I SA/Wa 2658/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-02

Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest decyzją nieważną?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest obarczona wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, ponieważ status strony postępowania wygasa z chwilą śmierci. Wobec tego, organ powinien stwierdzić nieważność takiej decyzji, niezależnie od tego, czy wiedział o śmierci strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U. U. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność wcześniejszej decyzji dotyczącej własności nieruchomości. Skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że jedna ze stron postępowania, H. S., zmarła przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że decyzje zostały wydane wobec osoby zmarłej, co stanowiło wadę nieważności.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz U. U. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi U. U. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz U. U. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosków U. U. i Prezydenta Miasta G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1959 r., nr [...], oraz umarzającą postępowanie o stwierdzenie nieważności pisma z dnia [...] października 1959 r., nr [...], w sprawie własności nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Minister Infrastruktury i Rozwoju skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła U. U.. Skarżąca wniosła o uchylenie oby decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W dniu 27 marca 2015 r. do Sądu wrócił list polecony skierowany do uczestnika postępowania H. S. z adnotacją "adresat nie żyje". Następnie w dniu 30 marca 2015 r. Urząd Stanu Cywilnego w G. nadesłał faksem odpis zupełny aktu zgonu H. S., z którego wynika, że H. S. zmarła w dniu 4 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "Ppsa"), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z akt sądowych rozpoznawanej sprawy wynika, że strona postępowania administracyjnego H. S. zmarła w dniu 4 listopada 2012 r. w [...]. Wobec tego bezspornym jest, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2014 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], została skierowana do osoby zmarłej. Należy podkreślić, że wydanie rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Status strony przysługujący osobie fizycznej wygasł bowiem z chwilą jej śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można prowadzić postępowań i wydawać postanowień. Skoro doszło do wydania rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej należało przyjąć, że jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływało skutków prawnych (por. wyroki NSA: z dnia 27 kwietnia 1983 r., sygn. akt II SA 261/83, LEX 10693; z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2462/99, LEX 82653). Takie naruszenie prawa obligowało Sąd do uwzględnienia skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09; dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie miało przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba będąca dotychczas stroną postępowania nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Organ powinien w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania mieć aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w postępowaniu (art. 61 § 4 w zw. z art. 10 § 1 Kpa). Wobec tego, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju, jak i poprzedzająca ją decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r., były obarczone wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, Sąd nie kontrolował zaskarżonej decyzji, z punktu widzenia jej merytorycznej zasadności. W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury i Rozwoju winien uwzględnić podniesioną wyżej okoliczność i stosując się do warunkujących prawidłowość postępowania administracyjnego przepisów i zasad postępowania wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło