I SA/Wa 2556/14
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-28
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca dysponuje stałym źródłem dochodu i nie wykazał, że uiszczenie kosztów sądowych (w tym wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł) spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca dysponuje stałym źródłem dochodu, a przedstawione okoliczności nie dowodzą, że uiszczenie kosztów sądowych (w tym wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł) spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego rodziny. Wnioskodawca nie wykazał, że jednorazowy wydatek na wpis sądowy zagrozi jego sytuacji bytowej, zwłaszcza że jest zobowiązany do jego uiszczenia solidarnie z inną osobą.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni J.R., następczyni prawna W.R., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie. Wnioskodawczyni wskazała na trzyosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z dwóch źródeł dochodu (renta i wynagrodzenie męża), posiadanie nieruchomości i pojazdu, oraz ponoszenie standardowych wydatków domowych i związanych z leczeniem. Wnioskodawczyni nie podała wysokości stałych miesięcznych wydatków.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. – następcy prawnego W.R. - o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wyrokiem z dnia 20 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej W.R. i J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2556/14 w sprawie ze skargi W.R., w miejsce którego wstąpiły W.R. i J.R., na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2556/14; 2. oddalił skargę; 3. zasądził od Ministra Skarbu Państwa na rzecz W.R. i J.R. solidarnie kwotę 380 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku z 20 września 2016 r. wniosły W.R. oraz J.R. występując jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. J.R. w złożonym wniosku wskazała, że prowadzi z mężem i córką trzyosobowe gospodarstwo domowe, utrzymywane z dwóch źródeł dochodu – renty skarżącej w wysokości [...] oraz wynagrodzenia męża z tytułu umowy o pracę w wysokości [...], łącznie : [...] miesięcznie netto. Skarżąca jest współwłaścicielem domu o pow. [...] i wartości [...], gruntów ornych ([...]) oraz pojazdu mechanicznego. Wysokości stałych miesięcznych wydatków strona nie podała, określiła jedynie ich rodzaj: koszty na mieszkanie dla córki, prąd, woda, gaz, opłaty za telewizor i telefon, leczenie (leki i wizyty lekarskie). W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w ciężkiej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym wymaga wykazania od wnioskodawcy, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek J.R. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż okoliczności przedstawione w nim przez skarżącą nie dostarczają właściwej podstawy do zaaprobowania wywodzonego przez wnioskodawczynię wniosku, iż skutkiem samodzielnego poniesienia przez nią kosztów sądowych będzie uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Brak podstaw do uwzględnienia wniosku wynika z dokonanej oceny, że skarżąca nie wykazała, że uiszczenie kosztów sądowych sprowadzających się do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł przekracza jej możliwości finansowe. Wnioskodawczyni dysponuje stałym źródłem dochodu w znacznej wysokości ([...]; ok. [...] na osobę). Skarżąca nie wskazała wysokości stałych miesięcznych wydatków na utrzymanie konieczne, jednak uwzględniając, że ponoszone przez nią wydatki są wydatkami standardowo obciążającymi każde gospodarstwo domowe należało przyjąć, że strona nie dowiodła, że poniesienie jednorazowego wydatku na wpis sądowy w wysokości 100 zł zagrozi zachwianiem jej sytuacji bytowej w sposób prowadzący do niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeby życiowych skarżącej oraz jej rodziny. W przypadku osoby pozostającej w dwuosobowym gospodarstwie domowym utrzymywanym z dwóch stałych źródeł dochodu przynoszących miesięczny wpływ do budżetu domowego w wysokości [...] nie można mówić o niemożności takiego dysponowania pozyskiwanymi środkami, która uniemożliwia wygospodarowanie kwoty 100 zł na poczet kosztów sądowych. Koszty procesu należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, zaś ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (zob. np. postanowienia NSA z 12 lutego 2016 r., I OZ 115/16; z 17 grudnia 2015 r., I OZ 1682/15). Należy również podkreślić, że do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej skarżąca zobowiązana jest solidarnie z W.R. Ustalenie, w jakim zakresie koszty wymaganego wpisu (100 zł) pokryte zostaną przez wnioskodawczynię, a w jakim przez uczestnika postępowania W. R. należy wyłącznie do obu skarżących, jednakże nie budzi wątpliwości, że zarówno wysokość tej opłaty oraz jej jednorazowy charakter, w odniesieniu do przedstawionej powyżej sytuacji finansowej skarżącej, posiadającej wraz z mężem stałe źródło dochodów pozwala przyjąć, że partycypowanie w kosztach postępowania (kosztach sądowych) nie sprowadzi ryzyka zagrożenia, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że informacje przedstawione w rozpoznawanym wniosku są wystarczające do przyjęcia oceny odnoszącej się do możliwości samodzielnego poniesienia przez J.R. kosztów sądowych w sprawie, referendarz sądowy odstąpił od wezwania wnioskodawczyni do przedstawienia w trybie art. 255 p.p.s.a. dodatkowych oświadczeń oraz materiałów źródłowych (tj. wyciągów z rachunków bankowych, odpisów zeznań podatkowych, rachunków i faktur dokumentujących wydatki skarżącej), które umożliwiły w sposób pełny weryfikację oświadczeń złożonych w rozpoznawanym wniosku pod rygorem odpowiedzialność karnej.
Z powołanych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło