I SA/Wa 1123/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R.F. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 588/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części. R. F.pismem z 8 maja 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 588/15, którym zobowiązano Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącej o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. u zbiegu ulic [...] i [...], ozn. dawniej jako "Część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod numerem [...]" dz. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 16 marca 2016 r. W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku i wniesioną w tym przedmiocie skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 listopada 2017 r. I SA/Wa 1378/17 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wymiarze 2000 złotych, oceniając jednocześnie, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca pismem z 7 marca 2018 r. wezwała Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku z 10 grudnia 2015 r., a następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, podnosząc w niej argument o bezskuteczności uprzednio zastosowanej sankcji. W związku z czym żądała obecnie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej przewidzianej przepisami prawa wysokości oraz przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości polowy zasądzonej grzywny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że z uwagi na konieczność zgromadzenia dokumentów niezbędnych do ustalenia stron postępowania, wezwał skarżącą (pismem z 7 czerwca 2018 r.) do złożenia do akt prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego dla [...] z: [...] października 1985 r. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku m.in. po K. C. oraz [...] września 1985 r. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po R. C.; a także odpisu skróconego aktu małżeństwa R. K.i M.A. R. nr [...] i dokumentów, z których wynika, że ww. nieruchomość stanowiła gospodarstwo rolne. Jak również potwierdzających, że do momentu jej przejęcia pod inwestycje, dawna właścicielka lub jej następcy prawni prowadzili wspomniane gospodarstwo oraz wskazujących datę owego przejęcia. Dodatkowo Prezydent [...] podnosił argument, że o kolejności załatwienia spraw nie może przesądzać li tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych przez nią skarg. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 10 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 588/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...] róg ul. [...], oznaczoną dawniej jako "Część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod numerem [...]"- dz. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Tenatomiast wpłynęły do organu 16 marca 2016 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 16 czerwca 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki grzywny (vide wyrok z 17 listopada 2017 r. I SA/Wa 1378/17), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od przeszło dwóch lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Taką jej ocenę uzasadnia z jednej strony to, że w uprzednio wydanym orzeczeniu zaistniałą zwłokę wykonaniu wyroku tak oceniono. Z drugiej zaś strony brak podejmowania do dnia wniesienia niniejszej skargi, po wyroku z 10 grudnia 2015 r. jakichkolwiek czynności dowodowych ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy odszkodowawczej. Działania takie podjął bowiem dopiero w reakcji na wniesioną skargę, żądając pismem z 7 czerwca 2018 r. od strony szeregu dokumentów. Choć i w tym przypadku zauważyć można, że czynność ta, co najmniej w części, nosi znamiona działań pozornych, zważywszy na fakt, że żądane obecnie przez Prezydenta [...] postanowienia spadkowe (uwierzytelnione przez pracownika urzędu obsługującego organ) od kilkunastu lat zalegają już w aktach sprawy. Zwłoki w jej załatwieniu nie może w tym wypadku usprawiedliwiać także fakt wnoszenia przez stronę skarg. Te bowiem są w sposób oczywisty konsekwencją bezczynności organu w wykonaniu wyroku, a nie jej przyczyną. Podobnie nie sposób usprawiedliwiać jej zmienionymi w grudniu 2016 r. wewnętrznymi zasadami procedowania tego rodzaju spraw, w komórce organizacyjnej urzędu merytorycznie się nimi zajmującej. Stąd zasadne jest żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. Zważywszy na jej uprzedni wymiar (2000 złotych), jak również okres jaki upłynął do wniesienia obecnej skargi od zwrotu organowi akt sprawy wraz prawomocnym wyrokiem wymierzającym uprzednio grzywnę (niespełna 3 miesiące), skład orzekający ocenił, że adekwatną w tych okolicznościach faktycznych będzie grzywna w wysokości 3000 złotych. Mimo jednak kwalifikowanego charakteru zaistniałej zwłoki i bezskuteczności uprzednio wymierzonych sankcji, Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie im na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej. Ta bowiem, poza funkcją represyjną i dyscyplinującą, ma przede wszystkim znaczenie kompensacyjne, stanowiąc swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma ona więc - jak wskazuje się w orzecznictwie - zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu (por. wyroki NSA z: 16.05.2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16; 7.09.2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, 16.02.2018 r. sygn. akt I OSK 1161/16, wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest bowiem w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Tymczasem w niniejszej sprawie tego rodzaju argumentacji skarga jest pozbawiona. Z tego względu w części obejmującej to żądanie, podlega ona oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku.