I SA/Wa 2502/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Postanowieniem z [...] maja 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] października 2013 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że M. S. korzysta z opieki społecznej z powodu ubóstwa. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej spraw. Pismem z 12 września 2013 r. M. S. zwrócił się do Prezydenta [...] o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że korzysta on z pomocy społecznej z powodu ubóstwa. Uzasadniając swoje żądania wskazywał na wezwanie go przez Urząd Stanu Cywilnego w W. (pismem z [...] sierpnia 2013 r.) do uiszczenia opłaty skarbowej należnej za wydanie odpisów aktów urodzenia, względnie przedłożenia zaświadczenia o treści wyżej wskazanej, celem uzyskania zwolnienia z tej opłaty. W następstwie rozpoznania powyższego wniosku Prezydent [...] postanowieniem z [...] października 2013 r., działając na podstawie art. 219 k.p.a, odmówił M. S. wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści podnosząc, że ostatnie świadczenie z pomocy społecznej przyznane zostało mu w lutym 2012 r. i od tego czasu tego rodzaju pomocy on nie uzyskuje. Na postanowienie to M. S. wniósł zażalenie, kwestionując stanowisko organu pierwszej instancji. Po rozpoznaniu tego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] maja 2014 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...]. Przywołując treść art. 217, art. 218 i art. 219 k.p.a., a także poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych Kolegium wywodziło, że zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy. Mając zaś na względzie, że wnoszący zażalenie domagał się w zaświadczeniu potwierdzenia faktów, które ani w miesiącu składania wniosku, ani w okresie wcześniejszym – licząc od początku 2013 r. – nie miały miejsca, żądanie to nie mogło być uwzględnione. Organ wskazywał przy tym, że z akt sprawy wynika, iż ostatnie świadczenie z pomocy społecznej wnioskodawca uzyskał na mocy decyzji nr [...] z [...] marca 2012 r., a przyznane ono zostało wówczas pomimo przekroczenia kryterium dochodowego, ze względu na niepełnosprawność i długotrwałą chorobę. Kolejny natomiast wniosek złożony został 1 września 2013 r. i został on rozpatrzony negatywnie decyzją z [...] października 2013 r. W tym stanie faktycznym wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez stronę byłoby, zdaniem organu, potwierdzeniem nieprawdy, co prowadziłoby do odpowiedzialności karnej. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W emocjonalnym jej uzasadnieniu zarzucał on postanowieniu sprzeczność z prawem oraz niezgodność ze stanem faktycznym. Kwestionował także rzetelność podejścia do sprawy członków składu orzekającego Kolegium. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył co następuje: skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Przepisy regulujące wydawanie zaświadczeń zawarte zostały w dziele VII Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 217 do 220). W myśl art. 217 § 2 pkt 1 i 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast zgodnie z treścią art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., czyli w przypadkach, w których dana osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 kpa). Z treści przywołanych przepisów wynika, że tryb wydawania zaświadczeń różni się w sposób zasadniczy od pozostałych postepowań unormowanych w kodeksie. Wydawanie zaświadczeń oparte jest bowiem, co do zasady, na posiadanych przez organ danych. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych- który to pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela - zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego ani charakteru interpretacyjnego (np. wykładni przepisów prawa). Nie rozstrzyga ono więc żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu w oparciu o posiadane już dane, a postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia jedynie rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3.12.2010 r., II SA/Wr 551/10, Lex nr 755651, a także przywołany przez organ wyrok WSA w Bydgoszczy z 4.02.2010 r. II SAS/Bd 112/09, Lex nr 559700). Innymi słowy organ, w oparciu o dostępne mu rejestry i ewidencje, w zaświadczeniu takim potwierdza podmiotowi ku temu legitymowanemu wyłącznie stan faktyczny lub prawny będący odzwierciedleniem obiektywnie istniejącej rzeczywistości. Jeśli więc żądanie strony dotyczy urzędowego potwierdzenia określonego stanu faktycznego, który w rzeczywistości nie zaistniał, jedyną możliwą formą załatwienia tego rodzaju podania jest podjęcie na podstawie art. 219 k.p.a. postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Tak właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem domagał się potwierdzenia w formie zaświadczenia faktu korzystania z pomocy społecznej z powodu ubóstwa, co było niezbędne do uzyskania przez niego zwolnienie od opłaty skarbowej za dokonanie czynności urzędowej, do uiszczenia której wezwany został pismem Urzędu Stanu Cywilnego w W. z [...] sierpnia 2013 r. Tymczasem z dostępnych organowi danych wynikało, że od początku roku 2013 do dnia wydania zaświadczenia tego rodzaju pomoc, udzielana w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz., 182 ze zm.), nie była mu przyznawana. Ostatni raz na podstawie tej ustawy przyznano bowiem M.S. świadczenia (w formie specjalnego zasiłku celowego) w pierwszym kwartale roku 2012. (decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...]) Przy czym także wówczas nie było to podyktowane zaistnieniem po stronie skarżącego określonej w art. 7 pkt 1 tej ustawy dysfunkcji ubóstwa, ale dysfunkcji, o których mowa w punktach 5 i 6 tego artykułu, czyli długotrwałej chorobie i niepełnosprawności. Nie był więc on z całą pewnością w dacie składania wniosku o wydanie zaświadczenia, a także w dacie powstanie obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej, osobą korzystająca z pomocy społecznej z powodu ubóstwa. To natomiast, że o taką pomoc w owym czasie bezskutecznie zabiegał dla powyższej konstatacji nie ma żadnego znaczenia prawnego. Istotny jest bowiem fakt jej uzyskiwania, a nie subiektywne przekonanie o spełnieniu kryteriów do jej otrzymywania i zgłaszanie w tym względzie żądań. W tym stanie rzeczy odmowa przez Prezydenta [...] wydania mu zaświadczenia o treści wskazywanej w podaniu z [...] września 2013 r. nie narusza prawa. W konsekwencji zaś powyższego jako zgodne z prawem ocenić należy także zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wbrew temu co sugeruje skarżący, podjęcie powyższych rozstrzygnięć nie jest podyktowane złą wolą, czy uprzedzeniami funkcjonariuszy publicznych rozpoznających w imieniu organów jego sprawę (wymienionych w zażaleniu i skardze), ale stanowi konsekwencję respektowania przez nich obowiązujących przepisów prawa, które w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zostały zinterpretowane i zastosowane w sposób prawidłowy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.