I SA/Wa 2416/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r.. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. T. od decyzji Prezydenta W. odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoją decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przedstawiło następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego T. T. Odmowę organ uzasadnił tym, że wnioskodawca nie należy do kręgu osób uprawnionych do wnioskowanego świadczenia wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Od decyzji powyższej odwołanie złożył T. T. W odwołaniu wyjaśnił, że jego siostrzeniec G. B., nad którym sprawuje opiekę, od urodzenia cierpi na [...]. Jego ojciec nie żyje, a matka (będąca siostrą rodzoną wnioskodawcy) sama posiada znaczy stopień niepełnosprawności, co wyklucza jej możliwość opieki nad synem. Dziadkowie ze strony matki nie żyją, a ze strony ojca mają ponad [...] lat i sami wymagają opieki. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało je za niezasadne i powołując się na przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazało, że wnioskodawca nie należy do kręgu osób wymienionych w ty przepisie. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji, w sposób prawidłowy wyjaśnił, że na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem siostrzeńca. Nie jest on również opiekunem faktycznym w rozumieniu tej ustawy. W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane bez względu na opisaną w odwołaniu sytuację zdrowotną i rodzinną G. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło jednocześnie, że stosownie do treści art. 7 Konstytucji i art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji działają na podstawie i w granicach przepisów prawa. Oznacza to, że jeśli przepis prawa wymienia krąg osób uprawnionych do danego świadczenia, to organ administracji nie może przyznać świadczenia jakiejkolwiek innej osobie – bez względu na trudną sytuację, w jakiej znalazła się dana osoba. Decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne innej osobie niż wymienionej w art. 17 ust. 1 ustawy byłaby nieważna, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu, T. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując, iż w aktach sprawy brak jest "końcowego oświadczenia strony". Podniósł również, że przestrzeganie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu "jest obwarowane sankcją z art. 145 § 1 pkt 4 kpa zgodnie, z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skargi, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – powoływana dalej, jako "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do przepisu art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli strona zgłosi taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Skargę uznać należało za nieuzasadnioną. Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139 poz. 992 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału, na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 128 ustawy Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 788) – dalej "kodeks rodzinny", obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Krewnymi w linii prostej są zaś osoby, z których jedna pochodzi od drugiej tj. dziadkowie, rodzice, dzieci, wnuk (art. 617 kodeksu rodzinnego). W świetle powyższego, uznać należało, że skarżący, jako wujek G. B. czyli krewny w linii bocznej -nie może zostać uznany za osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Skarżący nie może być również uznany za opiekuna faktycznego swego siostrzeńca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż jak wynika z akt sprawy G. B. jest osobą pełnoletnią (vide: kserokopia odpisu aktu urodzenia nr [...]). Przepis ten natomiast wprost mówi o opiekunie dziecka. Tym samym podstawowa przesłanka do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego nie została spełniona. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie przepisu art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, wskazać należy, że choć istotnie organy obu instancji nie powiadomiły strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków, to naruszenie to, zdaniem Sądu, pozostaje bez wpływu na wynik postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją. Zarzut ten mógłby odnieść skutek dopiero wówczas, gdyby stawiająca go strona wykazała, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzonym materiale dowodowym i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, która miałaby istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Skarżący nie wykazał jakiej konkretnie czynności procesowej nie mógł dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mógł przedstawić i jaki to mogło mieć wpływ na wynik sprawy uchybienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2012 r. II OSK1122/11). Skarżący T. T. nie wykazał także, w jaki sposób uchybienie to mogło wpłynąć na podjęcie przez organ innej, aniżeli zaskarżona, decyzji w sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.