I SA/Wa 2741/13
WyrokWSA w Warszawie2014-07-25
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Iwona Maciejuk, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, a pozostawała we władaniu takiej jednostki, nabyła z mocy prawa własność ta jednostka samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanki nabycia własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione. Nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., była zajęta pod drogę publiczną (co potwierdzono mapą z projektem podziału działki i definicją pasa drogowego), a także pozostawała we władaniu publicznoprawnym (co potwierdzono oświadczeniem o utrzymaniu drogi i umową). W związku z tym, sąd oddalił skargę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Powiat własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. Skarżący kwestionowali spełnienie przesłanek nabycia, w szczególności dotyczących zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną i władania nią przez jednostkę samorządu terytorialnego. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody w części dotyczącej nabycia własności, uchylając jednocześnie część dotyczącą zatwierdzenia podziału działki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Z. P. i A. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez powiat własności nieruchomości oddala skargę.
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania A. P. (dalej "skarżącego") od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], stwierdzającej nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Powiat [...] (dalej "Powiat") własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, orzekł o:
1. uchyleniu pkt 2 decyzji Wojewody, stwierdzającego iż ostateczna decyzja o nabyciu nieruchomości opisanej w pkt 1 decyzji Wojewody - zgodnie z art. 96 ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2010 r. Dz. U. Nr 102, poz. 651 z późno zm.) - zatwierdza podział działki nr [...] o pow. [...] ha na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha i w tym zakresie umarzam postępowanie w sprawie;
2. utrzymaniu decyzji Wojewody w mocy w pozostałym zakresie (tj. w zakresie pkt l decyzji).
II. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
1. Pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r., znak: [...] Zarząd Powiatu [...] wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późno zm.) prawa własności nieruchomości położonej w gminie M., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. o dawnym numerze [...] relacji "[...]", położonej w gminie M., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność A. P. i Pani Z. P. oraz stwierdzającej, iż ostateczna decyzja o nabyciu nieruchomości - zgodnie z art. 96 ust. 1 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - zatwierdza podział działki nr [...] o pow. [...] ha na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha
2. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], stwierdził nabycie, z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa przez Powiat [...], własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną o dawnym numerze [...] relacji" [...]", położonej w gminie M., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność A. P. i Z. P. oraz stwierdził, iż ostateczna decyzja o nabyciu nieruchomości - zgodnie z art. 96 ust. 1 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - zatwierdza podział działki nr [...] o pow. [...] ha na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.
3. Pismem z dnia 25 stycznia 2013 r. A. P. wniósł do Ministra odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., kwestionując rozstrzygnięcie w sprawie oraz podnosząc kwestie odszkodowawcze.
III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] września 2013 r. odwołanie od decyzji Wojewody, Minister orzekł, jak wskazano na wstępie.
Uzasadniając zaskarżoną decyzją, Minister wskazał w szczególności, co następuje:
1. Błędnie wskazał Wojewoda w pkt 2 sentencji, iż ostateczna decyzja o nabyciu nieruchomości zatwierdza podział nieruchomości. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 73 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję w trybie art. 73 ust. 1 i 3 cytowanej ustawy, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości.
Stosownie zatem do brzmienia ww. przepisu art. 73 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r., o skutkach decyzji w zakresie podziału działki zajętej pod drogę
publiczną nie orzeka się. Z tych względów należało uchylić decyzję w zakresie pkt 2 i umorzyć postępowanie w sprawie w tym zakresie.
2. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 1) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, 2) nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, 3) nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.
3. Jak wynika z akt sprawy nieruchomość położona w gminie M., obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, z której wydzieliła się działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiła w dniu 31 grudnia 1998r. współwłasność A. P. i Z. P. A zatem przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego.
4. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r., Nr 30, poz. 151 z późno zm.) i załącznikiem Nr 4A do rozporządzenia, droga zamiejska Nr [...] relacji [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich.
Wobec niewymienienia ww. drogi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. ustalającej wykaz dróg krajowych i wojewódzkich oraz w świetle art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie, nie zaliczone ponownie do dróg krajowych lub wojewódzkich, stają się drogami powiatowymi, ww. droga nr [...] relacji [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową.
Organ wojewódzki ustalił, że przedmiotowa nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...], w dniu 31 grudnia 1998r. zajęta była pod ww. drogę publiczną. W aktach sprawy znajduje się sporządzona przez geodetę uprawnionego mapa z projektem podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...], przedstawiająca przebieg granicy pasa drogowego według stanu na dzień 31 grudnia 1998r., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2010 r. pod nr [...]. Z dokumentu tego wynika iż działka nr [...] wchodziła w skład pasa drogowego drogi publicznej w dniu 31 grudnia 1998 r.
Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że dokument ten potwierdza stan zajętości nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998r.
5. Przestrzenny zasięg działania ww. art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.
6. Organ wojewódzki wyjaśnił również w sposób należyty kwestię władania publicznego nad przedmiotową nieruchomością. Z znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. Powiatowego Zarządu Dróg w [...] wynika, iż droga nr [...], w tym nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], była utrzymywana do dnia 31 grudnia 1998 r. przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w [...]. Letnie i zimowe utrzymanie polegało na remontach bieżących, odśnieżaniu i usuwaniu gołoledzi oraz sprzątaniu. Do ww. oświadczenia dołączona została umowa nr [...] z dnia [...] października 1998 r. zawarta pomiędzy Dyrekcją Okręgową Dróg Publicznych w [...] Zarząd Dróg w [...] z siedzibą w [...] a Panem H. Z. - [...] z siedzibą w R. oraz Aneks Nr [...] do umowy dotycząca realizacji robót związanych z zimowym utrzymaniem dróg wojewódzkich. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowym udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace m.in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 L, sygn. akt l OSK 1471/2007, opubl.: LexPolonica 1972653).
IV. Z. i A. P. (dalej "skarżący") wnieśli do Sądu skargę na decyzję Ministra, podnosząc że wbrew ocenie obu orzekających w sprawie organów objęta postępowaniem nieruchomość skarżących nie spełniała w dniu 31 grudnia 1998 r. kryteriów, upoważniających Powiat do żądania stwierdzenia przejścia na jej rzecz prawa własności nieruchomości na podstawie art.73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
W skardze podniesiono, że w toku postępowania administracyjnego poczyniono wadliwe ustalania faktyczne w odniesieniu do kwestii zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz kwestii sprawowania nad drogą władztwa przez Skarb Państwa. Dowody, na których oparto ustalenia w sprawie, są w ocenie skarżących nierzetelne. W ocenie skarżących organy obu instancji w nieuprawniony sposób utożsamiają aktualny stan faktyczny, odnoszący się do drogi przebiegającej w pobliżu nieruchomości skarżących, ukształtowany w wyniku modernizacji tej drogi w roku 2008, ze stanem faktycznym, istniejącym w dniu 31 grudnia 1998 r. Przed rokiem 1999 droga będąca przedmiotem sporu przebiegała pomiędzy granicami ewidencyjnymi nieruchomości należących do mieszkańców W. Wcześniej była to droga gruntowa, spełniająca jednocześnie wszystkie funkcje obecnie nowo wybudowanej. Poruszali się po niej jednocześnie piesi, rowerzyści, jak również pojazdy samochodowe. Następnie utwardzono ją i pokryto asfaltem, nie dokonując przy tym żadnych innych zmian modernizacyjnych. Natomiast drogę w obecnym układzie wybudowano po 2008 r. Do skargi załączono szereg załączników, mających w ocenie skargi, potwierdzać wyrażone przez nich stanowisko.
V. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a.
W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra prowadzi do następujących wniosków:
1. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.; dalej: "ustawa"), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to: 1) zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, 2) władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz 3) nie przysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. Przedmiotowe przesłanki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.
Ocena materiału dowodowego sprawy prowadzi w ocenie Sądu do wniosku, że orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., zasadnie uznając że własność nieruchomości zajętej pod drogę publiczną o dawnym numerze [...] relacji "[...]", położonej w gminie M., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], przeszła z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Powiatu [...] z mocy prawa.
3. Okolicznością niesporną w sprawie jest to, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmowa nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Jak wynika z akt sprawy nieruchomość położona w gminie M., obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, z której wydzieliła się działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiła bowiem w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność skarżących. Oznacza to, że pierwsza z przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. została spełniona.
4. Odnosząc się do kwestii następnej, tj. czy w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, zaznaczyć należy, że ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji takiej drogi. W związku z powyższym zachodzi konieczność odwołania się w tym zakresie do uregulowań ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 260 z późn. zm.). W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie, zaś z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
W oparciu o wskazaną wyżej definicję oraz o stanowisko orzecznictwa stwierdzić należy, że zawarte w art.73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Materiał dowodowy sprawy upoważnia do przyjęcia, że wskazany wyżej warunek został w niniejszej sprawie spełniony. W aktach sprawy znajduje się sporządzona przez geodetę uprawnionego mapa z projektem podziału działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...], przedstawiająca przebieg granicy pasa drogowego według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2010 r. pod nr [...]. Z dokumentu tego wynika, iż działka nr [...] wchodziła w skład pasa drogowego drogi publicznej w dniu 31 grudnia 1998 r.
W kontekście tego, że przedmiotowa działka obejmuje pobocze drogi należy zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2010 r., syg. akt I SA/Wa 454/09, LEX nr 600049), że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągu ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dacie 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej.
W konsekwencji powyższego należy przychylić się również do oceny sformułowanej w zaskarżonej decyzji Ministra, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.
5. Odnosząc się z kolei do kwestii ewentualnego objęcia przedmiotowej działki – na dzień 31 grudnia 1998 r. – władztwem publicznoprawnym, w ślad za orzecznictwem sądowym wskazać należy, że pojęcia "władania" nieruchomością w rozumieniu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie należy utożsamiać z instytucją posiadania. Dla spełnienia przesłanki władztwa w rozumieniu art. 73 istotne jest jedynie to, by jednostka samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności naprawami, remontami itp., a nie posiadaniem nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, czy też na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Udokumentowanie władania oznacza wykazanie, iż na nieruchomości były wykonywane prace m.in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1471/2007, publ.: LexPolonica 1972653).
Swoją ocenę o zaistnieniu w niniejszej sprawie przesłanki w postaci objęcia przedmiotowej działki wymaganym władztwem publicznym oparły organy o dowód w postaci oświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. Powiatowego Zarządu Dróg w [...] wynika, iż droga nr [...], w tym nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], była utrzymywana do dnia 31 grudnia 1998 r. przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w [...]. Letnie i zimowe utrzymanie polegało na remontach bieżących, odśnieżaniu i usuwaniu gołoledzi oraz sprzątaniu. Do ww. oświadczenia dołączona została umowa nr [...] z dnia [...] października 1998 r. zawarta pomiędzy Dyrekcją Okręgową Dróg Publicznych w [...] Zarząd Dróg w [...] z siedzibą w [...] a H. Z. - [...] z siedzibą w R. oraz Aneks Nr [...] do umowy dotycząca realizacji robót związanych z zimowym utrzymaniem dróg wojewódzkich.
Wbrew ocenom wyrażonym w skardze brak jest dostatecznych podstaw do zakwestionowania wiarygodności wskazanych wyżej dowodów.
Materiał dowodowy sprawy upoważnia do przyjęcia, że co najmniej od kilkunastu lat, w tym także w dniu 31 grudnia 1998 r., działka objęta przedmiotem postępowania stanowiła element pasa drogowego drogi publicznej. Sam fakt poczynienia po tej dacie dodatkowych inwestycji we wskazanym wyżej pasie (podniesiona w skardze przebudowa, do której doszło w 2008 r.) nie świadczy o tym, że przed przebudową pasa przedmiotowa nieruchomość pozostawała poza jego granicami. Miało tu bowiem miejsce ulepszenie pasa już istniejącego, tj. podniesienie standardu jego wykonania, nie zaś do utworzenie nowego pasa w miejscu, w którym do tej pory nie istniał.
W świetle wskazanych wyżej okoliczności uznać należy, że kwestionowana przez skarżących decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów procedury administracyjnej.
W ocenie Sądu organy obu instancji, w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, stosownie do reguł określonych w 7 i 77 § 1 k.p.a., szczegółowo zbadały i rozważyły argumenty przedstawione przez stronę, jak również podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło