I SA/Wa 266/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta G. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1962 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1961 r., w części wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości stanowiącej obecnie działkę nr [...] oraz w części dotyczącej stwierdzenia nieważności powyższych decyzji w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stanowiące obecnie działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] – uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. i stwierdził nieważność decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. Na powyższą decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. K. K. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca argumentowała, że wydanie ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność w całości decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2004 r. w konsekwencji powoduje, że Wojewoda [...] może wszcząć z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] ustalającej na rzecz K. K. i A. K. odszkodowanie w wysokości [...],-zł za wywłaszczoną nieruchomość określoną w dacie wywłaszczenia jako parcele nr [...],[...] i [...]. Wskazana decyzja Prezydenta Miasta G. wydana została z uwagi na wyeliminowanie z obrotu decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej z dnia [...] listopada 1961 r. w części dotyczącej odszkodowania i konieczność ustalenia "na nowo" odszkodowania za nieruchomość, którą wywłaszczono, lecz za którą nie było ustalone odszkodowanie. Jeżeli odpadła przyczyna uzasadniająca wydanie decyzji odszkodowawczej w dniu [...] września 2010 r., a okoliczność ta jest bezsporna w sytuacji, gdy stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] lutego 2004 r., to oznacza, że decyzja z dnia [...] września 2010 r. mogła być wydana z rażącym naruszeniem prawa, jako załatwiająca sprawę odszkodowania już załatwioną inną decyzją z dnia [...]listopada 1961 r., co uzasadniać może wszczęcie postępowania o stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzenie zaś nieważności decyzji ustalającej odszkodowanie spowoduje obowiązek zwrotu m. in. przez K. K. otrzymanego na podstawie tej decyzji odszkodowania, powiększonego o kwotę jego waloryzacji. Zatem w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] września 2010 r. stanowiącej podstawę wypłaty na rzecz A. K. i K. K. odszkodowania, K. K. zobowiązana będzie do zwrotu kwoty w wysokości co najmniej [...],-zł, niezależnie od kwoty waloryzacyjnej znacznie ją zwiększającej, gdyż odebrała ona nie tylko swoją część odszkodowania, ale także część przypadającą zmarłej A. K. Łączna kwota otrzymanego odszkodowania i kwoty waloryzacyjnej stanowi potencjalną szkodę w znacznym rozmiarze, którą skarżąca może ponieść w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej z dnia [...] września 2010 r., a niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej takiej szkody zachodzi, gdy decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. wejdzie do obrotu prawnego ze skutkiem prawnym od daty jej wydania. Wstrzymanie wykonania decyzji nadzorczej z dnia [...] grudnia 2011 r. spowoduje zatem, iż decyzja ta nie może być podstawą do podjęcia działań nieważnościowych w stosunku do decyzji odszkodowawczej z dnia [...] września 2010 r., tym samym wyeliminuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku K. K., niezależnie od faktu, iż w przypadku ewentualnego ponownego ustalenia odszkodowania, jego wysokość nigdy nie będzie uwzględniać szkody odpowiadającej wysokości waloryzacji od kwoty [...],-zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w sposób kompleksowy uregulowana w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270), zaś katalog pozytywnych przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 tej ustawy i ma on charakter taksatywny. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek późniejszego zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, LEX nr 489786). Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z konstrukcji powyższej normy prawnej art. 61 § 3 wynika, iż na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Badając całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem skarżąca nie wykazała w sposób powyżej wskazany, że w konsekwencji wystąpiły skutki określone w art. 61 § 3 powołanej ustawy, zaś podniesione przez skarżącą okoliczności wynikające z obawy wystąpienia jakiejkolwiek straty, nie wywołują stanu, który byłby nieodwracalny, ponieważ istnieje możliwość ewentualnego zwrotu wypłaconego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Podnieść również należy, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wywłaszczenia nieruchomości, a zatem nie obejmuje ono postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania, które jest odrębnym postępowaniem. Kwestia odszkodowania nie była w związku z tym w ogóle rozstrzygana przez organy obydwu instancji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej i wobec tego argumentacja skarżącej o ewentualnym obowiązku zwrotu przez nią otrzymanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, będącą przedmiotem niniejszego postępowania, może być podnoszona i stanowić podstawę wstrzymania wykonania aktu administracyjnego dopiero w kolejnym postępowaniu odszkodowawczym, nie zaś w niniejszej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Skarżąca zamiast wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 powołanej ustawy, ogranicza się wyłącznie do argumentacji obowiązku zwrotu odszkodowania w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wywłaszczeniowej, co może być przedmiotem oceny Sądu dopiero przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego w sprawie odszkodowawczej, nie zaś w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 61 § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.