I SA/Wa 2540/10

WyrokWSA w Warszawie2011-07-21

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Bogdan Wolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę stacji uzdatniania wody wraz z ujęciem, która została włączona do strefy ochrony sanitarnej, może zostać zwrócona poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom na podstawie art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany w szerszym kontekście inwestycji, a sama nieruchomość służy jako teren ochrony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ budowa stacji uzdatniania wody wraz z ujęciem stanowiła kompleksową inwestycję, a wywłaszczone działki, włączone do strefy ochrony sanitarnej, są niezbędne dla funkcjonowania tej inwestycji. Zgodnie z orzecznictwem, realizacja celu wywłaszczenia w szerszym kontekście inwestycji, w tym utworzenie strefy ochronnej, wyklucza uznanie nieruchomości za zbędną na cele wywłaszczenia, nawet jeśli na samych działkach nie znajdują się budynki.
Stan faktyczny
Skarżący, spadkobiercy W. O., domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej decyzją z 1974 r. na cele budowy stacji uzdatniania wody i ujęcia Wodociągu Północnego. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość nie stała się zbędna. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami, wskazując na brak zagospodarowania działek i niezrealizowanie celu wywłaszczenia. Sąd rozpoznał sprawę, oceniając zasadność odmowy zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Bogdan Wolski Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. O., J.O. i M. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...].10.2010r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J. O., M. O. i A.., reprezentowanych przez Panią T. O. od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., orzekającej o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w W., gmina W., oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działki ewid. nr [...],[...],[...],[...],[...][...] o łącznej powierzchni [...]ha, aktualnie wchodzącej w skład działki ewid. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy: Przedmiotowa nieruchomość położona we wsi W., gminie S., oznaczona jako działki ewid. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...]o łącznej powierzchni [...]ha, stanowiąca własność W. O., została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, w zarząd i użytkowanie Dyrekcji Budowy Wodociągu Północnego i Oczyszczalni Ścieków w W., na podstawie decyzji Naczelnika Powiatu [...] z dnia [...] listopada 1974 r. znak: [...]. Wywłaszczenia dokonano w trybie art. 1, 2, 3 ust. 1, 15 i 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniom pod budowę stacji uzdatniania wody wraz z ujęciem Wodociągu [...], zgodnie z decyzją Komisji Planowania Gospodarczego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej W. o lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...] listopada 1973 r. Opisana decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] listopada 1974 r. znak: [...] zawiera [...] pozycje wywłaszczonych nieruchomości o łącznej powierzchni ok. [...] ha, w tym w pozycji nr [...] wymienia nieruchomość oznaczoną jako działki ewid. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...]o łącznej powierzchni [...]ha. Akt własności ziemi nr [...] z dnia [...] czerwca 1975 r. wskazuje, iż właścicielami przedmiotowych działek byli w dniu wywłaszczenia W. O. i J. O. Wymieniony akt własności ziemi został wydany w trybie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, zgodnie z którym: nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, zwane dalej "nieruchomościami" i znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy w samoistnym posiadaniu rolników, stają się z mocy prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy dożywocia lub innej umowy o przeniesieniu własności, o zniesienie współwłasności albo umowy o dział spadku. Pismem z dnia 8 maja 2008 r. J. O., M. O. i A. O. - spadkobiercy W. O. - zwrócili się z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w W. oznaczonej jako cześć działki ewid. nr [...], podnosząc iż nie została ona wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Następnie pismami z dnia 5 stycznia 2010 r. P.P. J. O., M. O. i A. O., reprezentowani przez T. O. sprecyzowali wniosek o zwrot wskazując, iż żądają zwrotu nieruchomości położonej w W. oznaczonej jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], wywłaszczonej decyzją Naczelnika Powiatu [...] z dnia [...] listopada 1974 r. znak: [...]. Wskazane wyżej nieruchomości stanowią obecnie część działki ewidencyjnej nr [...]o pow. [...] ha i zgodnie z decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia[...]grudnia 2005 r. stanowią własność Miasta W.. Krąg następców prawnych ustalono na podstawie postanowień spadkowych: - na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] czerwca 1998 r. Sygn. akt [...] spadek po W. O. nabyli: J. O., K. O., M. O. i A. O., - na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] kwietnia 2009 r. Sygn. akt [...] spadek po K. O. nabyli: J. O., M. O. i A. O. Po przeprowadzeniu przewidzianego prawem postępowania Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w W., gmina W., oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działki ewid. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni [...] ha, aktualnie wchodzącej w skład działki ewid. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowe działki nie stały się zbędne na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r., w związku z czym, nie można orzec o ich zwrocie na rzecz wnioskodawców. W złożonym przez siebie odwołaniu J. O., M. O. i A. O., reprezentowani przez Panią T. O., podnieśli, iż organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że przedmiotowa nieruchomość nie może być zwrócona, gdyż działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] o powierzchni [...] ha są niezagospodarowane i nie został na nich zrealizowany cel wywłaszczenia. Wojewoda [...] po rozpoznaniu sprawy i rozpatrzeniu a odwołania wskazał, że: cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości został oznaczony jako budowa stacji uzdatniania wody wraz z ujęciem Wodociągu [...]. W dniu [...] sierpnia 1972 r. Rada Ministrów podjęła uchwałę nr [...] w sprawie realizacji niektórych podstawowych inwestycji z zakresu komunikacji i inżynierii miejskiej w W. W celu sprawnej i terminowej realizacji zadań upoważniono Prezydium Rady Narodowej W. do przygotowania założeń techniczno-ekonomicznych i dokumentacji projektowej budowy wodociągu północnego z ujęciem wody z [...]. W związku z powyższym, decyzją Komisji Planowania Gospodarczego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] listopada 1973 r. ustalono lokalizację na budowę ujęcia wody i stacji uzdatniania Wodociągu Północnego w W., powiat [...], wraz z przesyłowymi przewodami wodociągowymi [...]. Decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia [...] marca 1974 r. znak: [...] zatwierdzono plan realizacyjny - ogólny plan zagospodarowania terenu stacji uzdatniania z ujęciem Wodociągu [...], terenu osiedla mieszkaniowego awaryjnego ww. stacji i przebiegu drogi dojazdowej do ww. stacji uzdatniania wraz z przewodami przesyłowymi, zlokalizowanych obok wsi W. powiat [...]. Ponadto, w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, wywłaszczonej decyzją Naczelnika Powiatu [...] z dnia [...] listopada 1974 r. znak: [...], wydano: decyzję nr [...] z dnia[...] listopada 1974 r. zezwalającą na budowę stacji uzdatniania wody oraz osiedla mieszkaniowego Wodociągu [...] na terenie nieruchomości W. w miejscu ustalonym w planie realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] marca 1974 r. znak: [...]; decyzję Urzędu Powiatowego w [...] z dnia [...] maja 1974 r., zatwierdzającą plan realizacyjny trasy wodociągowych przewodów przesyłowych oraz terenów zaplecza nr [...] i [...]; decyzję z dnia [...] kwietnia 1975 r. L.dz. [...] zatwierdzającą plan realizacyjny drogi dojazdowej do zaplecza nr [...] Wodociągu [...]; decyzję z dnia [...] lutego 1976 r. znak: [...] zatwierdzającą plan realizacyjny enklawy zachodniej stacji uzdatniania Wodociągu [...]. Na podstawie decyzji Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu [...]z dnia 30 czerwca 1986 r. znak: [...], działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] zostały objęte strefą ochrony sanitarnej bezpośredniej dla ujęcia i stacji uzdatniania wodociągu zlokalizowanych nad brzegiem rzeki [...] powyżej stopnia wodnego [...] na terenie gminy W. O fakcie realizacji zamierzonej inwestycji świadczy w szczególności protokół nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji obiektu, zespołu obiektów (inwestycji, robót) dot. obiektu pn. "Wodociąg [...] (I etap budowy)", opisanego jako "stacja uzdatniania wody wraz z ujęciem z [...] w W., przewody przesyłowe do W. i stacja strefowa [...], wydajność wodociągu [...] m wody /dobę". Z powyższego protokołu wynika, iż utrzymanie odebranego obiektu należy z dniem 1 stycznia 1988 r. do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji. Zgodnie z załącznikiem nr [...] do protokołu z dnia [...] grudnia 1987 r., stanowiącym wykaz obiektów I etapu budowy Wodociągu [...] na Stację Uzdatniania Wody składa się 72 pozycje budynków i budowli. Istotnym dowodem jest "Informacja dotycząca realizacji inwestycji Wodociąg [...]" z dnia [...] stycznia 1983 r., z której wynika, iż użytkownikiem inwestycji było Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w W. oraz zarządzenie nr [...] z dnia [...] stycznia 1981 r., którym Dyrektor MPWiK powołał w Przedsiębiorstwie z dniem 1 stycznia 1981 r. Zakład Wodociągu [...] w budowie ze stałą siedzibą na terenie budowy Wodociągu w W. Do zadań zakładu należały wówczas prace organizatorskie i techniczne związane z przygotowaniem eksploatacji, nadzór techniczny użytkownika na budowie, przygotowanie i przeprowadzanie rozruchu technologicznego, zorganizowanie i przeszkolenie załogi. Ze wskazanej "Informacji" wynika również, że uzdatniana woda ze stacji uzdatniania w W. ma zostać przetłoczona przewodami na Stację Strefową w W., zaś przedsięwzięcie inwestycyjne, na które założenia techniczno-ekonomiczne opracowano w 1974 r. podzielono na dwa etapy: I etap z efektem produkcyjnym [...] m 3/dn i II etap z efektem zwiększającym zdolność produkcyjną zakładu do [...] m3/dn, z możliwością docelowej rozbudowy do [...]m3/dn. W dniu 13 sierpnia 2010 r. pracownik Starostwa Powiatowego w L. wraz z przedstawicielami MPWiK dokonał oględzin terenu Zakładu Wodociągu Północnego MPWiK w W. S.A. położonego w W., w trakcie których ustalono, iż na terenie Zakładu znajdują się urządzenia, budynki i budowle służące do prawidłowego funkcjonowania ujęcia wody i stacji uzdatniania wody. Teren, w skład którego wchodzą dawne działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] jest ogrodzony i oznakowany tablicami "Teren ochrony bezpośredniej ujęcia wody powierzchniowej osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony". Mając powyższe na uwadze, Wojewoda [...] uznał za zasadne stwierdzenie Starosty [...], iż w przypadku realizacji inwestycji, jaką jest budowa stacji uzdatniania wody wraz z ujęciem Wodociągu [...], oceny przesłanek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, o jakich mowa w art. 137 u.g.n., należy dokonywać w odniesieniu do całej inwestycji, a nie jej poszczególnych elementów. Wojewoda [...] ocenił, że prace związane z realizacją celu wywłaszczenia to wszelkie przedsięwzięcia podejmowane w celu realizacji celu wywłaszczenia, w tym akty i czynności prawne, takie jak przygotowanie planu realizacyjnego, planu technicznego, pozwolenia na budowę, jak również prace o charakterze technicznym i wykonawczym. Tym samym cel wywłaszczenia w postaci budowy stacji uzdatniania wody wraz z ujęciem Wodociągu [...] został zrealizowany. Działki będące przedmiotem niniejszego postępowania położone są wewnątrz ogrodzonego terenu Zakładu Wodociągu [...] MPWiK w W. S.A. oraz na terenie strefy ochronnej ujęcia wody objętej zakazem wstępu osób nieupoważnionych do przebywania w tej strefie. Budowa stacji uzdatniania wody wraz z ujęciem Wodociągu Północnego stanowiła inwestycję centralną, finansowaną ze środków budżetu Skarbu Państwa. Z dokumentów zgromadzonych przez organ pierwszej instancji wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż inwestycja została zrealizowana i nadal zaopatruje w wodę mieszkańców W. oraz okolicznych miejscowości. Jednocześnie należy zauważyć, iż w tym przypadku realizacji celu wywłaszczenia na dawnych działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], nie można rozpatrywać w oderwaniu od oceny realizacji całej inwestycji. Tymczasem znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w tym decyzje zatwierdzające plan realizacyjny, decyzje o pozwoleniu na budowę, protokół odbioru końcowego oraz dzienniki budowy, wskazują iż inwestycja została zrealizowana, a nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcie Starosty [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości położonej w W., gmina W., oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działki ewid. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni [...] ha, aktualnie wchodzącej w skład działki ewid. nr [...], była zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami oraz orzecznictwem sądów administracyjnych Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. O., J. O. i A. O. zarzucając jej naruszenie. 1. Przepisów postępowania art.7,8 i 77 par.1 k.p.a. polegające na nie podjęciu przez organ II instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, nie przeprowadzeniu postępowania w taki sposób aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz nie rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. 2. Przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wnieśli o uchylenie przedmiotowej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa, które organ prawidło wskazał i dokonał ich interpretacji. Stosownie do treści art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei art. 137 ust 1 ustawy stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie z ustępem 2 tego przepisu, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Podstawową kwestią mającą zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie czy zachodzi przesłanka zbędności określona w art. 137 cytowanej ustawy. W tym celu konieczne było zbadanie czy w okresie wskazanym w tym przepisie doszło do zrealizowania celu zbieżnego z celem wywłaszczenia - w tym przypadku budowy obiektu pod nazwą Wodociąg [...]. Organy obydwu instancji prawidłowo, zdaniem Sądu, ustaliły, że w niniejszej sprawie nie miała ona miejsca . Jak wynika z akt sprawy, wywłaszczenie nieruchomości skarżących w trybie art. 1,2, 3 ust.1, 15 i 21 ustawy z dnia 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na podstawie decyzji z dnia [...].10.1974r. nastąpiło na cele budowy stacji uzdatniania wody wraz z ujęciem Wodociągu [...] . Nie ulega zdaniem Sądu wątpliwości, że cel wskazanego wywłaszczenia został zrealizowany. Podstawą do realizacji całości inwestycji obejmującej obszar ok. [...]ha gruntu, była uchwała Rady Ministrów z dnia [...].08.1972 r. w sprawie realizacji niektórych podstawowych inwestycji z zakresu komunikacji i inżynierii miejskiej w W. W celu jej realizacji Prezydium Rady Narodowej W. przygotowało założenia techniczno-ekonomiczne i dokumentację projektową budowy wodociągu [...] z ujęciem wody z [...]. [...].11.1973r. Komisja Planowania Gospodarczego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej W. ustaliła jego lokalizację wraz z ujęciem wody, stacją uzdatniania oraz liniami przesyłowymi we wsi W. W stosunku do nieruchomości będących przedmiotem sporu w sprawie niniejszej , już w dniu [...].11.1974r. Naczelnik Powiatu [...] wydał decyzję zezwalającą na budowę stacji uzdatniania wody, decyzja zatwierdzająca plan realizacji tras wodociągowych przewodów przesyłowych zapadła [...].05.1974r., w dniu [...].04.1975r. decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny drogi dojazdowej do zaplecza nr[...], a w dniu [...].02.1976r. decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny enklawy zachodniej stacji uzdatniania Wodociągu [...]. Ostatecznym dowodem przeprowadzenia i zrealizowania całości zamierzonej inwestycji, jest protokół nr [...] z dnia [...].12.1987r. dokonania odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji obiektu, zespołu obiektów, (inwestycji, robót) dotyczących obiektu "[...] (I etap budowy), opisanego jako " stacja uzdatniania wody wraz z ujęciem z Zalewu [...] w W., przewody przesyłowe do W. i stacja strefowa [...], wydajność wodociągu [...]/ dobę" Z jego treści wynika ponadto, że utrzymanie Wodociągu jako obiektu, od dnia 01.01.1988r. należy do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, a wykaz przekazanych w związku z tym obiektów I etapu budowy Wodociągu [...] na Stację Uzdatniania wody, zawiera 72 pozycje budynków i budowli. Powyższe, zdaniem Sądu, przesądza, że omawiana inwestycja była olbrzymim przedsięwzięciem budowlanym w szerokim rozumieniu tego słowa , zlokalizowanym na bardzo rozległym terenie ok. [...] ha gruntu, generującym bardzo wysokie koszty finansowe a w konsekwencji także rozłożonym w czasie na poszczególne etapy jego realizacji. Dowodem na sukcesywny przebieg prac są dołączone do akt administracyjnych dokumenty. Między innymi zarządzenie Dyrektora MPWiK z dnia [...].01.1981r. o powołaniu Zakładu Wodociągu [...] w budowie , ze stałą siedzibą na terenie budowy w W. i "Informacja dotycząca realizacji inwestycji Wodociąg [...] "z dnia [...].01.1983r. z której wynika między innymi , że całość planowanej w 1974r. inwestycji została podzielona na II etapy . I etap z efektem produkcyjnym [...]m3 / dobę oraz II etap z efektem zwiększającym zdolność produkcyjną zakładu do [...]m3/dobę i możliwością docelowej rozbudowy do [...]m3/dobę. Działki, których dotyczy skarga, w praktyce realizacji całości inwestycji zostały przeznaczone, z uwagi na ich lokalizację, na teren strefy ochrony sanitarnej obiektu . W konsekwencji na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Ochrony Środowiska Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu W. z dnia [...].06.1986r. objęte zostały strefą ochrony sanitarnej bezpośredniej dla ujęcia i stacji uzdatniania wodociągu, zlokalizowanych nad brzegiem rzeki [...], powyżej stopnia wodnego [...], na terenie gminy W. Oględziny dokonane w dniu 13.08.2010r.potwierdziły, iż teren w skład, którego wchodzą wymienione działki jest ogrodzony i oznakowany tablicami "Teren ochrony bezpośredniej ujęcia wody powierzchniowej, osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony". W chwili wydania zaskarżonej decyzji, będące przedmiotem postępowania działki wchodziły zatem w skład większego kompleksu gruntów wykorzystywanych jako strefa ochronna ujęcia wody pitnej dla W. i okolic. Taki sposób ich wykorzystania jest niezmieniony od daty utworzenia tej strefy. Nie zasługują na aprobatę twierdzenia skarżącego, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany z tego względu, że na przedmiotowych działkach nic nie jest usytuowane, a w jego ocenie nieruchomość nie jest zagospodarowana. Opisany wyżej sposób użytkowania jest, bowiem charakterystyczny dla obszaru okalającego dany obiekt w celu jego ochrony. Z uwagi na bezdyskusyjnie zasadnicze znaczenie strategiczne wszelkich ujęć wody dla ludności, a co za tym idzie charakter i wagę w zakresie społecznego przeznaczenia Wodociągu Północnego m.st. Warszawy, nie można sobie wyobrazić zaniechania utworzenia strzeżonego pasa ochrony dla jego potrzeb. Powyższe oznaczałoby lekkomyślne, potencjalne narażenie życia i zdrowia ludzi korzystających z tego ujęcia wody. Zdaniem Sądu, przy ocenie realizacji celu publicznego, jakim jest budowa wodociągu, należy więc uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków i urządzeń stanowiących jego elementy składowe, ale również wszystkich innych szeroko pojętych obiektów, w tym strefy ochronnej, które składają się na całość infrastruktury obiektu. Podobnie niesłuszne są zarzuty użycia i przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż wskazany w decyzji wywłaszczeniowej. Brak jest w aktach administracyjnych jakichkolwiek dowodów, które stanowiłyby potwierdzenie tej tezy. Z przedstawionego wyżej, udokumentowanego przebiegu podejmowania działań i prac wynika niezbicie, że realizacja inwestycji rozpoczęła się przed upływem terminu 7-letniego wymienionego w pkt.1 art.137 ugn a następnie była kontynuowana. W odniesieniu do przesłanki wynikającej z treści pkt.2 art.137 ugn, Sąd stoi na stanowisku analogicznym jak to , które zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.06.2008r. I OSK 946/07, że w przypadku realizacji inwestycji, na którą składa się kompleks obiektów i urządzeń, ocena przesłanek, o jakich mowa w art. 137 ustawy powinna być dokonana w odniesieniu do poszczególnych elementów zorganizowanej całości. Integralność tego typu obiektu i objęcie go jako całości jednym zadaniem inwestycyjnym nie dopuszcza partykularnych ocen w zakresie zrealizowania, bądź niezrealizowania celu wywłaszczenia. Nabycie spornych działek nastąpiło dla potrzeb budowy wodociągu jako całości , także jego strefy ochronnej a nie pobudowania konkretnego obiektu. Poza sporem jest, że od ponad 20 lat funkcjonuje on zgodnie przeznaczeniem zaspokajając najbardziej elementarne potrzeby ludności. Okoliczność , że powstał jako wynik budowy etapami jest naturalną wypadkową tego rodzaju inwestycji. Zasadnie, w ocenie Sądu, wskazał organ na treść wyroku z dnia 23.02.20010r. IOSK 600/09, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, "że przez zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji należy rozumieć niepodjęcie prac w ogóle lub odstąpienie od realizacji celu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona, w związku z czym o takiej zbędności nie może świadczyć sam fakt nawet wieloletniego niezagospodarowania wywłaszczonego terenu, na przykład w sytuacji, gdy chodzi o wielką inwestycję, która wymaga długotrwałego procesu realizacji". W wyroku z dnia 1.10.2010r.sygn. I OSK 1612/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nieruchomości nie jest możliwy bez względu na to kiedy ta realizacja nastąpiła. Wobec powyższego, brak jest zdaniem Sądu, przesłanek określonych w art. 137 ugn, uzasadniających przyjęcie zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia, co stanowi podstawę do odmowy jej zwrotu. Powyższe przesądza, iż zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 136 ust. 3 oraz 137 ugn należało uznać za bezpodstawne. Podobnie Sąd, w składzie orzekającym, nie podziela zarzutu skargi o naruszeniu art. 7, 8, 77 §1 k.p.a. Oba organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób pełny, prawidłowy i zupełny. W sposób należyty zebrały i oceniły wyczerpująco materiał dowodowy, który posłużył za podstawę wydania merytorycznie prawidłowych decyzji. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło