I SA/Wa 28/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-19

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Dorota Apostolidis, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1954 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia z 1949 r. była zgodna z prawem, w szczególności w kontekście wykładni pojęcia "zajęcie na cele wojskowe" w rozumieniu dekretu z 1948 r. i związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2006 r., zgodnie z którym spełnione zostały przesłanki wywłaszczenia na podstawie dekretu z 1948 r. Sąd uznał, że zajęcie nieruchomości na cele wojskowe przez wojska niemieckie i radzieckie w okresie wojny, a następnie jej władanie przez przedsiębiorstwo państwowe w dniu wejścia w życie dekretu, spełniało wymogi prawne do wywłaszczenia. Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od związania oceną prawną z poprzedniego wyroku ani do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. T. na decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1954 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia z 1949 r. dotyczącego nieruchomości skarżącego. Skarżący podnosił, że wywłaszczenie było niezgodne z prawem, ponieważ cel wojskowy nie był celem użyteczności publicznej, a zajęcie przez wojska okupacyjne było bezprawne. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, uznając, że przesłanki wywłaszczenia na podstawie dekretu z 1948 r. zostały spełnione, a organ jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA z 2006 r.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] sprostowaną postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] . z [...] lutego 1954 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Wojewody [...] z [...] października 1949 r. Nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K., gm. [...], oznaczonej jako parcela nr [...] o pow. [...] m2, parcela nr [...] o pow. [...] m2, parcela nr [...] o pow. [...] m2 oraz parcela nr [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność A. T. i F. C. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że orzeczeniem z [...] października Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 1 ust. 2, art. 2 pkt 1 lit. c i f oraz art. 4 pkt 3 dekretu z 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz. U. z 1948 r., Nr 20, poz. 138) wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa, na wniosek C. w K. w/w nieruchomość. Orzeczenie powyższe zostało utrzymane w mocy decyzją Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1954 r. Nr[...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji wystąpił A. T. - następca prawny A. T. Decyzją z [...] marca 2011 r. Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność w/w orzeczenia wywłaszczeniowego i w/w decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej. Wyrokiem z 27 maja 2003 r., sygn. akt I SA 2691/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w/w decyzję wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Następnie decyzją z [...] listopada 2004 r. Nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z [...] kwietnia 2005 r. NR [...] Minister Infrastruktury stwierdził, że decyzja [...] lutego 1954 r. i utrzymane nią w mocy orzeczenie z [...] października 1949 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Wyrokiem z 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1079/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w/w decyzje Ministra Infrastruktury. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in. iż "stwierdzenie na cele wojskowe świadczy o tym, że nieruchomość mogła być zajęta na każdy cel wojskowy, gdyż dekret nie określał dokładnie i konkretnie tego celu. W okresie wojny w latach 1939-1945 tylko wojska niemieckie lub radzieckie mogły w sposób władczy zajmować nieruchomości w Polsce, zatem oczywiste jest, że w dekrecie z dnia 7.04.1948 r. chodzi o nieruchomości zajęte przez obce wojska, a nie przez wojsko polskie". Jednocześnie Sąd wskazał, iż błędne jest stanowisko Ministra Infrastruktury, w którym organ naczelny wskazał, iż cel wojskowy musi być jednocześnie celem użyteczności publicznej, bowiem cele użyteczności publicznej zostały odrębnie określone pod lit. f art. 2 pkt 1 dekretu. Wyrokiem z 5 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1807/06 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne wniesione od powyższego wyroku. Następnie decyzją z [...] listopada 2009 r. nr [...] sprostowaną postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych orzeczeń. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył A. T. podnosząc, iż kwestionowane decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż cel wojskowy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lit. c dekretu z 7 kwietnia 1948 r. powinien być nierozerwalnie związany z celem użyteczności publicznej. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem zawartym w powołanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i podnosi, że wyrok ten nie jest wiążący w niniejszej sprawie, ponieważ narusza zakaz pogarszania sytuacji skarżącego. Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą Minister Infrastruktury stwierdził, że sprawa zakończona decyzją z [...] listopada 2009 r. zawiera wyczerpującą ocenę prawną orzeczenia wywłaszczeniowego z [...] października 1949 r. i utrzymującej je w mocy decyzji z [...] lutego 1954 r. Minister wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na podstawie dekretu z 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele publiczne w okresie wojny 1939-1945, zatem w aspekcie zgodności z przepisami tego dekretu należy ocenić kwestionowane orzeczenie, a stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej wydanej na podstawie przepisów powyższego dekretu wymaga bezspornego ustalenia, że w dniu wydania takiej decyzji nie była spełniona przynajmniej jedna z przesłanek wywłaszczenia. Minister stwierdził, że na podstawie dekretu z 7 kwietnia 1948 r. wywłaszczeniu podlegały nieruchomości zajęte w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele określone w art. 2 pkt 1 dekretu, jeżeli znajdowały się w dniu jego wejścia w życie we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 dekretu wywłaszczeniu podlegały nieruchomości przeznaczone na cele: budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi – lub przejętych na własność Państwa, cele wojskowe, pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki sportowe i cmentarze, pod zalesienia lub na melioracje, na cele użyteczności publicznej. Organ nadzoru ustalił, że przedmiotowa nieruchomość, początkowo użytkowana przez okupanta niemieckiego, w dniu wyzwolenia K., tj. w dniu [...] stycznia 1945 r. została zajęta przez armię radziecką na cele wojskowe. Następnie w dniu [...] lutego 1947 r. Okręgowy Urząd Likwidacyjny przekazał nieruchomość w użytkowanie Przedsiębiorstwu Państwowemu "W." w K. W dniu wejścia w życie dekretu tj. 16 kwietnia 1948 r. nieruchomość znajdowała we władaniu tegoż przedsiębiorstwa, a dodatkowo została ona przewidziana na cel jego rozbudowy. W związku z powyższym Minister stwierdził, że spełnione zostały przesłanki z art. 1 i art. 2 dekretu z 7 kwietnia 1948 r., a wobec tego nie można stwierdzić, iż w niniejszej sprawie zostały w sposób rażący naruszone w/w przepisy. Ponadto Minister wskazał, iż w przedmiotowej sprawie organ jest związany wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 20 kwietnia 2006 r. I SA/Wa 1079/05 wskazał, że każdy z celów określonych art. 2 ust. 1 lit. a-f dekretu stanowi samodzielną przesłankę wywłaszczenia. Dlatego też zajęcie nieruchomości przez wojska radzieckie wyłącznie na cel wojskowy nie naruszało przepisów dekretu z 7 kwietnia 1948 r. Minister podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 1 w/w dekretu ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był zgłosić wniosek do właściwego wojewody do 31 grudnia 1950 r., a wnioski urzędów, instytucji i przedsiębiorstw powinny być zatwierdzane przez właściwego ministra (art. 3 ust. 2). Organ ustalił, że w niniejszej sprawie wnioskiem z 13 czerwca 1949 r. C. wystąpił do Wojewody [...] o wywłaszczenie m.in. przedmiotowej nieruchomości. Wniosek ten został zatwierdzony przez Ministra Górnictwa i Energetyki w dniu [...] czerwca 1949 r. Do wniosku załączono, zgodnie z art. 4 dekretu, plan sytuacyjny przedmiotu wywłaszczenia z oznaczeniem granic całej powierzchni przeznaczonej do wywłaszczenia, oznaczeniem parcel gruntowych znajdujących się w granicach wywłaszczenia wraz z ich powierzchniami, a także 17 wyciągów hipotecznych wraz z wykazem właścicieli. Zawiadomieniem z [...] czerwca 1949 r. dokonanym w drodze obwieszczenia poinformowano o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, m.in. w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...] października 1949 r. zostało wydane po przeprowadzeniu 6 września 1949 r. rozprawy wywłaszczeniowej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że odszkodowanie ustalone zostanie odrębnym orzeczeniem oraz uzasadniono przyczyny odrzucenia sprzeciwów. Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy decyzją Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej z [...] lutego 1954 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 134 § 2 p.p.s.a. Minister wskazał, iż nie leży w jego kompetencji ocena prawidłowości orzeczeń wydawanych przez sądy administracyjne. Ponadto wskazał że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 marca 2008 r. oddalił skargi kasacyjne od wyroku z 20 kwietnia 2006 r. Reasumując, Minister Infrastruktury uznał, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić aby prawo zostało rażąco naruszone, a także że badane orzeczenia naruszały pozostałe przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 kpa. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. T. zarzucając jej naruszenie: 1. art. 2 pkt 1 lit. c w zw. z art. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 dekretu z 7 kwietnia 1948 r. w zw. z art. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym w zw. z art. 13 Konstytucji Rzeczypospolitej Ludowej z 22 lipca 1952 r. w zw. z art. 17 ust. 1 i 2 Powszechnej Deklaracji Prawa Człowieka z 10 grudnia 1948 r. przez błędną wykładnię pojęcia "zajęcie na cele wojskowe", prowadzącą do tego, że bezprawne zajęcie przez okupacyjne wojska niemieckie i radzieckie nieruchomości stanowiącej własność obywatela polskiego byłoby sankcjonowane, jako zgodne z prawem w sytuacji, gdy zajęcie to nie zostało dokonane w celu społecznie użytecznym; 2. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że organ administracyjny jest bezwzględnie związany wadliwą interpretacją "cel wojskowy" dokonaną przez WSA w Warszawie w wyroku z 20 kwietnia 2006 r., w sytuacji gdy Sąd dokonał interpretacji art. 2 pkt 1 lit. c dekretu z 7 kwietnia 1948 r. w oderwaniu od jego pozostałych przepisów, a także norm o charakterze konstytucyjnym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zwrócenie się przez Sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego "czy wykładania art. 2 pkt 1 lit. c dekretu z 7 kwietnia 1948 r. zgodnie z którą przez zajęcie nieruchomości w okresie wojny na cel wojskowy uzasadniający wywłaszczenie, należy rozumieć zajęcie nieruchomości przez okupacyjne wojska obcego państwa a nie przez wojska polskie, jest zgodna z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz z art. 13 Konstytucji PRL w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej z [...] lutego 1954 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że istota wywłaszczenia zawsze polegała na tym, aby odjęcie prawa własności zostało dokonane w społecznie użytecznym celu, a przyjęta w niniejszej sprawie wykładania całkowicie ignoruje ten cel. Skarżący przywołał szereg orzeczeń WSA w Warszawie, Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do wywłaszczenia właścicieli z nieruchomości, albowiem jej zajęcie wpierw przez armię niemiecką, a następnie Armię Czerwoną realizowało wyłączenie cel użyteczności obu tych armii. Dokonana zatem przez Sąd wykładnia pojedynczego przepisu dekretu, w oderwaniu od pozostałych i powszechnie obowiązujących norm prawnych nie może przesądzać rozstrzygnięcia albowiem organ ma obowiązek całościowego rozpoznania sprawy, w oparciu o wszystkie przepisy prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania P. Sp. z o.o. w K. wniosła o oddalenie skargi. W piśmie z 17 maja 2012 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Zasadnicze znaczenie przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji ma kwestia związana Ministra Infrastruktury oraz Sądu prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1079/05. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa materialnego i procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu tego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (Jan Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym", K. Lexis Nexis Warszawa 2008). Analiza przepisu art. 153 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie przewiduje możliwości zwolnienia organu z obowiązku uwzględnienia w toku ponownego rozpoznania sprawy oceny prawnej, a także wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku. Wskazania stanowią bowiem konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organem administracji, a ich celem jest uniknięcie w przyszłości błędów stwierdzonych przez Sąd podczas kontroli zaskarżonego aktu i określenie kierunku działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie zastosowanie się zaś przez organ do oceny prawnej i wskazania, co do dalszego postępowania stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2012 r. I OSK 178/11, LEX Nr 1109581). Odnosząc powyższe rozważania – do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że analiza treści zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z [...] listopada 2009 r. pozwalają na ocenę, że organ zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2006 r. Powołany przez skarżącego wyrok WSA z 6 listopada 2009 r. II FSK 940/08, w którym Sąd stwierdził, że "Jeżeli zastosowanie się do oceny prawnej i wskazanie, co do dalszego postępowania miałoby doprowadzić do utraty przez stronę sądowej kontroli decyzji, sąd ponownie rozstrzygający sprawę władny jest odstąpić od tej oceny", został wydane w zupełnie odmiennym stanie faktycznym. W rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie zarówno organ, jak i sądy obu instancji ograniczyły rozpoznanie sprawy tylko do rażącego naruszenia prawa, w sytuacji, gdy strona we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podnosiła zarzut skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Zdaniem Sądu Naczelnego skoro sąd II instancji nie zajął stanowiska, co do przesłanki wskazanej przez stronę jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji nie było podstaw do ograniczenia zakresu rozpoznania sprawy tylko do rażącego naruszenia prawa. Zastosowanie się zaś sądu I instancji do tej oceny doprowadziło do sytuacji, w której zaskarżona decyzja nie została skontrolowana rzez sąd administracyjny w granicach, jakie zakreśliła skarga podatniczki, a wcześniej jej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Jest to zdaniem Sądu równoznaczne z naruszeniami konstytucyjnie chronionego prawa do kontroli działalności administracji publicznej w granicach zakreślonych w art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p..p.s.a. W takiej właśnie sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił możliwość odstąpienia od oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku sądu. W niniejszej sprawie stanowisko wyrażone w powyższym wyroku nie znajduje zastosowania. A. T. bowiem wystąpił o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z uwagi na to, że nie zostały spełnione przesłanki wywłaszczenia, gdyż ani zajęcie nieruchomości przez policję niemiecką ani przez wojska radzieckie nie było dopuszczalne przez dekret z 7 kwietnia 1948 r. Organ nadzoru rozpatrzył sprawę niniejszą w aspekcie nie tylko rażącego naruszenia prawa, ale również w aspekcie pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych art. 156 § 1 k.p.a., stwierdzając, że w rozpoznawanej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. Stosując się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2006 r. Minister Infrastruktury decyzją z [...] listopada 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych orzeczeń wywłaszczeniowych, a następie decyzją z [...] października 2011 r. utrzymał ją w mocy. W powyższym wyroku Sąd uznał, że ponieważ zostały spełnione przesłanki z art. 1 i art. 2 dekretu z 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. Nr 20, poz. 138) orzeczeniu o wywłaszczeniu nie można zarzucić, że rażąco narusza prawo. Zdaniem Sądu stwierdzenie w pkt 3 – "na cele wojskowe" świadczy o tym, że nieruchomość mogła być zajęta na każdy cel wojskowy, gdyż dekret nie określał dokładnie i konkretnie tego celu, a w okresie wojny w latach 1939-1945, tylko wojska niemieckie lub radzieckie mogły w sposób władczy zajmować nieruchomości w Polsce. W ocenie Sądu oczywistym zatem jest, że w dekrecie z 7 kwietnia 1948 r. chodzi o nieruchomości zajęte przez obce wojska, a nie przez wojsko polskie. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wątpliwe jest, że przedmiotowa nieruchomość w okresie wojny zajęta była najpierw przez policję niemiecką, która korzystała ze znajdujących się tam garaży i magazynów, a po wyzwoleniu K. od [...] stycznia 1945 r. do 15 lutego 1947 r. zajmowana była przez armię radziecką, kiedy to Okręgowy Urząd Likwidacyjny przekazał ją w użytkowanie Przedsiębiorstwu Państwowemu "W. " w K. Tak więc zajęcie i użytkowanie przedmiotowej nieruchomości przez armię radziecką od [...] stycznia 1945 r. do lutego 1947 roku spowodowało, że została w ocenie Sądu spełniona przesłanka zajęcia nieruchomości w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cel wojskowy. W ocenie Sądu spełniona została również druga przesłanka z art. 1 ust. 1, gdyż nieruchomość w okresie wejścia w życie dekretu – 16 kwietnia 1948 r. znajdowała się we władaniu Przedsiębiorstwa Państwowego "W. " w K. podległego Centralnemu Zarządowi Przemysłu Naftowego w K. Została spełniona także przesłanka z art. 1 ust. 2 dekretu, gdyż przedmiotowa nieruchomość była przewidziana w dniu wejścia w życie dekretu na rozbudowę przedsiębiorstwa państwowego podstawowej gałęzi gospodarki narodowej – przemysłu naftowego i była nadal użytkowana na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętymi na własność Państwa (art. 2 ust. 2 dekretu). Dodać należy, że Sąd Najwyższy w powołanym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku z 17 września 2001 r. sygn. akt III RN 214/00 wyraził pogląd, że stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności decyzji (orzeczenia) wywłaszczeniowej wydanej na podstawie dekretu z 7 kwietnia 1948 r. wymaga bezspornego ustalenia, że w dniu wydania takiej decyzji nie była spełniona przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek wywłaszczenia. Stwierdzić należy, że organ nadzoru w niniejszym postępowaniu dokonał prawidłowej oceny przebiegu postępowania wywłaszczeniowego, które doprowadziło do wydania kwestionowanych roszczeń. Organ ustalił bowiem, że wniosek o wywłaszczenie został złożony 13 czerwca 1949 r. a więc z zachowaniem terminu określonego w art. 3 ust. 1 dekretu tj. do 31 grudnia 1950 r. został on zatwierdzony przez Ministra Górnictwa i Energetyki (art. 3 ust. 2). Do wniosku zostały załączone dokumenty. Zgodnie z wymogami art. 4 dekretu o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego poinformowano zawiadomieniem w drodze obwieszczenia (art. 4 ust. 1 pkt 4 dekretu), przeprowadzono rozprawę administracyjną, a w uzasadnieniu orzeczenia wywłaszczeniowego wskazano, że odszkodowanie zostanie ustalone odrębnym orzeczeniem. Zdaniem Sądu organ nadzoru prawidłowo ocenił, że kwestionowane orzeczenia wywłaszczeniowe nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, jak również, że nie zaistniały pozostałe przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru przeprowadził postępowanie wnikliwe, prawidłowo dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz uzasadnił swoje stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., jednocześnie stosując się do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd wyroku z 20 kwietnia 2006 r. W tej sytuacji wszystkie zarzuty skargi należy uznać za chybione. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że jak wskazano na wstępie Sąd w niniejszym składzie jest bezwzględnie związany oceną prawną dokonaną przez Sąd w poprzednim wyroku, a ponadto Sąd orzekający obecnie podziela wykładnie kwestionowanych przepisów dekretu z 7 kwietnia 1948 r. dokonaną przez poprzedni skład orzekający. Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącego w piśmie z 17 maja 2012 r. uznając, iż przeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Należy bowiem wskazać, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowaniu w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło