I SA/Wa 2529/13

WyrokWSA w Warszawie2014-05-21

Skład orzekający: Joanna Skiba, Bożena Marciniak, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne może dotyczyć zasadności egzekwowanego obowiązku lub ważności decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, czy też ogranicza się wyłącznie do oceny prawidłowości fizycznego przeprowadzenia czynności egzekucyjnej?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne, wniesiona na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może dotyczyć wyłącznie prawidłowości fizycznego przeprowadzenia zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Nie jest dopuszczalne badanie w tym trybie zasadności egzekwowanego obowiązku, ważności decyzji stanowiącej podstawę egzekucji ani innych kwestii związanych z całym postępowaniem wywłaszczeniowym lub egzekucyjnym. Ponadto, legitymację do wniesienia takiej skargi posiada wyłącznie zobowiązany, przeciwko któremu skierowany jest tytuł wykonawczy.
Stan faktyczny
Strony wniosły skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury dotyczące skargi na czynności egzekucyjne polegające na przymusowym odebraniu nieruchomości. Organ egzekucyjny wydał decyzję o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości, a następnie upomnienie i tytuł wykonawczy przeciwko L. B. Po niewydaniu nieruchomości przez zobowiązanego, dokonano jej przymusowego odebrania. Skarżący kwestionowali zarówno samą czynność odebrania nieruchomości, jak i wcześniejsze postępowanie egzekucyjne i wywłaszczeniowe. Minister Infrastruktury częściowo uchylił swoje wcześniejsze postanowienie, umarzając postępowanie w zakresie skargi K. B. i H. A. z uwagi na brak legitymacji, a w pozostałej części utrzymał je w mocy w stosunku do L. B., uznając, że nie zakwestionował on wadliwości samej czynności odebrania nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Izabela Ostrowska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi L. B., K. B. oraz H. A. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Minister Infrastruktury postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] uchylił własne postanowienie z [...]lipca 2010 r. w części dotyczącej rozpatrzenia skargi K. B. i H. A. na czynności egzekucyjne, polegające na odebraniu nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części – tj. części dotyczącej skargi L. B. - utrzymał postanowienie w mocy. Postanowienie Ministra Infrastruktury wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] , na podstawie art. 17 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. - o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) orzekł o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie, m.in. opisanej na wstępie nieruchomości oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wojewódzki pismem z 3 sierpnia 2009 r. skierował do L.B., K. B. i H. A. upomnienie nr [...] wzywające do wydania działki nr [...] o pow. [...] ha, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu 2 września 2009 r. Wojewoda [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...] , w którym wskazał jako zobowiązanego L. B. Następnie postanowieniem z [...] września 2009 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Ministra Infrastruktury z [...]stycznia 2010 r., wezwał L . B. do wykonania obowiązku wydania Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad działki nr [...], w terminie 4 dni od doręczenia postanowienia, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusowego odebrania nieruchomości. Wobec niewydania dobrowolnego działki nr [...] egzekutorzy, będący pracownikami urzędu wojewódzkiego, zastosowali w dniu [...] listopada 2009 r. środek egzekucyjny, polegający na przymusowym jej odebraniu. Pismem z 10 listopada 2009 r. L. B,, K. B. i H. A. złożyli skargę na wykonane [...] listopada 2009 r. czynności egzekucyjne. Minister Infrastruktury postanowieniem z [...] lipca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 54 § 5 w zw. z art. 23 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm., dalej: "u.p.e.a") oraz art. 17 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oddalił powyższą skargę. W ocenie organu skarżący nie zakwestionowali żadnej czynności egzekucyjnej, która mogłaby podlegać zaskarżeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. Wywody ich skargi dotyczyły zaś w istocie zasadności i wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym, do oceny czego organ na tym etapie nie jest uprawniony. Jednocześnie Minister wyjaśnił, że zgłaszane w tej skardze zastrzeżenia co do objęcia tytułem wykonawczym tylko jednej osoby mogą być rozpoznawane wyłącznie w ramach zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, stosownie do art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Niezależnie zaś wyrokiem z dnia 15 wrzesnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 548 /10 Wojewódzki Sąd Administacyjny w Warszawie uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. wzywające L. B. do wykonania obowiązku wydania nieruchomości . Skarżacy L. B., K. B. i H. A. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Infrastruktury uchylił własne postanowienie z [...] lipca 2010 r. w części dotyczącej rozpatrzenia skargi K. B. i H. A. na czynności egzekucyjne, polegające na odebraniu nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części – tj. części dotyczącej skargi L. B. - utrzymał postanowienie w mocy. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem L. B., K. B. i H. A. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. W następstwie rozpoznania tego wniosku Minister Infrastruktury postanowieniem z [...] lipca 2011 r. nr [...] uchylił uprzednio wydane postanowienie z [...] lipca 2010 r. w części dotyczącej rozpatrzenia skargi wniesionej przez K. B. oraz H. A. i w tym zakresie umarzył postępowanie, natomiast w pozostałej części kwestionowane postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w sprawie zainicjowanej wnoszoną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargą na czynności egzekucyjne, kontrolą objęta może być wyłącznie prawidłowość takiej czynności, a nie działanie będące podstawą egzekucji. Postępowanie z tej skargi stanowi bowiem jedynie fragment postępowania egzekucyjnego, gdzie nie orzeka się, ani o zasadności wszczęcia tego postępowania, ani nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Tymczasem zarówno w skardze na czynności egzekucyjne, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy L. B. zakwestionował przede wszystkim zasadność i wymagalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a nie konkretne działania wykonawcze organu egzekucyjnego czy egzekutora. Z tego względu skarga ta nie mogła być uwzględniona. Wskazując zaś na przyczyny uchylenia uprzednio wydanego w sprawie postanowienia w części dotyczącej skargi K. B. i H. A. oraz umorzenia w tym zakresie postępowania, Minister Infrastruktury wyjaśnił, że podmiotem legitymowanym do wniesienia tego rodzaju skargi jest wyłącznie zobowiązany. Zobowiązanym zaś w niniejszej sprawie był jedynie L. B., na którego wystawiony był tytuł wykonawczy, a nie wyżej wymienione. W wyniku złożonej na powyższe postanowienie skargi , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r. sygn.. akt I SA/Wa 1627/11 uchylił ww. postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. wskazując, że zarówno postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r. , jak i postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. zostało podpisane przez tego samego pracownika organu tj. Dyrektora Departamentu Orzecznictwa S. J. , co stanowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Ponownie rozpoznając sprawę organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień doręczenia dłużnikowi tytułu egzekucyjnego . Organ wyjaśnił , że postepowanie egzekucyjne zostało wszczęte jedynie w stosunku do L. B. , bowiem na niego został wystawiony tytuł wykonawczy . W związku tym należało uznać, że K. B. i H. A. nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne, bowiem prawo do wniesienia skargi przysługuje tylko zobowiązanemu, zgodnie z art. 54 §1 "u.p.e.a" . Wobec powyższego należało uchylić postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. w części i w tym zakresie umorzyć postępowanie. Przechodząc do oceny postanowienia Ministra Infrastruktury w części , w jakiej oddala skargę L. B. organ wyjaśnił, że w postępowaniu dotyczącym skargi na czynności egzekucyjne , kontrolą objęta jest jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności , a nie działania będące podstawą egzekucji. W postępowaniu zakończonym postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. skarżący w żaden sposób nie wskazał, na czym miałaby polegać wadliwość zaskarżonej czynności egzekucyjnej . Jak wynika z akt sprawy , zarówno w skardze na czynności egzekucyjne polegające na odebraniu nieruchomości , jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej posatnowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r., L. B. zakwestionował przede wszystkim zasadność i wymagalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym , natomiast nie wskazał i nie uzasadnił swoich zastrzeżeń wobec tej czynności , którą faktycznie zaskarżył , a więc czynności polegającej na odebraniu nieruchomości. Wobec powyższego organ uznał za zasadne stanowisko zawarte w postanowieniu Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. Na powyższe postanowienie L. B,., K. B. i H. A. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że pomimo unieważnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 548/10 postanowienia z [...] wrzesnia 2009 r. o wezwaniu do wydania nieruchomości, nieprawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego oraz braku doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego – egzekucja polegająca na odebraniu przedmiotowej nieruchomości nastąpiła. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł on uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia oraz zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] uchylające własne postanowienie z [...] lipca 2010 r. w części dotyczącej rozpatrzenia skargi K. B. i H. A. na czynności egzekucyjne, polegające na odebraniu nieruchomości położonej w gminie S., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...]o pow. [...] ha i w tym zakresie umarzające postępowanie, a w pozostałej części – tj. części dotyczącej skargi L. B.– utrzymujące postanowienie w mocy, wydane na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zgodnie treścią § 1 w/w art. 54, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest natomiast, w myśl przepisu art. 1 a pkt 12 lit b ustawy, m.in. odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń. Z istoty skargi na czynności egzekucyjne wynika, że skarga taka powinna być skonkretyzowana i wskazywać na czym polegała – zdaniem strony – nieprawidłowość w przeprowadzeniu tej czynności. W sytuacji, gdy strona nie stawia konkretnych zarzutów, sąd nie może badać, która z czynności egzekucyjnych została przeprowadzona nieprawidłowo. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W tym miejscu wyjaśnić należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie ze skargi na czynność organu egzekucyjnego jest wyłącznie prawidłowość zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Oznacza to, że w postępowaniu tym organ nie ma obowiązku badania zasadności egzekwowanego obowiązku, skupia się jedynie na fizycznej czynności egzekucyjnej. Analizując zaskarżone orzeczenie oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy, w tym tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] września 2009 r., wystawiony przeciwko L. B. wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się uchybień organu przeprowadzającego czynność odebrania nieruchomości, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Jak wynika bowiem z w/w tytułu czynność ta wynikała z prawomocnych decyzji organów administracji. Podnieść należy, że zarzuty skargi, odnoszą się w istocie nie do samej czynności odebrania nieruchomości, a do całego postępowania tak egzekucyjnego jak i wywłaszczeniowego, w tym również do ważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nie mogą one zatem być przedmiotem badania w niniejszej sprawie. Jak wskazano bowiem powyżej, przedmiotem skargi składanej w trybie art. 54 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą być jedynie "faktyczne fizyczne" czynności egzekucyjne przeprowadzone przez organ administracji. Stąd też podniesione w tym zakresie zarzuty oraz powołana argumentacja pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 167/09, LEX nr 595879). Sąd podziela również stanowisko organu przedstawione w stosunku do skarg na czynności egzekucyjne złożonych przez K. B. oraz H. A.. Czynność egzekucyjna polegającana odebraniu nieruchomości położonej w gminie S. , obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha dotyczyła wyłącznie L. B., bowiem jedynie przeciwko niemu został wystawiony tytuł wykonawczy . Prwidlowe jest więc stanowisko organu , że K. B. oraz H. A. nie posiadają legitymacji do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, która nie została przeciwko nim skierowana. Sąd w całości podziela również stanowisko organu dotyczące wpływu na zaskarżone postanowienie wyroku z dnia 15 wrzesnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 548 /10 , którym uchylono przez Wojewódzki Sąd Administacyjny w Warszawie postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. oraz utrzymującego je w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r., wzywającego L. B. do wykonania obowiązku wydania nieruchomości. Postępowanie egzekucyjne składa się z poszczególnych, niezależnych od siebie etapów, zatem uchylenie tych postanowień nie wstrzymuje całego postępowania egzekucyjnego. Dlatego też Sąd podzielił w pełni stanowisko Ministra Infrastruktury zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym zarzuty skargi uznał za nieuzasadnianione. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270.ze zm. ) orzekł jak w sentencji .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło