I SA/Wa 2557/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-10
Skład orzekający: Dorota Apostolidis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny wobec teścia, który jest jej powinowatym, a nie krewnym w linii prostej?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym. Obowiązek ten obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Synowa nie jest krewną w linii prostej teścia, a jedynie powinowatą. Z tego względu nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.Stan faktyczny
E. W. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad teściem. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak obowiązku alimentacyjnego wobec teścia oraz fakt, że mąż skarżącej ma przyznane świadczenie na opiekę nad swoją matką, która jest żoną teścia. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że obowiązek alimentacyjny dotyczy krewnych w linii prostej, a skarżąca jest jedynie powinowatą. Skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując pośredni obowiązek alimentacyjny i brak innych osób uprawnionych do opieki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] odmawiającą E. W. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad teściem E. W.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2010 r. E. W. wystąpiła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad teściem – E. W.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Burmistrz Gminy B. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia i wskazał, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm., powoływana dalej jako "U.o.ś.r."), bowiem nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec teścia. Ponadto mąż skarżącej ma przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad swoją matką – E. W., która pozostaje w związku małżeńskim z E. W. i może sprawować opiekę również nad chorym ojcem. Organ wskazał również, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2a U.o.ś.r. świadczenie rodzinne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.
Na skutek odwołania E. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 2 U.o.ś.r. konieczną przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest istnienie obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby ubiegającej się o jego przyznanie. Obowiązek alimentacyjny, zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm., powoływana dalej jako "K.r.o."), obciąża bowiem krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Stosunek łączący E. W. z jej teściem jest natomiast stosunkiem powinowactwa, a nie pokrewieństwa. Organ wskazał, że wnioskodawczyni nie spełnia również przesłanek z art. 17 ust. 1a U.o.ś.r., bowiem dotyczy on także osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. W. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca podniosła, że jej teściowie nie są zdolni do samodzielnej egzystencji i wymagają całodobowej opieki. Fakt, że są małżeństwem nie ma więc wpływu na zobowiązanie członków rodziny do opieki nad nimi. Ponadto na skarżącej ciąży pośrednio obowiązek alimentacyjny, bowiem świadczenia alimentacyjne egzekwowane są zgodnie z prawem z majątku wspólnego jej i jej męża. E. W. podała również, że nie ma innej osoby uprawnionej do opieki nad teściem, ponieważ jej mąż sprawuje opiekę nad swoją matką.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Ponadto zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą E. W. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad teściem E. W.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 U.o.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu oraz innym osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Kwestia obowiązku alimentacyjnego jest natomiast regulowana przepisami Działu III Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zatytułowanego "Obowiązek alimentacyjny". Stosownie do treści art. 128 K.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie z art. 617 § 1 zd. pierwsze i § 2 K.r.o. krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej, zaś stopień pokrewieństwa określa się według liczby urodzeń, wskutek których powstało pokrewieństwo.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżąca jest synową E. W., a zatem nie należy do kręgu osób, na których, zgodnie z art. 128 K.r.o., ciąży obowiązek alimentacyjny, gdyż nie jest jego krewną w linii prostej. Jak trafnie wskazał organ II instancji, stosunek łączący skarżącą z jej teściem jest natomiast stosunkiem powinowactwa. Zgodnie bowiem z treścią art. 618 § 1 K.r.o. z małżeństwa wynika powinowactwo między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka. Powstały stosunek powinowactwa oznacza wprawdzie przynależność do rodziny współmałżonka, jednak powinowactwo, w odróżnieniu od pokrewieństwa jest wyłącznie więzią prawną.
Dodać również należy, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 1a U.o.ś.r. osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1 tego artykułu. W przepisie tym w prawdzie ustawodawca rozszerzył krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, jednak nadal nie przyznał takiego prawa powinowatym.
W tej sytuacji uznać należało, że zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Gminy B. są zgodne z prawem, bowiem wobec jednoznacznego sformułowania art. 17 ust. 1 U.o.ś.r., brak jest możliwości rozszerzenia kręgu osób wymienionych w tym przepisie do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło