I SA/Wa 27/15

WyrokWSA w Warszawie2015-04-22

Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Gabriela Nowak, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji administracyjnej może zostać wydana bez prawidłowego ustalenia daty objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę, co ma kluczowe znaczenie dla biegu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ administracji publicznej nie ustalił w sposób jednoznaczny daty objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę, co było kluczowe dla oceny, czy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony w terminie. Brak prawidłowego ustalenia tej daty, oparte na domniemaniach i niewykorzystaniu możliwości dowodowych, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu z 1954 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony po terminie, który rozpoczął bieg od daty objęcia gruntu przez gminę w sierpniu 1948 r. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, w szczególności daty objęcia gruntu przez gminę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. J., D. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. J., D. B. i M. B. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. J., D. B., M.B. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. orzekającą o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] września 2014r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] sierpnia 1954r., Nr [...], odmawiającej M. B. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Orzeczeniem Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 1949 r., Nr [...] odmówiono M.B. - przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonego nr hip. [...]. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy dnia [...] sierpnia 1948 r., a zatem termin do złożenia wniosku przewidziany art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279) upłynął dnia [...] lutego 1949 r. Podanie o przywrócenie terminu nie zawierało zdaniem organu, wskazania okoliczności i dowodów stwierdzających, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnioskodawczym, z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia. Następnie decyzją Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] stycznia 1954 r., sygn. akt [...], odmówiono przyznania M. B. - prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonego nr hip. [...]. W dniu 10 stycznia 2012 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek M. J., D. B. oraz M. B. reprezentowanych przez adwokata J. K. dotyczący stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. Kolegium zawiadomiło strony o toczącym się postępowaniu. Decyzją [...] z dnia [...] marca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 w związku z 158 § 1 k.p.a. i art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] stycznia 1954 r., sygn. akt [...], mocą której odmówiono wnioskodawczyni przyznania użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez M. J., D. B. oraz M. B. reprezentowanych przez adwokata J.K. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymało w mocy ww. decyzję SKO z dnia [...] marca 2012 r.. Na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. została wniesiono skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 412/13 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] ze względu na skierowanie decyzji do osoby zmarłej. Z nadesłanego do SKO postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział VI Cywilny z dnia [...] kwietnia 2006 r., sygn.. akt [...] wynikało, iż spadek po J. W. zmarłym w dniu [...] maja 2005 r. w P. na podstawie ustawy nabyli - żona Z. K. H., syn J. W. oraz syn M. W. W dniu [...] czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wydanej w efekcie decyzji sygn.. [...] z dnia [...] września 2014r. Kolegium stwierdziło, że naruszenia prawa, mogące stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Dla określenia, czy badana decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami prawa, istotne znaczenie ma stan prawny obowiązujący w dniu wydania tej decyzji, tj. w dniu [...] stycznia 1954 r. Według art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279), właściciele gruntów na obszarze m. st. Warszawy, które z dniem wejścia w życie dekretu przeszły na własność gminy [...] , mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (po zmianach własności czasowej, a później użytkowania wieczystego). Jeżeli wniosek taki nie został zgłoszony i nie zostało przyznane prawo wieczystej dzierżawy, budynki znajdujące się na gruncie przechodziły na własność gminy, zaś dotychczasowy właściciel uzyskiwał prawo do odszkodowania na zasadach określonych w dekrecie. Jak wiadomo nie zostały wydane przewidziane w art. 9 ust. 3 dekretu przepisy wykonawcze w tym zakresie i dotychczasowi właściciele (ich następcy prawni) nie otrzymali takiego odszkodowania. Istotne znaczenie miało, więc złożenie wniosku o przyznanie wieczystej dzierżawy w terminie określonym w art. 7 ust. 1 cyt. dekretu. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy jest terminem prawa materialnego o skutkach prekluzyjnych powodujących wygaśnięcie roszczenia lub uprawnienia w przypadku jego uchybienia. Początek biegu terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu został związany z dniem objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, przy czym ustalenie terminów i trybu obejmowania w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy gruntów objętych dekretem zostało uregulowane w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), które utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43). Organ przyjął, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], nr hip. [...], została objęta w posiadanie gminy [...] sierpnia 1948 r., a zatem termin do złożenia wniosku przewidziany art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279) upłynął dnia [...] lutego 1949r. Podanie o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustanowienie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonego nr hip. [...] - wpłynęło do Zarządu Miejskiego w [...] w dniu [...] maja 1949 r.. Strona wraz z podaniem o przywrócenie terminu złożyła wniosek dekretowy czyniąc zadość nakazowi zawartemu ust. 2 i 3 art. 41 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r., o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R. P. Nr. 36, poz. 341). Organ podkreślał, iż termin określony w 7 ust. 1 dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279) jest terminem prawa materialnego, a nie terminem procesowym. Zgodnie z doktryną prawną oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych wszystkie terminy wynikające z prawa materialnego dot. nieruchomości warszawskich dotyczą uprawnień określonych w prawie materialnym. Terminy wynikające z prawa materialnego mają charakter zawitych. Upływ tych terminów nie dopuszcza możliwości ich przywracania. Z upływem takiego terminu przepisy prawa materialnego wiążą ujemne skutki dla strony. Organ wskazał, że tym samym okoliczności uchybienia terminu do złożenia wniosku nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż nie istnieje możliwość przywrócenia ww. terminu. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, skarżący zarzucił, iż decyzja Kolegium narusza art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak analizy faktów i dowodów i ograniczenie się do cytowania orzecznictwa sądów administracyjnych i wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] stycznia 1954r., nr [...]w sprawie odmowy przyznania M. B. własności czasowej i przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...]września 2014r. Organ wskazał, że obowiązujący w tej materii dekret z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279) przewidywał, że jeżeli nieruchomość [...], znajdowała się w posiadaniu wnioskodawcy w dniu składania wniosku, wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu złożony został w zakreślonym terminie, a korzystanie z nieruchomości dało się pogodzić z obowiązującym planem zabudowania, to organ gminy miał obligatoryjny obowiązek wniosek ten uwzględnić. Ta obligatoryjność zwrotu, wynikająca z zapisów dekretu warszawskiego, nie pozwalała na dowolne postępowanie w tego typu sprawie i wyłączała całkowicie możliwość zastosowania zasady uznaniowości przez organ rozpoznający wniosek dawnego właściciela, jeżeli spełnił on warunki dekretowe. W niniejszej sprawie, jako przyczynę odmowy przyznania byłej właścicielce nieruchomości prawa własności czasowej, wskazano w uzasadnieniu decyzji fakt, iż wniosek dekretowy został złożony po terminie. Organ odwoławczy podkreślił, że objęcie przedmiotowego gruntu nastąpiło w dniu [...]sierpnia 1948r. Sześciomiesięczny termin upływał, zatem w dniu [...] lutego 1949r. Wniosek został złożony w dniu [...] maja 1949r. Z prostego zestawienia wymienionych dat wynika zatem, że organ był zobligowany do wydania decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej powołując się na przekroczenie terminu do złożenia wniosku w trybie dekretu. M.J., D.B., M. B. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Nr [...] z dnia [...] listopada 2014r. orzekającą o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] września 2014r. Skarżący zarzucali rażące naruszenie art. 7, 8 i 77 k.p.a. przez nieustalenie prawidłowe stanu faktycznego i dowolne przyjęcie, że nieruchomość została objęta w posiadanie przez Gminę [...] w dniu [...] sierpnia 1948 r., a w konsekwencji wniosek o przyznanie własności czasowej został złożony po terminie, podczas, gdy Dziennik Urzędowy Rady Narodowej i Zarządu Miasta st. Warszawy nr 27 ukazał się z datą 25 listopada 1948 r., a w konsekwencji wniosek został złożony w terminie w dniu [...] maja 1949 r. rażące naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez niewskazanie dowodów na podstawie których organ uznał za udowodnione, że nieruchomość objęta posiadanie Gminy [...] w dniu [...] sierpnia 1948 r., rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję w ramach wskazanych kryteriów należało wskazać, że skarga podlegała uwzględnieniu. Na wstępie należało zaznaczyć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według przepisów art. 157 k.p.a. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest ocena takiej decyzji pod względem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji, ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 116/14). Wprawdzie w postępowaniu nadzorczym, którego celem jest poddanie ocenie decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru nie prowadzi postępowania mającego zastąpić działanie organu, którego decyzja jest badana. Nie wyklucza to oczywiście możliwości w ogóle prowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, organ nadzoru bowiem może gromadzić dowody, które będą pomocą w dokonaniu oceny. Istotą jednak tego postępowania jest czy decyzja podlegająca ocenie jest zgodna z prawem i nie zawiera wad powodujących jej nieważność, czy zatem przeprowadzone postępowanie i dowody w nim zgromadzone dawały podstawę do wydania takiego rozstrzygnięcia, jakie z decyzji badanej wynika. Wracając do meritum, sprawy należało wskazać, że termin określony w 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279) jest terminem prawa materialnego, a nie terminem procesowym. Zgodnie z doktryną prawną oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych wszystkie terminy wynikające z prawa materialnego dotyczące nieruchomości warszawskich dotyczą uprawnień określonych w prawie materialnym. Terminy wynikające z prawa materialnego mają charakter terminów zawitych. Upływ tych terminów nie dopuszcza możliwości ich przywracania. Z upływem takiego terminu przepisy prawa materialnego wiążą ujemne skutki dla strony. Prawidłowym było stanowisko organu, że przy takiej konstrukcji prawnej, okoliczności uchybienia terminu do złożenia wniosku nie mają znaczenia dla sprawy, gdyż nie istnieje możliwość przywrócenia ww. terminu. Zasadniczą i kluczową kwestią jest zatem ustalenie czy istotnie termin do złożenia wniosku został przekroczony. Okoliczność ta jest o tyle ważka, że w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r. występuje, termin zawity, którego nie można przywrócić. Przyjęcie przekroczenia terminu w oparciu o domniemania, przy niewykorzystaniu możliwości dowodowych, w sytuacji gdy powstaje wątpliwość od jakiej daty termin na złożenie wniosku powinien być liczony, stanowić będzie naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie właśnie taka sytuacja występuje. Organ wskazał, że początek biegu terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu został związany z dniem objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, przy czym ustalenie terminów i trybu obejmowania w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy gruntów objętych dekretem zostało uregulowane w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), które utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzeniu Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43). Wykładnia przepisów przedstawiona w powyższym zakresie była prawidłowa i znajdująca oparcie w orzecznictwie sądowym. Organ przyjął, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], nr hip. [...], została objęta w posiadanie Gminy w dniu [...] sierpnia 1948 r. Wówczas, termin do złożenia wniosku przewidziany art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279) upłynąłby w dniu [...] lutego 1949r. Organ ustalając datę objęcia nieruchomości oparł się na treści podania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku dekretowego (art. 41 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r., o postępowaniu administracyjnym, Dz. U. R. P. Nr. 36, poz. 341), gdzie strona wskazuje, że termin upłynął w dniu [...] lutego 1949r. oraz na treści orzeczenia administracyjnego z dnia [...] sierpnia 1949r. wydanego na skutek ww. podania. W treści orzeczenia zostało zaznaczone, że przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy w dniu [...]sierpnia 1948r. Sąd podziela wykładnię zgodnie, z którą warunkiem skutecznego objęcia gruntów przez gminę [...], było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego [...] o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U., Nr 6, poz.43). Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze Warszawy zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art.7 ust.1 dekretu z dnia 26 października 1945r. następował z dniem wydania numeru powołanego organu urzędowego (uchwała NSA z dnia 5 czerwca 2000r., OPK 32/1999, wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2001r., OSA 3/2001). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 czerwca 2000r.wskazał, że przepis § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43) stanowi: "Obejmowanie w posiadanie przez gminę [...] gruntów na obszarze [...], nieobjętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. (Dz. U. RP Nr 16, poz. 112), następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego [...], podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w W. oraz przez rozplakatowanie". Z kolei § 3 rozporządzenia stanowi, iż "Grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie". Analiza tych unormowań musi być dokonywana w zestawieniu z przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zwanego dalej dekretem, a w szczególności art. 4 i 7 ust. 1. Przepis art. 7 ust. 1 dekretu czynności "objęcia w posiadanie gruntu" przez gminę nadał takie znaczenie prawne, iż od dnia objęcia w posiadanie gruntu należy liczyć początek terminu na zgłoszenie wniosku o przyznanie własności czasowej. Skoro tak, to prawne pojęcie "objęcia w posiadanie gruntów" należy łączyć z określoną datą, którą powinno określić rozporządzenie wydane na podstawie art. 4 dekretu. Według tego przepisu rozporządzenie ustala termin i tryb obejmowania w posiadanie przez gminę [...] gruntów określonych w art. 1 dekretu. Wychodząc z takiego założenia i poszukując daty, od której rozpoczyna bieg termin na zgłoszenie wniosku o przyznanie własności czasowej, nie można nie dostrzec, że w § 1 rozporządzenia posłużono się określeniem "obejmowanie" gruntów w posiadanie, co wskazuje na zespół czynności w czasie niedokonanym, a więc tryb obejmowania w posiadanie. W określonym trybie Zarząd Miejski miał obowiązek podania do publicznej wiadomości o przystąpieniu do obejmowania gruntów w posiadanie, dokonując ogłoszeń o tym w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, w poczytnym piśmie codziennym oraz przez rozplakatowanie. Skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę jednak nie wiąże się ze wszystkimi czynnościami, o których mowa w § 1 rozporządzenia, występującymi łącznie. Skutek taki bowiem został określony w § 3 rozporządzenia, który wprost stanowi, że grunty uważa się za objęte w posiadanie "z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego". Oznacza to, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie ma wyłącznie ogłoszenie dokonane w tym organie. Tym samym z dokonaniem ogłoszeń w poczytnym piśmie codziennym oraz rozplakatowaniem rozporządzenie nie łączy w istocie żadnych skutków prawnych. Niezależnie zatem od tego, czy dokonano, czy też nie dokonano takich ogłoszeń (w poczytnym piśmie i przez rozplakatowanie), decydujące znaczenie ma ogłoszenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, jak stanowi § 3 rozporządzenia. Organ winien zatem oprzeć swoje ustalenia w przedmiocie określenia początku biegu terminu na wskazaniu, w który organie urzędowym Zarządu Miejskiego nastąpiło ogłoszenie o którym mowa w cytowanych przepisach. Odniesienie się jedynie do treści podania o przywrócenie terminu oraz orzeczenia administracyjnego było niewystarczające bowiem nie pozwalało na ustalenie w sposób niewątpliwy tych przesądzających dla oceny sprawy faktów. Okoliczności niniejsze wskazują, że organ rozpoznając sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organ nie wykazał bowiem niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy. Nie wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone. Należy podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie nie daje jednoznacznej odpowiedź, co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto nie zapewnia możliwości oceny zgodności z prawem kontrolowanego w trybie nadzoru aktu. Przyjęcie przekroczenia terminu w oparciu o domniemania, przy niewykorzystaniu możliwości dowodowych, w sytuacji gdy powstaje wątpliwość od jakiej daty termin na złożenie wniosku powinien być liczony, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), w zakresie skargi Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło