I SA/Wa 2404/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-21
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Mirosław Gdesz, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo rozpoznał odwołanie dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i odstąpienia od obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, w szczególności w zakresie oceny operatów szacunkowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie przez organ przepisów postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.). Wojewoda nie zbadał sprawy w sposób wyczerpujący, nie odniósł się do kwestii oceny operatów szacunkowych w kontekście przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Starosta orzekł o zwrocie części nieruchomości i odmówił zwrotu pozostałej części, odstępując jednocześnie od żądania zwrotu odszkodowania. Wojewoda uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej zwrotu części nieruchomości i odstąpienia od obciążeń, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Po kolejnych postępowaniach i wyrokach WSA, Wojewoda decyzją z października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty. Miasto W. złożyło skargę do WSA, zarzucając Wojewodzie nierozpatrzenie sprawy w sposób dokładny i wyczerpujący, w tym nierozpatrzenie uwag do operatów szacunkowych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądza od Wojewody na rzecz Miasta W. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Miasta W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o zwrocie na rzecz S. M. i A. M. nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr ewidencyjny [...], obr. [...] o powierzchni [...] m2 oraz odmówił zwrotu pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] oraz jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. Jednocześnie organ odstąpił od obciążenia stron obowiązkiem zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu organ wskazał, że nieruchomość położona przy ul. [...] oznaczona jako działka nr [...] została wywłaszczona decyzją z dnia [...] sierpnia 1977 r. Jak wynika natomiast z decyzji lokalizacyjnej z [...] kwietnia 1975 r. nieruchomość ta przeznaczona miała być pod budowę osiedla "[...]".
Z ewidencji gruntów prowadzonej przez Urząd Gminy [...] wynika natomiast, że powyższa nieruchomość (wywłaszczona decyzją z 1977 r.) stanowi obecnie działkę nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Starosta wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika, że cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz na działce nr [...] z obrębu [...]. Na działkach powyższych zrealizowany został pas drogowy ul. [...] tj. jezdnia, chodniki betonowe, latarnie, zatoki z miejscami postojowymi dla samochodów oraz przyuliczny pas zieleni znajdujący się w liniach rozgraniczających ulicy, a ponadto uzbrojone są w podziemna infrastrukturę techniczną. Pozostała część nieruchomości tj. obecna działka nr [...] stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Ponadto jak wynika z oględzin (przeprowadzonych w dniu [...] października 1999 r.) na działce niniejszej znajduje się zaśmiecony dół porośnięty trawą i drzewami.
Od decyzji powyższej odwołanie wniósł Burmistrz Gminy [...], wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej działki numer [...] oraz części, w której Starosta odstąpił od obciążenia stron obowiązkiem zwrotu odszkodowania.
Rozpoznając odwołanie Burmistrza Gminy [...], Wojewoda [...] uznał odwołanie za zasadne i decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r.,
nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zwrotu działki ewidencyjnej nr [...] oraz o odstąpieniu od obciążeń w tym zakresie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał,
że rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji powinien ustalić z uwagi na zawarte w art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o spodarce nieruchomościami (dalej ugn) odesłanie do przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 niniejszej ustawy, czy w stosunku do części nieruchomości, na której nie zrealizowano celu wywłaszczenia, utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja
o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Poza tym wskazał również na naruszenie art. 78 § 1, art. 10 § 1 i art. 10 § 1 i art. 81 § 1 kpa.
Na decyzję powyższą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły S. M. i A. M., zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego m.in. art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 10 § 1 i art. 81 § 1 kpa.
Rozstrzygając sprawę Sąd uznał skargę za uzasadnioną i wyrokiem z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1275/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu Sąd wskazał na naruszenie procedury administracyjnej mające istotny wpływ na wynika sprawy, a mianowicie na błędnym zastosowaniu przepisu art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego.
Uwzględniając wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu powyższego wyroku, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...]
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Ponadto wskazał również na konieczność ponownego sporządzenia operatów szacunkowych gdyż dołączone do akt sprawy operaty budzą zastrzeżenia natury formalnej.
Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. M. W skardze strona wnosiła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 kpa, art. 46 § 1 k.c. i art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wyrokiem z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1714/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał,
że prowadząc postępowanie organ odwoławczy uznał za stronę osobę nieżyjącą w dacie wydania przedmiotowej decyzji, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego. Ponadto Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien uwzględnić aktualny krąg stron postępowania, które powinny brać udział w postępowaniu.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...] orzekająca o zwrocie działki nr [...] z obrębu [...]na rzecz S, M, i A, M. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał na okoliczność, że na nieruchomości położonej przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr ewid. [...] nie został zrealizowany cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet brak jest jakichkolwiek śladów stanowiących o podjęciu działań zmierzających do realizacji inwestycji.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu, Miasto W. reprezentowane przez pełnomocnika Radcę prawnego I. S. pismem z dnia [...] listopada 2010 r. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Miasto W. zarzuciło organowi,
że Wojewoda [...] po raz kolejny rozpatrując niniejszą sprawę nie zbadał jej w sposób dokładny i wyczerpujący, m.in. nie wyjaśnił uwag zgłaszanych do sporządzanych w trakcie postępowania operatów szacunkowych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z uwagi na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) Sąd administracyjny, sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna przesądza, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd administracyjny nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy też , czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy czym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy, kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga Burmistrza Gminy [...] w sprawie niniejszej jest częściowo uzasadniona i podlega uwzględnieniu.
Zarzuty w niej zawarte odnoszą się do decyzji wydanej w dniu [...] października 2010 r. przez Wojewodę [...], utrzymującej w mocy wcześniejszą decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2001 r., i koncentrują na dwóch zagadnieniach:
1. zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej dla potrzeb budowy osiedla [...] stanowiącej działkę nr [...] na rzecz S. M. i A. M.
2. odstąpienia od obciążenia stron obowiązkiem zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W ocenie skarżącego Wojewoda [...] rozpatrując jego odwołanie od decyzji Starosty Powiatu [...] "nie zbadał sprawy w sposób dokładny" a ponadto nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, dotyczącego sposobu powstania rowu na spornej działce nr [...], którego istnienie spowodowało ostatecznie, odstąpienie od żądania zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zaniechał także wyjaśnienia uwag zgłaszanych do sporządzonych w trakcie postępowania operatów szacunkowych nieruchomości zwracanej, które dały asumpt do uznania, że zmniejszenie jej wartości jest podstawą do rezygnacji z żądania zwrotu kwoty wypłaconego w związku z wywłaszczeniem odszkodowania.
Zaskarżona decyzja, w odniesieniu do kwestii odnoszącej się do zwrotu uprawnionym części nieruchomości wydana została, zdaniem Sądu, w sposób prawidłowy. Dokonane ustalenia znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym oraz odzwierciedlenie w prawidłowo przywołanych przepisach prawa.
Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji potwierdza jednocześnie trafność drugiego z podniesionych zarzutów.
Niewątpliwie uzasadnienie decyzji z dnia [...] października 2010 r. nie zawiera żadnego odniesienia do kwestii związanych z oceną operatów szacunkowych sporządzonych dla potrzeb postępowania administracyjnego przez rzeczoznawców majątkowych M. Z. i K. C. Zabrakło w decyzji Wojewody [...] oceny tych operatów w kontekście dyspozycji art. 140 ust.3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. oraz stanu faktycznego sprawy. Tym samym nie ma żadnych rozważań odnośnie daty ich powstania- i w związku z powyższym, przydatności dla potrzeb postępowania w sprawie, przy założeniu, że zgodnie z treścią art. 140 ust. 4 cyt. ustawy, cena nieruchomości winna być wyliczona na datę jej zwrotu.
Wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda [...] nie wyjaśnił tym samym swojego stanowiska odnośnie całości stanu faktycznego sprawy. Zaniechał rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania, a także nie przywołał (w części odnoszącej się do podniesionego zarzutu) faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się w tym zakresie oparł oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W konsekwencji decyzja nie zawiera wskazania podstawy prawnej
i uzasadnienia prawnego dokonanego rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Powyższe przesądza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem treści art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazane uchybienia uzasadniają uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] uwzględni powyższe rozważania i uczyni je przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło