I SA/Wa 2568/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) Protokolant specjalista Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 listopada 2023 r. nr KOC/6712/Op/23 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium" lub "organ") decyzją z 22 listopada 2023 r. nr KOC/6712/Op/23 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent") z 12 października 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania R. O. (dalej jako "skarżący") świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego w październiku 2023 r. na opłacenie czynszu za wrzesień 2023 r. w wysokości 946,01 zł. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący wnioskiem z 29 września 2023 r. wystąpił do Prezydenta o przyznanie mu pomocy finansowej na październik 2023 r., poprzez opłacenie czynszu za wrzesień 2023 r. w wysokości 946,01 zł, zakup żywności (śniadania, podwieczorki i kolacje) w kwocie 710 zł, zakup leków, odzieży, obuwia, środków czystości i opłacenie energii w łącznej kwocie 1144,57 zł oraz zwrot kosztów zakupu butli gazowej propan-butan w wysokości 80 zł. Prezydent decyzją z 12 października 2023 r. odmówił przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego na opłacenie czynszu za wrzesień 2023 r. w wysokości 946,01 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżący zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 5 stycznia 2021 r. jest całkowicie niezdolny do pracy do 31 stycznia 2024 r. Źródłem jego dochodu jest renta w wysokości 1 998,18 zł netto, która jest obciążona zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów. Miesięczny dochód skarżącego we wrześniu 2023 r. wyniósł zatem 1 458,18 zł i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej ustalone ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s.", tj. 776 zł. Przy przekroczeniu kryterium dochodowego, w szczególnie uzasadnionych przypadkach można wprawdzie przyznać świadczenie na podstawie art. 41 u.p.s., jednak w tej sprawie, w ocenie Prezydenta, szczególny przypadek nie miał miejsca. Z pisma Wydziału [...] z 12 listopada 2020 r. wynika bowiem, że skarżący został zakwalifikowany do udzielenia pomocy mieszkaniowej i umieszczony na liście osób uprawnionych do wynajmu mniejszego lokalu, co zminimalizowałoby koszty utrzymania mieszkania. W kolejnych pismach z 25 stycznia 2021 r., 19 lipca 2021 r., 4 lutego 2022 r. ww. Urząd informował, że proponował skarżącemu różne, mniejsze lokale mieszkalne, jednak ten nie odpowiadał na wystosowywane w tym przedmiocie pisma i nie kontaktował się z Urzędem. W tej sytuacji Zarząd Dzielnicy [...] w dniu 2 lutego 2022 r. podjął uchwałę nr [...] o uchyleniu kwalifikacji do udzielenia skarżącemu pomocy mieszkaniowej z zasobu mieszkaniowego [...]. Skarżący nie wykorzystał więc wszystkich możliwości w celu poprawienia swojej sytuacji. Wyjaśniał wprawdzie, że powodem nienawiązania kontaktu i współpracy z Wydziałem [...] był zbyt mały metraż mieszkań, który uniemożliwiłby kontakt z dziećmi, to jednak, jak wskazał Prezydent, zgodnie z wyrokiem Sądu z 15 czerwca 2015 r. sygn. akt [...] skarżący jest pozbawiony władzy rodzicielskiej i posiada zakaz kontaktu z dziećmi. Uzyskanie przez niego mniejszego lokalu byłoby zgodne z jego sytuacją życiową i dochodową, gdyż spowodowałoby obniżenie opłat za mieszkanie. Utrzymywanie zaś nadal dużego metrażowo lokalu jest jego życiowym wyborem, nie mającym nic wspólnego z realnymi potrzebami skarżącego i jego dzieci. Z powyższego, w ocenie Prezydenta, wynika, że skarżący nie wykorzystał wszystkich możliwości w celu przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji życiowej, w tym przypadku przyjęcia mniejszego, proponowanego przez Urząd Dzielnicy lokalu, co zmniejszyłoby koszty utrzymania mieszkania. Tymczasem osoba wnioskująca o pomoc zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania swych problemów osobiście, a dopiero gdy nie jest w stanie tego uczynić, może jej zostać przyznana pomoc w postaci zasiłku. Prezydent zauważył również, że skarżący od 2012 r. korzysta z comiesięcznej pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] [...] (dalej jako "OPS") polegającej na przyznawaniu zasiłków na różne cele oraz posiłków w barze. I tak, w październiku 2023 r. skarżący otrzymał odrębnymi decyzjami zasiłek celowy na zakup leków w wysokości 570,40 zł, zakup odzieży i obuwia w wysokości 250 zł, a także przyznaną ma pomoc w formie prawa do korzystania z jednego nieodpłatnego gorącego posiłku dziennie w barze w okresie od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Tymczasem w październiku 2023 r. OPS dysponuje kwotą 116 495,90 zł na wypłatę zasiłków celowych z przeznaczeniem na zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb bytowych dla 775 rodzin korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, w których znajduje się 1130 osób. W ramach pomocy społecznej nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych potrzeb osób uprawnionych. Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji wniósł o jej uchylenie i wskazał, że w 2021 r. złożył w Sądzie Rejonowym w [...] wniosek o wykonywanie władzy rodzicielskiej i przywrócenie kontaktów z dziećmi, z czego wynika, że OPS bezpodstawnie wskazuje na brak jego współdziałania. Ponadto stwierdził, że spełnia kryteria do przyznania pomocy, a OPS "uniemożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka". Skarżący zakwestionował również prawidłowość wyliczenia przez Prezydenta jego dochodu, który faktycznie wynosi 681,97 zł i nie przekracza określonego ustawowo kryterium dochodowego. W tej kwestii skarżący powołał się na wydaną przez Kolegium decyzję z 18 lipca 2023 r. uchylającą decyzję Prezydenta o odmowie przyznania mu zasiłku stałego. Kolegium decyzją z 22 listopada 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta i wskazało, że w sprawie przyznania bądź nie zasiłku celowego, ale również specjalnego zasiłku celowego organy korzystają z instytucji uznania administracyjnego. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie Prezydent nie wykroczył poza granice uznania administracyjnego. W sposób wszechstronny rozpatrzył sytuację w jakiej znajduje się skarżący i podjął decyzję o odmowie przyznania świadczenia. Z akt wynika, że wnioskodawca pozostaje pod stałą opieką organu, który systematycznie od 2012 r. udziela mu pomocy w formie zasiłków celowych. Również w październiku 2023 r. taka pomoc została udzielona. Skarżący uzyskał w tym miesiącu zasiłki w łącznej kwocie około 800 zł. Okoliczność ta nie może być pominięta w toku rozstrzygania sprawy. Biorąc zatem pod uwagę dochody skarżącego, w październiku 2023 r. Prezydent niemalże podwoił jego domowy budżet. Już tylko ta okoliczność uprawniała Prezydenta do miarkowania pomocy i przeznaczenia środków na potrzeby innych osób. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących trudnej sytuacji życiowej skarżącego, Kolegium zauważyło, że pomoc społeczna nie może stanowić stałego źródła dochodu nawet wobec najbardziej potrzebujących osób. Wywody odwołania wskazują natomiast, że skarżący oczekiwałby pomocy w wybranej przez siebie formie i takiej, która będzie pokrywała całość ponoszonych wydatków, nie zaś będzie wsparciem w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Na koniec organ zauważył, że w systemie świadczeń o charakterze pomocowym ustawodawca przewidział dodatek mieszkaniowy, jako świadczenie służące stricte pomocy w opłacaniu rachunków z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego. Ta okoliczność również potwierdza tezę, zgodnie z którą pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie opłat mieszkaniowych nie mieści się co do zasady w celach pomocy społecznej. Kolegium podzieliło też pogląd Prezydenta, w zakresie możliwości przeniesienia się skarżącego do mniejszego mieszkania, co z pewnością wpłynęłoby na jego sytuację finansową. Czym innym jest przy tym pomoc organu w spłacie zaległości z tytułu zajmowania lokalu, a czym innym przejęcie ciężaru z tytułu bieżących opłat na barki ośrodka pomocy społecznej. To ostatnie z pewnością nie należy do zadań organów ustalających prawo do poszczególnych świadczeń z pomocy społecznej. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o: 1) zwolnienie z kosztów w całości oraz o wyznaczenie adwokatki z urzędu; 2) dopuszczenie dowodu w postaci poniesionych kosztów w 2020 r. z OPS dla M. (O.) K. od dyrektora mgr W. G.; 3) oddalenie zaskarżonej decyzji; 4) odrzucenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej i nie jest w stanie ponieść kosztów bieżących oraz zaległych bez uszczerbku do zaspokojenia niezbędnej potrzeby mieszkaniowo-bytowej (zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s.) oraz dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Podał, że choruje na ciężką padaczkę lekoodporną i ma umiarkowany stopień niepełnosprawności do 27 lutego 2024 r. Mieszka sam i jednocześnie stara się o kontakty z trójką swoich małoletnich dzieci. Skarżący stoi na stanowisku, że spełnia oba kryteria określone w ustawie o pomocy społecznej - kryterium dysfunkcji i zdarzeń, o jakich mowa w art. 7 u.p.s. (m.in. ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, w tym przypadku padaczka lekoodporna). Jego zdaniem, wysokość pomocy udzielanej przez OPS uniemożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a nawet spełnia kryteria wielomiesięcznego nękania ekonomicznego, ponieważ całkowity obowiązek bieżących opłat za najem lokalu w 2021, 2022 i 2023 r. został całkowicie przerzucony na niego. Nie jest przy tym prawdą, że OPS średnio raz w miesiącu daje pomoc skarżącemu w formie: zakupu leków, środków czystości, odzieży, obuwia, opłacania rachunków za energię elektryczną, czynsz, zakup butli gazowej. Pomoc ta wielokrotnie nie jest świadczona lub świadczona jest sporadycznie albo tylko częściowo. Stan zdrowia skarżącego się pogorszył, o czym świadczy orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z 5 stycznia 2021 r. informujące o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji do 31 stycznia 2024 r. Tego faktu także nie zauważył organ, ponieważ zarzucił skarżącemu brak współdziałania, powołując się na art. 11 ust. 2 u.p.s., co jest nieprawdą. Skarżący zakwestionował również prawidłowość wyliczenia jego dochodu, który faktycznie wynosi 681,97 zł i nie przekracza określonego ustawowo kryterium dochodowego, tj. 776 zł. W tej kwestii skarżący powołał się na wydaną przez Kolegium decyzję z 25 lipca 2023 r. (której kopię załączył do skargi) uchylającą decyzję Prezydenta o odmowie przyznania mu zasiłku stałego, a w której wyjaśniono, że ustawodawca jednoznacznie zdefiniował pojęcie dochodu oraz enumeratywnie określił składniki, których nie wlicza się do niego. Artykuł 8 ust. 3 pkt. 3 u.p.s. wyraźnie stanowi o alimentach świadczonych na rzecz innych osób, nie precyzując czy świadczenie to ma być dobrowolne, czy nie, a także czy mają to być alimenty zaległe, czy bieżące. Przepis ten stanowi, ze przychód ma być pomniejszony o alimenty. Ustawodawca w tym zakresie nie przewidział żadnych wyłączeń. Z ww. przepisu wynika, że kwota potrąconej zaległości nie jest kwotą pozostającą w dyspozycji wnioskującego i nie może być traktowana jako dochód. Nadto jest to zaległość dotycząca alimentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Materialnoprawną podstawą podjętych decyzji o charakterze uznaniowym stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej, które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Ustawa ta przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków celowych oraz zasiłków celowych specjalnych. Zasiłek celowy, w myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s., może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., wynoszącego w dacie wydawania zaskarżonych decyzji dla osoby samotnie gospodarującej (a taką jest skarżący) 776 zł. W okolicznościach niniejszej sprawy ustalono, że skarżący uzyskuje dochód w wymiarze przekraczającym ww. kryterium. Jego łączny dochód netto wynosi bowiem po zbilansowaniu dochodów i obciążeń 1458,18 zł (na dochód ten składa się renta w wysokości 1 998,18 zł netto (2195,80 zł brutto minus 197,62 zł tytułem składek na ubezpieczenie zdrowotne), obciążona zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów. Bezzasadne są przy tym próby zakwestionowania wysokości powyższego dochodu przez skarżącego, wskazującego na niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., przez pominięcie przez organy, że jego dochody są znacznie niższe, bowiem renta obciążona jest nie tylko zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów, ale również zajęciem komorniczym w wysokości 678,71 zł przekazywanym na konto funduszu alimentacyjnego (na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się przy tym na załączoną do skargi decyzję Kolegium z 25 października 2023 r. w przedmiocie zasiłku stałego, jak też wyroki sądów administracyjnych zapadłych w latach 2009-2017). Odnosząc się do powyższego zarzutu zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jak wynika z akt sprawy, dochód z renty skarżącego obciążony jest zajęciem komorniczym w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów oraz w kwocie 678,71 zł przekazywanym na konto funduszu alimentacyjnego, a zatem z tytułu nieuiszczanych alimentów. Mając powyższe na względzie zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie sądowym zarysowały się dwa odmienne stanowiska co do możliwości stosowania art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. w zakresie możliwości odliczenia od przychodu osoby ubiegającej się oświadczenie pieniężne z pomocy społecznej należności wyegzekwowanych na rzecz funduszu alimentacyjnego lub zwróconych przez tę osobę na ten fundusz. Zgodnie z pierwszym stanowiskiem, na które to powołuje się obecnie skarżący, kwoty potrącone w prowadzonym względem dłużnika postępowaniu egzekucyjnym na poczet zaległości wobec funduszu alimentacyjnego mają charakter kwot alimentów świadczonych na rzecz "innych osób" w rozumieniu art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. Przepis ten obejmuje także alimenty zaległe, w tym także alimenty egzekwowane od dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu alimentacyjnego. W związku z tym przychód ma być pomniejszony o alimenty. Drugi pogląd nie dopuszczał pomniejszenia przychodu wnioskodawcy o zwrot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. W wyrokach wskazywano, że z przychodu korzystać może tylko ten zobowiązany, który świadczy alimenty w terminie, bowiem istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, a zatem brak jest podstaw do pomniejszenia przychodu o dług wobec funduszu alimentacyjnego. Przy ustalaniu dochodu wnioskodawcy należy uwzględniać więc wyłącznie alimenty, które wnioskodawca świadczy jako osoba zobowiązana do tego z mocy ustawy; wszystkie inne należności niż tak rozumiane alimenty, a więc i należności regulowane tytułem zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, nie mogą pomniejszać przychodu. Z uwagi na ww. rozbieżność orzecznictwa w zakresie wykładni art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów, na wniosek Prokuratora Generalnego, podjął w dniu 8 listopada 2021 r. uchwałę o sygn. akt I OPS 2/21 (ONSAiWSA 2022/1/1), w której stwierdził, że alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie, czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skoro istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, z pomniejszenia przychodu nie może korzystać ten zobowiązany, który popada w zadłużenie, doprowadzając do konieczności uruchomienia procedury, o której stanowi art. 27 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 877 ze zm.). W innym wypadku z wyjątkowego pomniejszenia przychodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. korzystałyby osoby, które nie dostarczają uprawnionym środków utrzymania na bieżąco, doprowadzając do uruchomienia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zobowiązany korzystałby zatem dwukrotnie z naruszania przez siebie prawa - za pierwszym razem - nie wykonując swojego skonkretyzowanego obowiązku terminowo i należycie (popełniając delikt cywilnoprawny wobec uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych), drugi raz - uzyskując pomniejszenie przychodu w rozmiarze większym niż osoba w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, która swoje świadczenia łożyła należycie i w terminie. Ma to szczególne znaczenie w kontekście przewidzianej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady sprawiedliwości społecznej definiowanej jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli. W świetle tej uchwały, do uwzględnienia której tutejszy Sąd jest zobowiązany na mocy art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 935), należy uznać, że w niniejszej sprawie organy nie mogły uwzględnić, przy wyliczeniu dochodu skarżącego, potrącenia z renty dokonanego przez komornika na poczet zaległości alimentacyjnych wypłacanych z funduszu alimentacyjnego i musiały przyjąć, że jego miesięczny dochód netto wynosi 1458,18 zł, tj. obejmuje rentę w wysokości 1 998,18 zł netto, pomniejszoną o zajęcie komornicze w kwocie 540 zł z tytułu bieżących alimentów. Prawidłowo zatem uznały, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, które uprawniałoby go do uzyskania wnioskowanego zasiłku celowego, a które - zgodnie z art. art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., wynosiło 776 zł. W konsekwencji, jak słusznie dostrzegły organy, skarżący nie kwalifikował się do uzyskania pomocy w oparciu o art. 39 u.p.s. Mimo jednak przekroczenia przez niego kryterium dochodowego, konieczne było rozważenie ewentualnej, potencjalnej możliwości przyznania skarżącemu wnioskowanych świadczeń z uwzględnieniem okoliczności życiowych, w jakich się znalazł. Zgodnie bowiem z art. 41 u.p.s., w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (pkt 1) lub zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (pkt 2). Artykuł 41 u.p.s. posługuje się zatem pojęciem ogólnym, niedookreślonym i nieposiadającym definicji ustawowej "szczególnie uzasadnionego przypadku". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1585/15 (LEX nr 2230826) (sprawa również dotyczyła skarżącego) "szczególnie uzasadniony przypadek" to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (W. Maciejko, P. Zaborniak. Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Warszawa 2008, s. 202). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, specjalny zasiłek celowy winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. W konsekwencji Sąd ten zaakceptował stanowisko Sądu pierwszej instancji uznające za legalną decyzję odmawiającą skarżącemu przyznania zasiłku celowego specjalnego na spłatę zadłużenia czynszowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wskazywane przez skarżącego okoliczności - choroba, czasowa i okresowa niezdolność do pracy, wysokie koszty utrzymania, jak i obciążenia alimentacyjne, mają niewątpliwie charakter ogólny. Nie są to z pewnością okoliczności szczególne, do których odnosi się art. 41 u.p.s. Z kolei spłaty zadłużenia czynszowego nie można zakwalifikować jako zdarzenia nadzwyczajnego, którego skarżący nie mógł przewidzieć i któremu na bieżąco nie powinien przeciwdziałać. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że organy prawidłowo uznały, że taki przypadkek o szczególnym charakterze nie miał w tej sprawie miejsca. Organy właściwie oceniły sytuację osobistą, rodzinną i finansową skarżącego, trafnie przyjmując, że zasiłek celowy specjalny nie może być przyznany, gdyż zaległości czynszowe nie są zdarzeniem nagłym, niemożliwym do przewidzenia i do przezwyciężenia własnymi środkami. Sytuacja skarżącego, chociaż trudna, to jednak nie wyczerpuje w ww. kwestii znamion art. 41 u.p.s., a wobec tego nie mogła skutkować wydaniem korzystnego dla niego rozstrzygnięcia na wskazane cele. Szczególne znaczenie miały tu przywołane przez Prezydenta okoliczności związane z kilkukrotnym zaproponowaniem skarżącemu mniejszego lokalu mieszkalnego, co spowodowałoby zmniejszenie kosztów utrzymania mieszkania (w tym czynszu, którego dotyczy rozpoznawana sprawa). Skutkiem braku odpowiedzi i nieprzystaniem przez skarżącego na te propozycje było podjęcie przez Zarząd Dzielnicy [...] w dniu 2 lutego 2022 r. uchwały o uchyleniu kwalifikacji do udzielenia skarżącemu pomocy mieszkaniowej z zasobu mieszkaniowego [...]. Z powyższego wynika, że skarżący nie wykorzystał wszystkich możliwości w celu poprawienia swojej sytuacji. Z kolei podnoszone przez niego okoliczności podjęcia starań o przywrócenie kontaktów z dziećmi (do czego niezbędne jest większe mieszkanie), mimo pozostawania w obrocie prawnym wyroku Sądu Okręgowego w [...] w [...] z 15 czerwca 2015 r. sygn. akt [...] o pozbawieniu go władzy rodzicielskiej i zakazu kontaktu z dziećmi, czego sam nie kwestionuje, nie mogły mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Z kolei faktem jest, a co wynika ze skargi, że skarżący nadal mieszka w lokalu przy ul. [...], a zatem, jak słusznie stwierdziły organy, nie poczynił kroków w kierunku zamiany mieszkania na mniejsze, by ponosić niższe opłaty za jego użytkowanie. Przywołane wyżej okoliczności spowodowały, że za słuszne należało uznać stanowisko organów, że w tej sprawie nie zaistniały przesłanki do uznania, że miał miejsce szczególnie uzasadniony przypadek, który z kolei uzasadniałby przyznanie skarżącemu zasiłku celowego specjalnego na opłacenie czynszu za wrzesień 2023 r. Co więcej, sytuacja skarżącego od kilku lat jest niezmienna. Zwracał na to uwagę już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1890/19 (LEX nr 3056339), w którym podniesiono, że stan majątkowy i stan zdrowia skarżącego nie ulega zmianie od dłuższego czasu. Jest on osobą niepełnosprawną i przewlekle chorą. Nie nastąpiło przy tym żadne nadzwyczajne wydarzenie, które pogorszyłoby jego dotychczasowe warunki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności, na które powoływał się skarżący – nie kwestionując jego trudnej sytuacji życiowej, materialnej i zdrowotnej – nie noszą znamion niecodzienności, czy nadzwyczajności, wymaganej dla przyznania zasiłku określonego w art. 41 pkt 1 u.p.s. Wobec tego trafnie oceniły orzekające w sprawie organy, że obecna sytuacja osobista skarżącego nie jest sytuacją wyjątkową, nieoczekiwaną, o której mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s., by przyznać mu wnioskowane w tej sprawie świadczenie. Istotne jest również, że organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe i stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Wobec tego nie wszystkie potrzeby i nie w każdym zakresie i nie zawsze mogą być zrealizowane przez organy pomocowe. Z kolei, jak powszechnie wiadomo, ciągle wzrastająca liczba osób oczekujących wsparcia finansowego powoduje konieczność bardzo racjonalnego gospodarowania przyznanymi na ten cel środkami przez organy pomocy społecznej w celu zapewnienia koniecznej pomocy wszystkim tym, którym jest ona niezbędna. Jak wskazał w tej kwestii Prezydent, możliwości finansowe organu są ograniczone. Dysponował on bowiem w październiku 2023 r. kwotą 116 495,90 zł na wypłatę zasiłków celowych z przeznaczeniem na zabezpieczenie najpilniejszych potrzeb bytowych dla 775 rodzin korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, w których znajduje się 1130 osób. Z powyższego wynika, że na jedną osobę w październiku 2023 r. przypadała do pomocy średnio kwota 103,10 zł, podczas gdy skarżącemu udzielono pomocy w łącznej kwocie 900,40 zł (por. załączone do akt sprawy decyzje o przyznaniu zasiłku celowego: na pokrycie bieżących kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego w wysokości 80 zł, na zakup leków w wysokości 570,40 zł, zakup odzieży i obuwia w wysokości 250 zł), jak też korzysta on z prawa do jednego nieodpłatnego gorącego posiłku dziennie w barze w okresie od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. W tej sytuacji odmowę przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na wnioskowane cele uzasadniały również ograniczone możliwości pomocy społecznej, czego organ nie mógł pominąć. Sąd oddalił jednocześnie wniosek dowodowy skarżącego dotyczący zbadania przez Sąd ponoszenia przez organ pomocy społecznej kosztów pomocy dla M. K.. Osoby tej nie dotyczyła niniejsza sprawa administracyjna. M. K. nie jest członkiem rodziny skarżącego i nie była stroną postępowania o przyznanie mu pomocy finansowej na wnioskowane cele. W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.