I SA/Wa 2456/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi G. w [...] na postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z [...] października 2019 r., nr [...], Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju, po rozpoznaniu zażalenia G. w [...] na postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2017 r., nr [...], o odmowie wznowienia postępowania, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z [...] września 2017 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z [...] września 1999 r., znak: [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w gm. [...], w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętego księgą wieczystą nr [...] oraz nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Minister podniósł, że ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że ww. postanowienie z [...] września 2017 r. zostało S. doręczone w dniu 28 września 2017 r. Zatem, określony w art. 141 § 1 kpa siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 5 października 2017 r. (czwartek), który to dzień nie był ani dniem świątecznym ani dniem wolnym od pracy. Tymczasem przedmiotowe zażalenie S. nadała w urzędzie pocztowym w [...] w dniu 6 października 2017 r., o czym świadczy pieczęć pocztowa znajdująca się na kopercie. W ocenie organu odwoławczego, oznacza to, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 kpa. Spółdzielnia nie wniosła również o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, zaś organ pierwszej instancji prawidłowo pouczył strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia złożyła G. w [...]. Zaskarżonemu postanowieniu S. zarzuciła naruszenie art. 57 § 1 i art. 134 kpa w związku z art. 140, 141 § 2 i art. 144, kpa, przez nieprawidłowe ich zastosowanie, naruszenie art. 8-12 kpa w związku z art. 141 § 2 oraz art. 58 §1 i 2 kpa, przez ich niezastosowanie, a także dowolność i błąd w ustaleniach faktycznych, że doszło do złożenia zażalenia z niedochowaniem terminu oraz że strona była prawidłowo pouczona o terminie do złożenia zażalenia, Powołując się na powyższe naruszenia, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi S. podniosła, że wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazała, że przesłanka uprawdopodobnienia braku winy została przez nią wykazana długotrwałą chorobą i leczeniem [...] dotychczasowego prezesa S., o czym pozostali członkowie zarządu dowiedzieli się dopiero przy złożeniu przez niego rezygnacji, która wraz z oświadczeniem prezesa R. P. została załączona do skargi. Skarżąca wskazała również, że uchybienie terminu dotyczy jedynie technicznej kwestii wysyłki, jest niewielkie i stosownie do tych okoliczności, w świetle zasad współżycia społecznego, skarżąca nie powinna ponosić bardziej negatywnych konsekwencji niż np. osoba fizyczna. S. dodała, że nie została prawidłowo pouczona o terminie do wniesienia zażalenia, a w szczególności o tym jak należy liczyć siedmiodniowy termin do jego wniesienia. W ocenie skarżącej, jeżeli organ zauważył, że zażalenie wpłynęło z uchybieniem terminu, to zgodnie z art. 8-12 kpa powinien S. niezwłocznie o tym poinformować i pouczyć o prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju, którym organ odwoławczy stwierdził, na zasadzie art. 134 w związku z art. 140 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2017 r. o odmowie wznowienia postępowania. Spór w sprawie dotyczy tego, czy zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2017 r. zostało przez skarżącą wniesione w terminie określonym w art. 141 § 2 k.p.a. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Art. 144 k.p.a. stanowi zaś, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z kolei w myśl art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Z powołanych przepisów wynika, że obowiązkiem organu rozpatrującego zażalenie jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy zażalenie nie jest obarczone brakami formalnymi i czy zostało złożone w terminie. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności organ odwoławczy może przystąpić do merytorycznego rozpoznania tego środka odwoławczego. Przy tym, użyte w powołanym art. 134 k.p.a kategoryczne sformułowanie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy zażalenie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, dostępny w bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, gdy organ rozpatrujący zażalenie stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem określonego w art. 141 § 2 k.p.a. terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, a w szczególności ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, niewątpliwie wynika, że postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2017 r. zostało skarżącej prawidłowo doręczone w dniu 28 września 2017 r. Oznacza to, że termin na wniesienie zażalenia na powyższe postanowienie upłynął 5 października 2017 r. Zażalenie zostało natomiast nadane przez skarżącą w urzędzie pocztowym w [...] w dniu 6 października 2017 r., co potwierdza znajdująca się na kopercie pieczęć pocztowa. W tej sytuacji prawidłowo uznał organ odwoławczy, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a. W opisanych okolicznościach faktycznych organ odwoławczy zobowiązany był zatem do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Ponadto, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia. Dla prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie mają również znaczenia podniesione w skardze okoliczności dotyczące przyczyn spóźnienia we wniesieniu zażalenia. Okoliczności te nie mogą być bowiem rozpatrywane w sprawie zainicjowanej wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Rozważanie bowiem przyczyn spóźnienia we wniesieniu środka odwoławczego, w kontekście zawinienia strony postępowania bądź też nie, jest elementem innego postępowania niż obecnie kontrolowane, to jest postępowania o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Nie mógł również stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzucany w skardze brak zawarcia w postanowieniu Wojewody pouczenia o sposobie liczenia siedmiodniowego terminu na wniesienie zażalenia. Stosownie do art. 124 § 1 k.p.a., postanowienie powinno zawierać między innymi pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego. W tym zakresie skarżąca została prawidłowo pouczona przez Wojewodę [...]. Art. 124 § 1 k.p.a. nie nakłada natomiast na organ obowiązku pouczania o sposobie liczenia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Wbrew zarzutom S., przepisy k.p.a. nie nakładają również na organ obowiązku pouczania strony o wpływie środka odwoławczego z uchybieniem terminu i prawie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a., które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.