I SA/Wa 2392/13

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie : odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia : odmówić H. P. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W dniu [...] czerwca 2014 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawego lub adwokata z urzędu. Zaznaczyć należy, że ww. wskazany wniosek jest kolejnym (drugim) wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowym zakresie. Poprzedni wniosek z dnia [...] grudnia 2013 r. rozpoznany został odmownie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2392/13. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dniem 28 marca 2014 r. sygn. akt I OZ 226/14. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] czerwca 2014 r. wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu renty oraz przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego o łącznej wysokości [...] złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że jest inwalidą I grupy posiadającym orzeczenie o stopniu niepełnoprawności. Wskazał, że posiada [...] domu o pow. [...] m ², [...] udziału w mieszkaniu o pow. około [...] m ², [...] udziału w działkach o pow. [...] m ² i [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, a także [...], narzędzia, dwa [...] i drewnianą [...]. Wnioskodawca podniósł, że u osoby prywatnej zaciągnął dług, który spłaca w ratach po [...] zł. Oświadczył, że spłaca także dług w ratach po [...] złotych do B.G.Ż. Wnioskodawca dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2011 r. oraz informację o składce na ubezpieczenie społeczne w KRUS w wysokości [...] złotych kwartalnie i decyzję o zmianie wysokości renty strukturalnej od marca 2014 r. W tym stanie sprawy zważono, co następuje : W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). W niniejszej sprawie ze względu na ustawowe zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a wniosek rozpoznano w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zaznaczyć należy, że prawomocne postanowienie dotyczące prawa pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej. Strona - jeżeli jej poprzedni wniosek załatwiony został negatywnie - może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając ponowny wniosek ocenia się czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie bowiem do treści art. 165 powołanej ustawy postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przez pojęcie zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu powołanego art. 165 należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Mają na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie kolejnego wniosku H.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zaznaczyć trzeba, że składając ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, które uzasadniałyby odmienną ocenę możliwości poniesienia przez niego kosztów postępowania. Jak wynika z oświadczenia zawartego w ponownie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nadal prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z tego samego źródła dochodu, które wskazał w poprzednio złożonym formularzu, tj. renty oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości wyższej od poprzednio wskazanej kwoty, co wynika z waloryzacji renty od marca 2014 r. Zmianie bądź zmniejszeniu nie uległ także posiadany przez wnioskodawcę majątek. Nadal w skład majątku wnioskodawcy wchodzi [...] część domu o pow. [...] m ², [...] część udziału w mieszkaniu o pow. około [...] m ², [...] część udziału w działkach o pow. [...] m ² i [...] m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, a także [...], narzędzia, dwa [...] i drewniana [...]. Wnioskodawca nadal spłaca dług wynikający z zaciągniętej pożyczki w wysokości [...] zł. Co prawda wnioskodawca wskazał, iż spłaca także dług w ratach po [...] złotych do B.G.Z., jednak okoliczność ta nie miała znaczącego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Podkreślić bowiem należy, że zobowiązanie względem osoby trzeciej nie może mieć pierwszeństwa przed kosztami związanymi z procesem. Dodać należy, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym spłata zaciągniętych kredytów nie stanowi wydatku niezbędnego, który należy uwzględniać przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1990 r., II CZ 113/90, OSNC 1991/8-9/111). Nadto, zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu i inne zobowiązania) nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, jakimi są koszty sądowe. Dodać należy, że oświadczenia o zaciągniętej pożyczce, składane przez skarżącego, są wzajemnie sprzeczne i budzą wątpliwości. W oświadczeniu skarżącego z dnia [...] kwietnia 2013 r. wskazał on, że pozostała mu do spłaty kwota [...] zł (tj. niecałe 3 raty miesięczne – po [...] zł), natomiast we wniosku PPF z dnia [...] grudnia 2013 r., jak również złożonym w dniu [...] czerwca 2014 r. skarżący nadal spłaca to zadłużenie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy od czasu rozpoznania wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie uległa zmianie (pogorszeniu). Ponownie złożony wniosek uzasadniony został analogicznie jak wcześniejszy. Do zmiany stanowiska i wydania pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia mogłoby dojść natomiast jedynie w razie zmiany okoliczności, związanych z pogorszeniem jego sytuacji materialnej i życiowej. Skoro zatem skarżący nie wykazał nowych okoliczności istotnych dla sprawy, to brak było podstaw do zmiany wcześniejszego stanowiska i uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.