I SA/Wa 2393/21
WyrokWSA w Warszawie2022-03-04
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Anna Falkiewicz-Kluj, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, wydana przez niewłaściwy organ i z naruszeniem praw osób trzecich (zarząd drogi publicznej), może zostać uznana za nieważną, mimo upływu ponad 10 lat od jej wydania?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, wydana przez niewłaściwy organ (Wojewodę zamiast organu gminy) oraz z naruszeniem praw osób trzecich (zarząd drogi publicznej), jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.). Brak możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z powodu upływu 10 lat (art. 156 § 2 k.p.a.) dotyczy wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., a nie wadliwości z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa). Ponadto, skutki prawne decyzji podziałowej, która wygasiła prawo użytkowania wieczystego, nie stanowią przeszkody do stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji uwłaszczeniowej.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność wcześniejszej decyzji Wojewody z 1999 r. Decyzja Wojewody stwierdzała nabycie z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe "P." prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Minister uznał decyzję Wojewody za nieważną z powodu wydania jej przez niewłaściwy organ oraz naruszenia praw osób trzecich (zarząd drogi publicznej). Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń Ministra, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej po tak długim czasie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Iwona Kosińska, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. Oddział [...] we [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r., znak [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, dalej "Minister", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "kpa"), po rozpatrzeniu wniosku spółki P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w W., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., znak: [...], stwierdzającej nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe "P." w W. z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w P., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha wraz z prawem własności budynków i urządzeń znajdujących się na ww. gruncie, w części dotyczącej działki nr [...], utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] września 2019 r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., znak: [...], stwierdzającej nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe "P." w W. z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w P., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha wraz z prawem własności budynków i urządzeń znajdujących się na ww. gruncie, w części dotyczącej działki nr [...] z uwagi na jej wydanie przez niewłaściwy organ i z naruszeniem praw osób trzecich.
Spółka P. S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy..
Minister ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że podstawą prawną kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., znak: [...], był art. 200 ust. 1 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 ze zm.), zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób, przy czym decyzję wydaje wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r.
Zasadnicze znaczenie dla dokonania oceny legalności kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., znak: [...], ma ustalenie, czy organ prawidłowo uznał zaistnienie w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawowych przesłanek uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego "P." w W.
Jedną z takich przesłanek jest przesłanka własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na dzień 5 grudnia 1990 r.
Zgodnie z decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] maja 2001 r., znak. [...], dokonano podziału działki nr [...] o powierzchni [...] ha na działki nr [...], nr[...] i nr [...]. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, przedmiotowa nieruchomości oznaczona jako działka nr [...] stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. własność Gminy [...], co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...].
Mając na względzie powyższy fakt, Minister stwierdził, że Wojewoda [...] był organem niewłaściwym w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe P. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w P., oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha wraz z prawem własności budynków i urządzeń znajdujących się na ww. gruncie, w części dotyczącej przedmiotowej działki nr [...].
Zatem kwestionowana decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z [...] sierpnia 1999 r" znak: [...] zawiera wadę, o której mowa w 156 § 1 pkt 1 kpa, gdyż została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Ponadto zgodnie z art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. warunkiem niezbędnym uwłaszczenia jest również brak ziszczenia się negatywnej przesłanki, zgodnie z którą uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Prawa osób trzecich mają pierwszeństwo przed ukształtowaniem nowego stanu prawnego z mocy art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Skoro jednak ukształtowanie nowego stanu prawnego nastąpiło w dniu 5 grudnia 1990 r., to prawa osób trzecich musiały zaistnieć przed tym dniem, lub najpóźniej w tym dniu. Od tego bowiem dnia powstał nowy stan prawny na nieruchomości i dlatego stan ten nie zaistniał tylko wtedy, gdyby konkurował lub wyłączał prawa przysługujące osobom trzecim.
Natomiast - jak podniósł organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] września 2019 r. - analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że teren działki nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. wchodził w skład drogi publicznej - ul. [...] w P., objętej wówczas prawem osób trzecich, tj. zarządcy drogowego. Publiczny status ul. [...] potwierdza uchwała nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1989 r. (Dz. Urz. Województwa [...] nr [...], poz. [...]), zgodnie z którą ulica [...] w P. zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich, zaś okoliczność zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę w dniu 5 grudnia 1990 r. potwierdza kopia mapy ewidencyjnej sporządzona przez geodetę uprawnionego T. S. w dniu 26 sierpnia 2019 r. , sporządzona według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., z której wynika, że działka nr [...] znajdowała się w tej dacie w granicy pasa drogowego ul. [...].
Operat techniczny, sporządzony przez upoważnionego funkcjonariusza publicznego - geodetę, korzysta - jako dokument urzędowy - z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń i zapisów, w tym także oświadczeń woli o charakterze cywilnoprawnym. Dokument taki ma charakter dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 kpa i wzruszenie mocy dowodowej takiego dokumentu jest możliwe wyłącznie przez przeprowadzenie przeciwdowodu. Należy przy tym podkreślić, iż jako że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące. Na fakt zajęcia spornej działki nr [...] w całości pasem drogowym ul. [...] wskazuje także wzmiankowana już decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] maja 2001 r., znak [...], z której wynika, że działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...] - stanowiącej drogę publiczną.
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt zajęcia nieruchomości stanowiącej działkę [...] pod drogę publiczną w dniu 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r. zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organy drogowe. Zarząd ten wynika zatem z mocy ustawy. Niemożliwe jest w związku z powyższym stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości jako gruntu objętego prawami osób trzecich przez przedsiębiorstwo państwowe "P." w W.
Oznacza to, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., znak: [...], w części dotyczącej działki nr [...] o powierzchni [...] ha zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, gdyż rażąco narusza prawo, tj. art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. z uwagi na naruszenie praw osób trzecich - zarządcy drogi, którego zarząd w tym zakresie powstał z mocy prawa (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1990 r., sygn. akt III AZP 10/90, publ. OSNC 1991/4/39).
Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby zaistniały okoliczności wymienione w art. 156 § 2 kpa, uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., znak: [...] w powyższej części.
Zgodnie z art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji w sytuacji, gdy zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Wówczas organ administracji ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 158 §2 kpa. Nieodwracalność skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa oznacza w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może być przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło tego prawa. Za nieodwracalny skutek prawny uważa się również zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Zgodnie zaś z art. 156 § 2 Kpa, zaistnienie nieodwracalnego skutku prawnego stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji. W takim przypadku organ nadzoru zobligowany jest do stwierdzenia, że kwestionowane orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa (art. 158 §2 kpa).
W przedmiotowej sprawie działka nr [...] nie była przedmiotem obrotu prawnego, który stanowiłby skutek decyzji uwłaszczeniowej, a którego odwrócenie byłoby niemożliwe na gruncie postępowania administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła P.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 61 § 1 w zw. z art. 64 § 2 kpa poprzez nieuprawnione wyjście poza granice żądania Burmistrza Gminy [...] zgłoszonego wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2018 roku o stwierdzenie nieważności, znak [...] i zaniechanie ustalenia przez organ I instancji precyzyjnego zakresu przedmiotowego wniosku, co doprowadziło do samodzielnego sprecyzowania żądania wnioskodawcy przez organ I instancji, mimo iż, wniosek ten nie określał dokładnie w jakiej części Burmistrz Gminy [...] domaga się stwierdzenia nieważności decyzji;
2) art. 6, art. 8 oraz art. 9 kpa poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej, wymogu praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i przestrzegania utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw polegającego na zaniechaniu przez organ I instancji ustalenia konkretnej treści żądania Burmistrza Gminy [...] zgłoszonego wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2018 roku o stwierdzenie nieważności, znak [...] i samodzielnym doprecyzowaniu przez organ treści tego żądania,
— co w konsekwencji skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji uwłaszczeniowej w części dotyczącej działki nr [...];
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
3) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ugn poprzez niewłaściwe uznanie, iż Wojewoda [...] wydając w 1999 roku decyzję uwłaszczeniową w części dotyczącej działki nr [...] rażąco naruszył prawo, podczas gdy, zgodnie z przepisami prawa był do tego uprawniony oraz w dacie jej wydania istniały przesłanki do jej wydania, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z 127 § 3 kpa poprzez ich zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez Organ I instancji w sytuacji zaistnienia podstaw do jej uchylenia;
4) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464) poprzez niewłaściwe uznanie, iż Wojewoda [...] w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej nie był uprawniony do jej wydania w części dotyczącej działki nr [...], czym naruszył przepisy o właściwości, podczas gdy zgodnie z zasadą praworządności organ był zobowiązany kierować się przepisami obowiązującymi w dniu wydawania decyzji, zgodnie z którymi nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa;
5) art. 156 § 2 kpa w związku z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., poz. 946) w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 poprzez stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w części dotyczącej działki nr [...] po 20 latach od jej wydania, z pominięciem mocy wiążącej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym nie jest możliwe wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło ponad 10 lat, oraz naruszeniem konstytucyjnych zasad pewności prawa oraz zaufania obywateli do prawa stanowionego, w sytuacji istnienia od ponad 20 lat Decyzji uwłaszczeniowej i braku niekorzystnych następstw zarzucanego stanu niezgodności z prawem.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie obu decyzji i i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego był wniosek Burmistrza Gminy [...] z 18 kwietnia 2018 roku o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w części wskazujący, że w obrocie prawnym występują dwie decyzje Wojewody [...] stwierdzające nabycie z mocy prawa tej samej nieruchomości.
Wbrew temu co wywodzi skarga organ w sposób prawidłowy odczytał wniosek i przyjął, że dotyczy on obecnej działki [...] a nie całej działki nr ew. [...]. Powyższe wynikało z uzasadnienia wniosku i twierdzeń co do pozostawania w obrocie prawnym decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] marca 2002 nr [...] co do działki [...], stanowiącej część działki [...] i Wojewody [...] z [...] grudnia 1999 r. o uwłaszczeniu P. co do całej działki nr [...]. Porównanie obu decyzji wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotem wniosku była wyłącznie część nieruchomości odpowiadająca działce [...]. Nie było zatem podstaw do uchylenia przez organ decyzji organu I instancji czy też wzywania Burmistrza do jego sprecyzowania – jak wywodzi skarga. Nie doszło tym samym do naruszenia art. 61 § 1 w zw. z art. 64 § 2 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Nie prawidłowo organ II instancji uznał, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z naruszenie przepisów prawa tj. art. 200 ust. 4 ugn, co w świetle art.- 156 § 1 pkt 1 kpa stanowić miało samodzielną podstawę do stwierdzenia nieważności.
Zgodnie z art. 200 ust. 1 ugn w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464, z późn. zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ustawodawca przewidział specjalne tryby i warunki w jakich taka decyzja jest możliwa do wydania. Zgodnie z art. 200 ust. 4 ugn nabycie praw nie może naruszać praw osób trzecich. Istotnie przesłanka naruszenia praw osób trzecich odnosi się do praw istniejących a nie hipotecznych. W niniejszej sprawie decyzja wydana w trybie art. 200 ust. 1 ugn nosi datę [...] sierpnia 1999 r. natomiast decyzja komunalizacyjna [...] marca 2002 r. Druga decyzja jest decyzją deklaratoryjną, która potwierdza jedynie stan na [...] maja 1990 nr. Badana obecnie decyzja odnosi się do stanu z na 5 grudnia 1990 r. i ma także charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że obie decyzje potwierdzają jedynie stan zaistniały wcześniej z mocy prawa, po spełnieniu określonych w tych przepisach warunkach. Wbrew temu co wywodzi skarga w dacie wydawania decyzji z [...] sierpnia 1999 r. w obrocie prawnym obowiązywała już uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1989 r. nr [...] (D.Urz. Woj. [...] nr 10, poz. 76) zgodnie z którą ulica [...], w której pasie znajdowała się część działki [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. I w dniu 27 maja 1990 r. tj w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1999 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnymi i ustawę o pracownikach samorządowych (D.U. nr 32, poz. 191 ze zm.) stanowiła własność Skarbu Państwa.
Konsekwencją tego stanu rzeczy było sporządzenie mapy ewidencyjnej na której geodeta uprawniony T. S. podzielił działkę [...] na [...], [...] i [...] wg stanu na 5 grudnia 1990 r. Działka [...] stanowi na tej mapie pas drogowy. Jak trafnie wskazuje organ II instancji zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z 21 mara 1985 r. o drogach publicznych (D.U. 2015, poz. 460 – brzmienie na datę wydawania ocenianej decyzji), grunty zajęte pod drogi publiczne pozostają w zarządzie odpowiednich podmiotów sprawujących władztwo nad tymi drogami. Zarząd powstaje z mocy prawa na podstawie przepisów tej ustawy.
Dlatego prawidłowe jest stanowisko organu nadzoru o tym, że nad działką [...] jako wchodzącą w skład pasa drogowego ulicy [...] sprawowany był zarząd zarządcy drogi. Wydanie w takich okolicznościach decyzji o uwłaszczeniu P. nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 200 § 4 ugn w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych. W konsekwencji doszło do jej wydania z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 156 § 2 kpa gdyż dotyczy braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 kpa a nie, tak jak w tym przypadku art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Sąd nie podziela zarzutu naruszenia przez Wojewodę [...] przepisów o właściwości tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn. Zgodnie z nim nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarząd gminy - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. W dacie wydawania tej decyzji nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa w tym sensie, że nie ujawnione było prawo własności Gminy. Oznacza to, że organ – Wojewoda – zasadnie przyjął swą właściwość – na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn. Odnosząc się do argumentów skargi w tym zakresie i wywodów o nie roszczeniu przez Gminę praw do tej części nieruchomości – sąd wskazuje, że nabycie przez Gminę własności nieruchomości następowało z mocy prawa i wola Gminy w tym zakresie pozostawała bez jakiegokolwiek znaczenia.
Co do zarzutów nieodwracalnych skutków prawnych jakie niesie za sobą dana decyzja wskazać należy, że pod pojęciem tym rozumiemy sytuację, w której "stan prawny ustalony decyzją organu administracyjnego nie może być zweryfikowany przy pomocy środków dostępnych na gruncie kpa. Skutek nieodwracalny decyzji administracyjnej polega więc na tym, że organ nie ma własnych kompetencji do odwrócenia na drodze postępowania administracyjnego skutków danego zdarzenia prawnego, zaistniałego po wydaniu, decyzji kontrolowanej w trybie nieważnościowym" – wyrok NSA z 15 września 2021 r., LEX nr 3279189. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Decyzja podziałowa na którą powołuje się skarżąca istotnie wygasiła prawo użytkowania wieczystego P. co do działki [...] ale to nie ona jest przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym. Nieodwracalność skutków prawnych musi dotyczyć decyzji badanej w takim trybie. W tym wypadku stwierdzenie nieważności w części decyzji uwłaszczeniowej prowadzi do sytuacji w której P. nie legitymuje się tytułem prawnym do tej nieruchomości i okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treść decyzji podziałowej.
Co do zarzutu nie uwzględnienia wyrok TK P 46/13 Sąd w tym składzie wskazuje, że Trybunał orzekł w nim, że art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zarówno z sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak i uzasadnienia jednoznacznie wynika jaki jest charakter przedmiotowego wyroku. Jest to wyrok o charakterze zakresowym, który nie powoduje zmiany stanu normatywnego, stanu prawnego, wyrok ten nie deroguje przepisu art. 156 § 2 kpa z systemu prawa, wyrok ten nakłada na ustawodawcę a nie na organy rozstrzygające sprawę czy sądy obowiązek rozszerzenia zakresu stosowania powołanego przepisu (por. wyrok NSA z 20 lipca 2021 r., I OSK 4194/18). Istotnie w dacie rozstrzygania o legalności zaskarżonej decyzji ale nie w dacie wydawania decyzji z 29 sierpnia 1999 r., obowiązywały już przepisy ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania administracyjnego (D.U. 2021, poz. 1491)
Skarżąca z tego faktu wywodzi, że przepisy te powinny zostać przez organ nadzoru uwzględnione a brak uwzględnienia powyższych okoliczności w ocenie Skarżącej stanowi naruszenie przepisu art. 156 § 2 kpa.
Sąd tej koncepcji nie podziela.
Art. 156 § 2 otrzymał brzmienie "Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.". Zgodnie z przepisami wprowadzającymi tę ustawę – art. 2 – przepisy zmienione stosuje się do postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (...) wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (16 września 2021 r.). Badana decyzja została wydana [...] lipca 2021 r. a więc postępowanie administracyjne w tej sprawie zakończyło się przed wejściem w życie zmienionych przepisów.
Zdaniem Sądu nie doszło zatem do naruszenia przez organy zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów czy zasady informowania stron. Organ w toku postępowania administracyjnego działał w granicach prawa, podejmował czynności niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, ocenił badaną pod kątem nieważności decyzję administracyjną w świetle odpowiednich przepisów prawa i za wyjątkiem podnoszonej przez organ kwestii braku właściwości, decyzja jest zgodna z prawem.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnymi nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (D.U: 2020, poz. 1842).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło