I SA/Wa 2556/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.R. – następcy prawnego W.R. - o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 20 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej W.R. i J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2556/14 w sprawie ze skargi W.R., w miejsce którego wstąpiły W.R. i J.R., na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2556/14; 2. oddalił skargę; 3. zasądził od Ministra Skarbu Państwa na rzecz W.R. i J.R. solidarnie kwotę 380 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od ww. wyroku z 20 września 2016 r. wniosła W.R. występując jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] (miesięcznie netto), oprócz mieszkania o pow. [...] i wartości [...] nie ma innego majątku, w tym oszczędności. Wysokości stałych miesięcznych wydatków strona nie podała, określiła jedynie ich rodzaj: prąd, gaz, światło, woda, czynsz, opłaty za telewizor i telefon, leczenie (leki i wizyty lekarskie) oraz ubezpieczenie mieszkania. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym wymaga wykazania od wnioskodawcy, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza oświadczeń zawartych we wniosku W.R. nakazywała przyjąć, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia warunki, od których istnienia uzależnione jest skuteczne żądanie zastosowania wobec niej na warunkach wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odstępstwa od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Okoliczności przedstawione przez skarżącą nie dostarczają właściwej podstawy do zaaprobowania wywodzonego przez wnioskodawczynię wniosku, iż skutkiem samodzielnego poniesienia przez nią kosztów sądowych będzie uszczerbek w jej utrzymaniu koniecznym. Brak podstaw do uwzględnienia wniosku wynika z dokonanej oceny, że uiszczenie kosztów postępowania – sprowadzających się do kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł nie przekracza możliwości finansowych strony. Wnioskodawczyni dysponuje stałym źródłem dochodu w znacznej wysokości ([...]). Skarżąca nie wskazała wysokości stałych miesięcznych wydatków na utrzymanie konieczne, jednak uwzględnić należało, że w złożonym uprzednio przez jej męża wniosku o prawo pomocy, rozpoznanym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 września 2014 r. (k. 20-22) wskazano, że gospodarstwo domowe skarżącej ówcześnie generowało wydatki w wysokości [...] obejmujące czynsz, gaz, energię elektryczną, telefon, TV. Nie ma podstaw do przyjęcia, że wydatki tego rodzaju kształtują się obecnie na znacząco odmiennym poziomie. Ewentualnych podwyżek cen opłat za gaz, wodę czy energię elektryczną nie można bowiem nie odnosić jednocześnie do faktu przekształcenia gospodarstwa domowego skarżącej z dwuosobowego na jednoosobowe, co przekładać się musi na mniejsze zużycie kosztów eksploatacyjnych mieszkania. Zauważając ponadto konieczność uwzględnienia w budżecie domowym strony także dodatkowych wydatków, niewymienionych w rozpoznawanym wniosku (żywność, odzież) nie sposób jednak przyjąć, że poniesienie jednorazowo kosztu wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, którego obowiązek uiszczenia nałożony jest na skarżącą solidarnie z J.R., stanowić będzie dla skarżącej obciążenie wiążące się z koniecznością ograniczenia wydatków koniecznych. W praktyce orzeczniczej powszechnie wyrażane jest stanowisko, w świetle którego koszty procesu należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, zaś ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2016 r., I OZ 115/16; z 17 grudnia 2015 r., I OZ 1682/15). Uznając, że informacje przedstawione w rozpoznawanym wniosku są wystarczające do przyjęcia oceny odnoszącej się do możliwości samodzielnego poniesienia przez stronę kosztów sądowych w sprawie, referendarz sądowy odstąpił od wezwania wnioskodawczyni do przedstawienia w trybie art. 255 p.p.s.a. dodatkowych oświadczeń oraz materiałów źródłowych (tj. wyciągów z rachunków bankowych, rachunków i faktur dokumentujących wysokość wydatków koniecznych), które umożliwiły w sposób pełny weryfikację oświadczeń złożonych w rozpoznawanym wniosku pod rygorem odpowiedzialność karnej. Z powołanych względów, stwierdzając, że z oświadczeń skarżącej nie wynika obiektywna niemożność odnalezienia przez nią źródeł pokrycia kosztów sądowych w zasobach własnych, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.