I SA/Wa 2478/14

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisy sądowego od skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skarżący A. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z złożonego wniosku wynika, że skarżący prowadzi [...] gospodarstwo domowe wraz z [...]. Środki utrzymania rodzina czerpie ze otrzymywanych świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m², w którym wraz z [...] zamieszkuje. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że większość swojej emerytury przeznacza na pokrycie kosztów związanych z [...]. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pozostawanie przez osobę składającą wniosek o przyznanie prawa pomocy w stanie ubóstwa niepozwalającego na uiszczenie kosztów sądowych nie jest uzależnione od subiektywnego nastawienia wnioskodawcy do swojej sytuacji majątkowej, ale od przyjętej przez sąd oceny tejże sytuacji, która rozważana być musi w oparciu o zobiektywizowane kryteria (por. postanowienie NSA z dnia 30 października 2013 r. sygn. II OZ 919/13). W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazał, że uzyskiwane przez rodzinę dochody nie pozwalają na wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach sądowych, jednakże stanowisko to nie znajduje faktycznego potwierdzenia w ustaleniach odnoszących się tak do poziomu uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak i ciężaru zobowiązania wynikającego z konieczności uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy zauważyć, że opłaty sądowe, do pokrycia których zobowiązany jest skarżący, nie przekraczają w niniejszym postępowaniu jednorazowo kwoty 200 zł - § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Okoliczności sprawy odnoszące się do możliwości partycypowania skarżącego w kosztach sądowych powinny zatem wskazywać, że przywołanego pułapu obciążenia finansowego rodzina nie jest w stanie w żaden sposób udźwignąć. Oceny tego rodzaju nie da się jednak przekonująco przyjąć, jeżeli uwzględni się, że stałe miesięczne dochody skarżącego ze świadczenia emerytalnego wynoszą [...] zł. Nie zmienia tego wskazanie w uzasadnieniu wniosku, że skarżący "większość" swojej emerytury przeznacza na koszty związane z [...]. Jest to spowodowane uznaniem, że skarżący, po pierwsze, nie wykazał, by koszty usług medycznych (koszty [...]) stanowiły – odnosząc je do kosztów koniecznego bieżącego utrzymania (koszty [...], [...]) - zasadnicze źródło wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym. Przy czym nie chodzi o incydentalność tak kwalifikowanych wydatków, ale ich stały niejako charakter odwołujący się do długotrwałej potrzeby ponoszenia kosztów leczenia w wysokości niewspółmiernej do poziomu wydatków innych osób na ten cel. Po drugie zaś wynika z samego poziomu obciążenia finansowego w relacji do uzyskiwanych dochodów ze świadczeń emerytalnych. Nie budzi wątpliwości, że znaczna wysokość bieżących dochodów rodziny pozwala skarżącemu – w przeciwieństwie do osób uzyskujących niskie dochody - bez znacznych trudności przyjąć taki model gospodarowania środkami finansowymi, który doprowadzi do pokrycia wydatku wynikającego z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 100 lub 200 zł. W niektórych okolicznościach określony rodzaj wydatków może uniemożliwiać wskazane wyżej działanie, dotyczy to jednak przypadków wyjątkowych (losowych), które nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Dostrzec należy, że prawo pomocy jest instytucją skierowaną do osób bądź nieuzyskujących jakichkolwiek dochodów, bądź uzyskujących je w takim rozmiarze, który powoduje, że dochody te mogą zaspokoić tylko podstawowe potrzeby życiowe stron postępowania albo też tylko niewielką ich część (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2006 r. sygn. II OZ 40/06). Sytuacja materialna skarżącego, w świetle przyjętych ustaleń, niewątpliwie nie jest równoważna wskazywanej sytuacji osób znajdujących się w stanie ubóstwa, których obciążenie w nawet niewielkim stopniu kosztami sądowymi doprowadzić mogłoby do uszczerbku w ich utrzymaniu. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.