I SA/Wa 2674/20
WyrokWSA w Warszawie2021-05-20
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Monika Sawa, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta dopuścił się bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, a jeśli tak, to czy należy mu wymierzyć grzywnę i/lub zasądzić sumę pieniężną?Ratio decidendi
Prezydent miasta dopuścił się bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, co uzasadnia wymierzenie grzywny w wysokości 2000 zł. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a także nie wykazała szkody uzasadniającej przyznanie sumy pieniężnej, co spowodowało oddalenie skargi w tej części.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Skarżąca domagała się wymierzenia grzywny, przyznania sumy pieniężnej, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez bezczynność organu oraz zwrotu kosztów. Prezydent miasta argumentował, że brak rozpoznania wniosku wynika z nieprzedłożenia przez stronę wymaganej dokumentacji oraz z dużej ilości prowadzonych spraw. Sąd uznał zasadność skargi w zakresie wymierzenia grzywny, ale oddalił żądanie przyznania sumy pieniężnej i stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. Wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 zł. 2. Stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałej części. 4. Zasądził od Prezydenta [...] na rzecz B. S. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie: Sędzia WSA Monika Sawa Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi B. S. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 103/18 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 103/18 zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z [...] listopada 2017 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] (obecnie nr [...]) ozn. "[...]hip. Nr [...]". W skardze skarżąca wniosła o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w kwocie 10000 z; 2) przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 5000 zł; 3) stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych; 5) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym; 6) na wypadek gdyby Prezydent [...] niestosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa", orzeczenie o wymierzeniu Prezydentowi [...] grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa oraz rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że pismem z [...] listopada 2017 r. do Prezydenta [...] został wniesiony wniosek o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. "[...]". W związku z brakiem podejmowania przez Prezydenta [...] czynności zmierzających do rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżąca [...] stycznia 2018 r. wystąpiła do Wojewody [...] z ponagleniem Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania. Do dnia wniesienia skargi ponaglenie nie zostało rozpoznane, zaś Prezydent [...] w dalszym ciągu nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do rozpoznania sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt l SAB/Wa 103/18 zobowiązał Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku z [...] listopada 2017 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie 4 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wpłynęły do organu [...] sierpnia 2018 r. Termin na rozpoznanie wniosku upłynął [...] grudnia 2018 r. Pismem z [...] listopada 2020 r. skarżący wezwał Prezydenta [...] do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 103/18. Pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz wezwania Prezydenta [...] do wykonania wyroku wniosek o przyznanie odszkodowania do dnia sporządzenia niniejszej skargi nie został rozpoznany.
Dalej skarżąca wskazała, że w budżecie [...] na rok 2020 na wypłatę na rzecz osób fizycznych odszkodowań na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami przeznaczono łączenie kwotę [...] zł. Obecnie na rozpoznanie przez Prezydenta [...] oczekuje około 4000 spraw o przyznanie odszkodowania. Przeznaczona w budżecie [...] na rok 2020 kwota na wypłatę na rzecz osób fizycznych odszkodowań w wysokości [...] zł wystarczy na wypłatę odszkodowań za około 10 niewielkich nieruchomości. Bardzo niska wysokość kwoty przeznaczonej w budżecie [...] na rok 2020 na wypłatę na rzecz osób fizycznych odszkodowań, w stosunku do złożonych wniosków oraz prowadzonych postępowań, jednoznacznie wskazuje, że Prezydent [...] nie zamierza w 2020 r., co do zasady, rozpoznawać wniosków o przyznanie odszkodowań ani wykonywać wyroków sądów administracyjnych zobowiązujących Prezydenta [...] do rozpoznawania ww. wniosków.
Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z [...] lutego 2020 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło [...] zł, a zatem jego dziesięciokrotność wynosi [...] zł. Wnioskowana kwota grzywny 10000 zł stanowi zatem jedynie 1/5 maksymalnej grzywny.
Biorąc po uwagę powyższe kwoty, jak i sądowe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania sprawy oraz wezwanie organu do wykonania wyroku, zasadne jest nałożenie na Prezydenta [...] grzywny adekwatnej do bezczynności organu w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 103/18 trwającej od niemal 2 lat.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na dwie funkcje sumy pieniężnej. Funkcję dyscyplinująco-represyjną oraz funkcję kompensacyjną. Suma pieniężna jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym znacznie silniej oddziaływującym na organ od grzywny. Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2085/17). Suma pieniężna ma również funkcję kompensacyjną stanowiąc swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej i konieczności oczekiwania na zakończenie sprawy. Ma ona więc zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu. (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 30 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1123/18).
Skarżąca uważa, że w niniejszej sprawie w pełni zasadne jest przyznanie od Prezydenta [...] sumy pieniężnej przy uwzględnieniu obu funkcji dyscyplinująco-represyjnej oraz kompensacyjnej. Odnosząc się do funkcji dyscyplinująco-represyjnej podkreśliła, że bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznawaniu spraw o odszkodowania za nieruchomości stanowi problem systemowy. Jest faktem powszechnie znanym, iż obecnie Prezydent [...] właściwie zaprzestał wydawania decyzji przyznających odszkodowania. W budżecie [...] na rok 2020 przeznaczono bardzo mało środków na wypłatę odszkodowań, co wskazuje, że organ w dalszym ciągu planuje bezprawnie spraw tych nie rozpoznawać.
W ocenie B. S. za przyznaniem sumy pieniężnej przemawiają okoliczności niniejszej sprawy. Pomimo upływu 2 lat od wydania wyroku z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 103/18 organ od lat nie podejmuje żadnych realnych działań zmierzających do zakończenia postępowania. Prezydent [...] markuje prowadzenie postępowania żądając od stron ponownego przedstawienia dokumentów znajdujących się już w aktach. Jednocześnie Prezydent [...] od lat nie zleca przygotowania operatu szacunkowego, niezbędnego do zakończenia postępowania.
Zdaniem skarżącej w sprawie zachodzi szczególnie drastyczny przypadek zwłoki organu. Występuje uzasadniona obawa, że bez nałożenia na Prezydenta [...] środka w postaci sumy pieniężnej sprawa nie zostanie rozpoznana przez najbliższe miesiące, a nawet lata.
Odnosząc się do funkcji kompensacyjnej wskazała, że skarżąca od 2 lat oczekuje rozpoznania sprawy, zgodnie z wyrokiem z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 103/18. Przedmiotem sprawy jest przyznanie odszkodowania za majątek rodzinny bezprawnie odebrany. Dla skarżącej szczególnie dotkliwe jest to, że domagając się rekompensaty ze bezprawne pozbawienie mienia w okresie PRL spotyka się z bezprawnym działaniem Prezydenta [...], który przez lata nie rozpoznaje wniosku o odszkodowanie pomimo, że obowiązek taki wynika z przepisów prawa oraz wyroku WSA. W świetle dotychczasowego przebiegu postępowania oraz braku podejmowania przez Prezydenta [...] realnych działań mających na celu rozpoznanie wniosku skarżąca obawia się, że nie doczeka zakończenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o nierozpatrywanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazał, że sprawy dotyczące nieruchomości objętych dekretem z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) należą do spraw skomplikowanych, ze względu na historyczny charakter i konieczność poszukiwania dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ zauważył, że brak jest dokumentu stwierdzającego prawo własności T. i H. małżonków P. do nieruchomości ozn. "[...]hip. Nr [...]". Pismem z [...] lutego 2018 r. wezwano pełnomocnika do uzupełnienia braków w postaci dostarczenia zaświadczenia hipotecznego, aktu notarialnego nabycia. Pełnomocnik nie przedłożył jednak niezbędnej dokumentacji. W wyniku rozpoznania ponaglenia na bezczynność Prezydenta [...] Wojewoda [...] w postanowieniu z [...] marca 2018 r. uznał to ponaglenie za nieuzasadnione, z uwagi na nieupłynięcie terminów wynikających z art. 35 § 3 kpa. Następnie po rozpoznaniu skargi z [...] stycznia 2018 r. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt l SAB/Wa 103/18 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] listopada 2017 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Ponadto Sąd stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wynika z akt sprawy w toku postępowania organ podejmował czynności celem uzupełnienia materiału dowodowego. Ponownie w piśmie z [...] listopada 2020 r. zwrócono się do pełnomocnika strony o przedłożenie dokumentacji wskazującej właściciela niniejszej nieruchomości. Pełnomocnik po raz kolejny nie dopełnił tego obowiązku.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1291/12 stwierdził, że organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie.
Prezydent [...] wskazał, że niezbędne w sprawie jest również sporządzenie opinii geodezyjne] w przedmiocie rozliczenia powierzchni gruntu w działkach ewidencyjnych oraz przeprowadzenie badań hipotecznych. Z uwagi na dużą ilość opracowań wykonywanych przez geodetę uprawnionego na zlecenie organu ww. dokument nie został wykonany do chwili sporządzenia niniejszego pisma.
Organ zaznaczył, że wydanie rozstrzygnięcia, o które wnosi strona, może nastąpić po zadośćuczynieniu przez stronę wezwaniu organu z [...] lutego 2018 r. Do chwili sporządzenia niniejszego pisma strona nie dostarczyła dokumentów niezbędnych do wydania decyzji, a swoje czynności ograniczyła jedynie to składania skarg, nie akceptując przy tym faktu, iż brak wydania rozstrzygnięcia spowodowany jest zaniedbaniem strony postępowania.
W ocenie organu takie postępowanie nie znajduje uzasadnienia i pozwala na poddanie w wątpliwość, czy stronie faktycznie zależy na szybkim zakończeniu postępowania. Pismem z [...] listopada 2020 r. strona wystosowała wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 103/18, zaś w piśmie z [...] listopada 2020 r. wniosła skargę o wymierzenie grzywny w związku z niewykonaniem tego wyroku. Zdaniem organu wezwanie z [...] listopada 2020 r. nie dawało możliwości na wydanie rozstrzygnięcia, a jedynie miało na celu wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 154 § 1 ppsa.
Nie bez znaczenia dla długości trwania postępowania pozostaje fakt, że strona ograniczyła swoje czynności do składania kolejnych skarg, ignorując przy tym wezwania organu. W świetle treści skargi i okoliczności sprawy przyznanie grzywny oraz sum pieniężnych nie znajduje uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 3834/2018 wskazał, że zakwalifikowanie działań organu jako bezczynności nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia sumy pieniężnej bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności organu. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Suma pieniężna stanowi szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością.
Jak wynika z materiału dowodowego i okoliczności sprawy bezczynność nie wynika jedynie z winy organu, ale również strony postępowania, zatem wniosek o przyznanie s my pieniężnej nie znajduje uzasadnienia. Organ wskazał przyczyny zwłoki w wydaniu rozstrzygnięcia niezależne od organu oraz wskazał przewidywany termin zakończenia sprawy. Ponadto postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2020 r. Prezydent [...] zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do ww. nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 103/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] listopada 2017 r. o odszkodowanie za nieruchomość, położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie nr [...]), w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął [...] grudnia 2018 r., skoro – jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 103/18 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent [...] otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy [...] sierpnia 2018 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał wniosku z [...] listopada 2017 r. o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu.
Skarga B. S. o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna.
Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 ppsa grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w związku z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Sądu z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 103/18 wraz z aktami sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2000 zł.
Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że organ po otrzymaniu wyroku Sądu z 7 czerwca 2018 r. nie był bezczynny. Prezydent [...] podjął w sprawie czynności wyjaśniające, zmierzające do załatwienia sprawy. Prezydent [...] pismami z [...] listopada 2020 r. wystąpił do: 1) Ministra Finansów o informację, czy przedmiotowa nieruchomość była objęta tzw. układami indemnizacyjnymi i czy T. P., H. P., J. P. lub inne osoby otrzymały za podstawie tychże układów odszkodowanie za ww. nieruchomość; 2) sądu wieczystoksięgowego o wydanie odpisu wykazu hipotecznego z działów I-IV księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości; 3) pełnomocnika B. S. informując, że w pierwszej kolejności organ rozpozna wniosek J. P. z [...] lutego 1991 r. o zwrot ww. nieruchomości oraz że zachodzi potrzeba sporządzenia opracowania geodezyjnego celem rozliczenia działek ewidencyjnych w nieruchomości hipotecznej oraz wzywając pełnomocnika, w terminie 7 dni, po rygorem zawieszenia postępowania odszkodowawczego, o oryginał lub poświadczony za zgodność z oryginałem dokument stwierdzający następstwo prawne po: J. P. (w aktach jest kopia aktu poświadczenia dziedziczenia poświadczona za zgodność z oryginałem jedynie na pierwszej stronie), H. P. (brak tego dokumentu w aktach sprawy), a także wyznaczając nowy termin na załatwienie sprawy (art. 36 § 1 kpa) do [...] marca 2021 r., po uzupełnieniu materiału dowodowego o ww. dokumenty i opinię geodezyjną. Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Prezydent [...] zawiesił, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, postępowanie odszkodowawcze, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z pisma Prezydenta [...] z [...] maja 2021 r. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania odszkodowawczego. Zdaniem Prezydenta [...] postanowienie organu odwoławczego jest błędne i dlatego Prezydent [...] poinformował, że w pierwszej kolejności podejmie kroki celem zakończenia postępowania zwrotowego.
Na wysokość orzeczonej grzywny miały wpływ także takie okoliczności jak to, że: 1) wniosek o odszkodowanie został złożony stosunkowo niedawno (organ otrzymał wniosek [...] listopada 2017 r.), mając na uwadze tego typu sprawy rozpatrywane przez Sąd, a organ dysponował aktami własnościowymi dopiero od [...] lutego 2018 r.; 2) jest to pierwszy przypadek zwłoki organu w wykonaniu wyroku Sądu [...] czerwca 2018 r., jaki miał miejsce w niniejszej sprawie; 3) zwłoka organu wynosi poniżej 2 lat (pomijając okres od [...] marca 2020 r. do [...] maja 2020 r., tj. zawieszenie biegu terminu na załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym wynikające z ustawodawstwa dotyczącego COVID-19 oraz okres obowiązywania w obrocie prawnym postanowienia zawieszającego postępowanie odszkodowawcze – art. 103 kpa); 4) Sądowi znana jest z urzędu duża ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta [...] o odszkodowania za nieruchomości objęte tzw. dekretem warszawskim.
Zatem powodem nierozpatrywania wniosku o odszkodowanie jest znaczne obciążenie organu sprawami odszkodowawczymi. Zwłoka organu nie jest spowodowana jego ewidentnie złą wolą, której przyczyny nie są znane. Okoliczność ta nie uwalnia organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku Sądu, niemniej jednak musi być uwzględniona przy nakładaniu tego tytułu sankcji ustawowych.
Sąd miał także na uwadze także to, że sprawy o odszkodowania za przejęcie tzw. nieruchomości warszawskich są sprawami skomplikowanymi, ponieważ opierają się na przesłankach odnoszących się do okoliczności o odległej perspektywie czasowej, a przez to trudnych do wyjaśnienia. W tej sytuacji Sąd, uznał, że grzywna w orzeczonej wysokości będzie dla organu adekwatną do okoliczności sprawy sankcją finansową.
W ocenie Sądu bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania odszkodowawczego, po wyroku Sądu z 7 czerwca 2018 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wskazał WSA w Warszawie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 103/18 do wniosku wszczynającego postępowanie odszkodowawcze skarżąca nie załączyła dokumentacji potwierdzającej prawo własności jej poprzedników prawnych do przedmiotowej nieruchomości, co uniemożliwiało nadanie sprawie dalszego biegu. Sąd wówczas uznał, że w takiej sytuacji bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Skoro zatem takiej dokumentacji własnościowej nie złożyła skarżąca również obecnie, to Sąd w niniejszej sprawie nie mógł zarzucić organowi działania w warunkach rażącego naruszenia prawa.
Sąd uznał za bezzasadną skargę w zakresie żądania przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ppsa. Zdaniem Sądu, tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków niewykonywania wyroków sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie taki przypadek, z opisanych wyżej względów, nie zachodził. Trzeba wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że domaganie się przyznania skarżącym od organu sumy pieniężnej wymaga wykazania powstania szkody w danej sprawie odszkodowawczej, która jest skutkiem niewykonania wyroku Sądu (por. np. wyrok NSA z 3 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2354/16; wyrok NSA z 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17). Taka szkoda, która powstałaby w toczącym się postępowaniu odszkodowawczym, nie została w niniejszej sprawie wykazana.
Poza tym skarżąca nie złożyła organowi dokumentu potwierdzającego prawo własności jej poprzedników prawnych do przedmiotowej nieruchomości. Dodatkowo nie przedłożyła do akt dokumentu potwierdzającego następstwo prawne po H. P., którą skarżąca we wniosku odszkodowawczym określiła jako współwłaściciela nieruchomości dekretowej.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 ppsa (pkt 1 i 2 wyroku) oraz art. 151 w zw. z art. 154 § 7 ppsa (pkt 3 wyroku) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego, kosztów działania pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło