I SA/Wa 2422/22

WyrokWSA w Warszawie2023-03-02

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik, Dorota Kozub-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawczyni w tym samym okresie miała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a jedynie zadeklarowała rezygnację z tego świadczenia w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawczyni w tym samym okresie posiadała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a jedynie zadeklarowała rezygnację z tego świadczenia. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być przyznane dopiero od momentu, gdy prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustało w sposób formalny (np. poprzez uchylenie decyzji), a nie na podstawie warunkowej deklaracji.
Stan faktyczny
Skarżąca A. J. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na matkę Z. P. Wcześniej posiadała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na tę samą matkę. Organ I instancji kilkukrotnie odmawiał przyznania świadczenia, wskazując na posiadanie przez skarżącą prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz brak informacji o dacie powstania niepełnosprawności matki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uchyliło decyzje organu I instancji, wskazując na konieczność uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i możliwość wyboru świadczenia. Ostatecznie, po stwierdzeniu wygaśnięcia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, Kolegium przyznało świadczenie pielęgnacyjne od 1 listopada 2021 r. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku (1 marca 2021 r.).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2022 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr KOA/2820/Sr/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. A. J. (dalej, jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2022 r. w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Stan sprawy przedstawia się następująco. Burmistrza [...] decyzją z dnia 5 maja 2021 r. nr ŚWR.5211.12.2021.3 odmówił przyznania skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na matkę Z. P. W wyniku rozpatrzenia złożonego od tej decyzji odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 25 czerwca 2021 r., znak: KOA/2298/Sr/21, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrza [...] decyzją z dnia 9 sierpnia 2021 r. nr ŚWR.5211.12.2021.7 odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na matkę Z. P. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że A. J. ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę Z. P. na podstawie decyzji z dnia 4 listopada 2019 r. nr ŚWR.5212.10.2020.2. Brak jest też informacji na temat powstania daty niepełnosprawności. Okoliczność ta stanowi negatywną przesłankę do przyznania wnioskowanego świadczenia. W wyniku rozpatrzenia złożonego od tej decyzji odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 15 września 2021 r., znak: KOA/3595/Sr/21, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że organ I instancji winien wziąć pod uwagę, że posiadanie przez wnioskodawczynię uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie stanowi przeszkody do ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Strona może bowiem złożyć żądanie uchylenia, w trybie art. 155 K.p.a., decyzji Burmistrza [...] z dnia 4 listopada 2019 r. nr ŚWR.5212.10.2020.2. w przypadku uwzględniania jej wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto zawarta w sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. K 38/13, derogacja nie powoduje powstania luki konstrukcyjnej, a zmodyfikowany przepis 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, z późn. zm., dalej, jako: u.ś.r.), w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu, może być stosowany, jednakże z pominięciem kryterium wieku. Kolejny raz rozpatrując niniejszą sprawę Burmistrza [...] decyzją z dnia 25 listopada 2021 r. nr ŚWR.5211.12.2021.117 odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na matkę Z. P. Organ I instancji podtrzymał swoje uprzednie stanowisko wskazując, że A. J. ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę Z. P. na podstawie decyzji z dnia 4 listopada 2019 r. nr ŚWR.5212.10.2020.2. Brak jest też informacji na temat powstania daty niepełnosprawności. Okoliczność ta stanowi negatywną przesłankę do przyznania wnioskowanego świadczenia. Od tej decyzji skarżąca także wniosła odwołanie. W toku rozpatrywania złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławczym w Warszawie postanowieniem z dnia 5 stycznia 2022 r. zawiesiło postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia kwestii związanej z decyzją przyznającą skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy. Następnie ustalono, że przyznane prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę Z. P. na podstawie decyzji z dnia 4 listopada 2019 r. nr ŚWR.5212.10.2020.2 wygasło, a jak wynika z informacji przekazanych przez Burmistrza [...] zainteresowana osoba nie wystąpiła ponownie o przyznanie tego świadczenia. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie podjęło zawieszone postępowanie (pkt 1) i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przyznało A. J. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w wysokości wynikającej z art. 17 ust. 3, 3a, 3b, 3c, 3d u.ś.r. od 1 listopada 2021 r. bezterminowo (pkt 2). W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że po przeprowadzeniu w dniu 12 maja 2022 r. wywiadu środowiskowego, ustalono, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką Z. P. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenia odmówiono ze względu na fakt powstania niepełnosprawności po ukończeniu, przez jej matkę, 25 roku życia. Odnosząc się zatem do wskazanej przyczyny odmowy, Kolegium wyjaśniło za orzecznictwem sądowym, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności i to począwszy od dnia ogłoszenia wyroku. Zatem zakresowe wyeliminowanie przez Trybunał Konstytucyjny ograniczeń o charakterze podmiotowym - wieku powstania niepełnosprawności podopiecznych, nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy, gdyż możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 u.ś.r. i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych dla zrekonstruowania normy (norm) prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zawarta w sentencji wyroku Trybunału derogacja nie powoduje bowiem powstania luki konstrukcyjnej, a zmodyfikowany przepis 17 ust. 1b u.ś.r., w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu, może być stosowany, jednakże z pominięciem kryterium wieku. Z akt sprawy wynika, że orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 9 stycznia 2018 r. ustalono, że Z. P. jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Z kolei skarżąca zrezygnowała z dotychczasowego zatrudnienia i nie jest osobą uprawnioną do otrzymywania emerytury. Spełnia zatem przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanej na matkę – Z. P. Ustąpiła także negatywna przesłanka, o której mowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b u.ś.r. Z tych względów, Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przyznano A. J. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w wysokości wynikającej z art. 17 ust. 3, 3a, 3b, 3c, 3d u.ś.r. na czas nieokreślony. Organ wyjaśnił też, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W sprawie nie znajdzie zastosowanie art. 24 ust. 2a u.ś.r. W okresie od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, tj. od marca 2021 r. (wniosek ten złożono 9 marca 2021 r.), do dnia 31 października 2021 r. występowała negatywna przesłanka, o której mowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b u.ś.r. Nie można było także uchylić z datą wsteczną decyzji Burmistrza [...] z dnia 4 listopada 2019 r. nr ŚWR.5212.10.2020.2., w trybie art. 155 K.p.a. Należało zatem wnioskowane świadczenie przyznać od 1 listopada 2021 r. tj. od dnia kiedy ustąpiła negatywna przesłanka, o której mowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b u.ś.r., bezterminowo. Z tym rozstrzygnięciem skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję w części w jakiej nie przyznano skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 marca 2021 r do dnia 31 października 2021 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego; 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2022 r. w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie A. J. świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 marca 2021 r ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie sposób zgodzić się z zapatrywaniami organu co do ustalenia okresu za jaki skarżącej przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku w sytuacji przyznania wnioskowanego świadczenia pielegnacyjnego. Tym samym, skoro skarżąca dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., to nie może zostać pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z dyspozycją zawartą w treści art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W ocenie skarżącej, nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, mimo iż skarżąca mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Wybór świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia korzystniejszego był przez skarżącą wyrażony już w dniu złożenia wniosku do organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podstawę materialną zaskarżonej decyzji Kolegium stanowił art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1. nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2. w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W pierwszej kolejności należy odnieść się do stanowiska organu I instancji wyrażonego w jego decyzji. Otóż regulacja art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r. poz. 1443), orzekł, że wskazany przepis w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skutkiem tego wyroku jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia, przedmiotowa przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak jego treść wiąże - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W związku z tym, wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r. przesłanka w postaci daty powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia. Stanowisko organu I instancji jest zupełnie niezrozumiałe, szczególnie gdy uwzględni się okoliczność, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie już uchylało wcześniej wydaną odmowną decyzję Burmistrza [...] i wyraźnie wskazało na błędne nieuwzględnienie przez organ I instancji skutków ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Mimo wyraźnych wskazań organu odwoławczego, organ I instancji ponownie wskazał omawianą okoliczność jako negatywną przesłankę do wydania decyzji o przyznaniu wnioskowanego przez skarżącego świadczenia. I tym razem Kolegium prawidłowo skorygowało pogląd organu I instancji w zakresie oceny momentu powstania niepełnosprawności u matki skarżącej jako niemający znaczenia dla przyznania świadczenia. Dalej wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie poza sporem była okoliczność, że w dacie składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca miała ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, w związku z opieką nad matką Z. P. na podstawie decyzji Burmistrza [...] z dnia 4 listopada 2020 r. na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. Nie jest również sporne, że w dniu 8 marca 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w którym wskazała, że w przypadku spełnienia przesłanek do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W ocenie Sądu dokonanie wyboru świadczenia przez skarżącą we wniosku, w oparciu o art. 27 ust. 5 u.ś.r., poprzez złożenie deklaracji z rezygnacji z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w chwili gdy zostanie przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie skutkowało automatycznie zaprzestaniem korzystania przez skarżącą ze specjalnego zasiłku opiekuńczego od daty złożenia wniosku. Warunkiem koniecznym do ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego było bowiem ostateczne uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, co w tej sprawie nie miało miejsca. Sąd podziela stanowisko organu, że w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r., skarżącej nie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne za okres, na który miała już przyznane wcześniejszą decyzją ostateczną prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W myśl tego unormowania nie można w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Dyspozycja art. 27 ust. 5 u.ś.r. potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z wyborem (nie przewiduje również wyrównania świadczenia). Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jeśli jednak nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, zmaterializowana w prawem przewidzianej procedurze. Rezygnacja taka nie może jednak opierać się tylko na warunkowej deklaracji, gdyż wydanie decyzji pod warunkiem jest wprawdzie według doktryny prawa administracyjnego dopuszczalne, ale tylko wówczas gdy obowiązująca regulacja taką możliwość przewiduje. Konieczne jest zatem, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, prawo do świadczenia niższego zostało w odpowiedniej procedurze wstrzymane albo uchylone (por. ww. wyrok NSA z 19 maja I OSK 209/21). Innymi słowy - nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, określone wcześniejszymi decyzjami, które nie zostały wzruszone za ten sam okres. Dopiero uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy za dany okres, w przepisanym trybie, pozwalała na przyznanie w miejsce poprzednio wybranego świadczenia (specjalnego zasiłku opiekuńczego) nowo wybranego (świadczenia pielęgnacyjnego). Wobec powyższego, odnosząc się do wskazanej spornej w sprawie kwestii, tj. możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca złożenia wniosku, tj. od 1 marca 2021 r. do 31 października 2022 r., a więc za okres, w którym obowiązywała decyzja ustalająca na rzecz skarżącej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, podzielić należy stanowisko organu, że mając na uwadze, że decyzje przyznające specjalny zasiłek opiekuńczy nie zostały wzruszone za wskazany wyżej okres, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie było możliwe. Datą początkową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest data 1 listopada 2021 r., kiedy to ustała negatywna przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Jeszcze raz należy podkreślić, że zawarte w art. 24 ust. 2 u.ś.r. sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się" tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do deklaracji, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa poprzez uchylenie lub zmianę wcześniejszej decyzji. W związku tym, dopóki w przedmiotowej sprawie istniała w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, dopóty niemożliwe było przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca była uprawniona i pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy. Wobec powyższego Sąd uznał, że Kolegium prawidłowo przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia 1 listopada 2021 r., gdyż skarżąca dopiero od tego momentu spełniła przesłanki materialnoprawne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd dostrzega, że skarżąca wnosiła wprost o uchylenie decyzji przyznającej jej specjalny zasiłek opiekuńczy z dniem wydania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże rozstrzygnięcie takie nie zapadło. Świadczenie pielęgnacyjne zostało stronie przyznane dopiero zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2022 r., a zatem organ mógł wnioskowane świadczenie przyznać dopiero od 1 listopada 2021 r., to jest od pierwszego miesiąca, w którym skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy już nie przysługiwał (upłynął okres, na który przyznano skarżącej to świadczenie, a strona nie wystąpiła z ponownym wnioskiem o to świadczenie). Nie budzi wątpliwości Sądu, iż skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego na matkę Z. P. Po przeprowadzeniu w dniu 12 maja 2022 r. wywiadu środowiskowego, ustalono, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką Z. P., w związku z czym skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Matka skarżącej jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) orzekł jak w sentencji. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło