się organy, ani też strona przeciwna - Powiat [...], a z akt nie wynika, czy okoliczność tę brał pod uwagę geodeta sporządzający mapę podziału działki nr [...].
Wobec tego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zarówno Wojewoda [...] jak i Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie wyjaśnili w sposób dokładny i wszechstronny stanu faktycznego sprawy przez co naruszyli art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda [...] zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku. W zależności od wyników rozprawy i oceny już zgromadzonych w sprawie dowodów organ podejmie dalsze czynności dowodowe lub wyda rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa.
W niniejszej sprawie Sąd nie odniósł się do tego, czy w niniejszej sprawie została spełniona na dzień 31 grudnia 1998 r. przesłanka władztwa podmiotu publicznoprawnego nad częścią działki nr [...]. W niniejszej sprawie należy bowiem wpierw wyjaśnić, czy jakakolwiek część gruntu oznaczonego jako działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. faktycznie zajęta pod element drogi wojewódzkiej nr [...]. Dopiero wyjaśnienie jakie wówczas były przestrzenne granice zajęcia działki nr [...] pod drogę wojewódzką pozwoli na przeprowadzenie dowodu na okoliczność władania gruntem przez podmiot sprawujący zarząd drogą wojewódzką. Skoro w postępowaniu administracyjnym nie została wyjaśniona przesłanka zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną, to przedwczesne było czynienie przez organy ustaleń w kwestii władztwa publicznoprawnego na części gruntu E. K.
Sąd nie dostrzegł zasadniczych wątpliwości prawnych uzasadniających konieczność wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, czy konieczność wystąpienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wydanie rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w niniejszej sprawie. Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy był przedmiotem oceny przez Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P 5/99 (Dz. U. z 2000 r. Nr 17, poz. 229) Trybunał stwierdził, że art. 73 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest zgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.) i nie jest niezgodny z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie natomiast przyjmuje się, że o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej i dla wyjaśnienia tego zagadnienia trzeba odwołać się do definicji drogi z ustawy o drogach publicznych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1632/06, LEX nr 322285; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2010 r. , sygn. akt I SA/Wa 454/09, LEX nr 600049).
Mając to wszystko na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło