I SA/Wa 282/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K., W. P. i J. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 282/10 w sprawie ze skargi I. K., J. J. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić wniosek. Pismem nadanym w dniu 23 marca 2011 r. (data stempla pocztowego) I. K., J. J. i W. P. złożyli, m.in. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 282/10. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdzili, że zostali wprowadzeni w błąd przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, który po wydaniu wyroku z dnia 23 września 2010 r. poinformował ich, że nie jest już ich pełnomocnikiem. Wskazał ponadto, iż strona skarżąca powinna wystąpić o nowego pełnomocnika, który sporządziłby skargę kasacyjną. Z uwagi na te okoliczności I. K., J. J. i W. P. w dniu 17 listopada 2010 r. wystąpili do Sądu o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ponadto stwierdzili, że postanowienia z dnia 13 stycznia 2011 r. - którymi rozpatrzono przedmiotowe wnioski o przyznanie prawa pomocy - zostały doręczone dotychczasowemu pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu. Nie poinformował on jednak wnioskodawców o tym fakcie, lecz uczynił to dopiero wtedy, gdy skarżący zwrócili się do niego z zapytaniem, czy dysponuje informacjami w sprawie. Dodali, że niezłożenie kasacji oraz niepoinformowanie ich w porę o treści postanowień z dnia 13 stycznia 2011 r. jest ewidentną winą ustanowionego z urzędu pełnomocnika, który działał na ich szkodę. Postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 282/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Orzeczenie to zostało następnie uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt I OZ 701/11, w którym stwierdzono, że wniosek o przywrócenie terminu bez jednoczesnego dokonania czynności procesowej polegającej na niedołączeniu do składanego wniosku pisma procesowego w postaci skargi kasacyjnej należy traktować jako brak formalny podlegający usunięciu w sposób przewidziany w art. 49 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wykonaniu powyższego postanowienia Sąd wezwał skarżących do uzupełnienia powyższego braku zarządzeniem doręczonym skarżącym w dniach 25-27 października 2011 r. W dniu 2 listopada 2011 r. powyższy brak został uzupełniony. Zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2011 r. Sąd wystąpił do adwokata J. T. o nadesłanie kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżących zawiadomienia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2010 r. W odpowiedzi na powyższe pismo ww. pełnomocnik poinformował, że korespondencję prowadził przy pomocy przesyłek poleconych i nie dysponuje zwrotnym potwierdzeniem ich odbioru. Ponadto załączył kserokopię dokumentu potwierdzającego datę nadania ww. zawiadomienia w dniu 18 listopada 2010 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 stycznia 2012 r. odmówił przywrócenia terminu. Zostało ono jednak uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a sprawa przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że treść sentencji postanowienia jest niespójna z treścią jego motywów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ppsa). Natomiast w myśl art. 88 ww. ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 23 września 2010 r. - jako przyczynę uchybienia terminowi wskazując wprowadzenie ich w błąd przez fachowego pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Udzielił on bowiem informacji skarżącym, że nie jest już ich pełnomocnikiem i powinni oni wystąpić do Sądu o ustanowienie nowego pełnomocnika, który sporządziłby skargę kasacyjną. Na podstawie tej informacji wystąpili w dniu 17 listopada 2010 r. z wnioskiem o przyznanie im prawa pomocy wnosząc, m.in. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd pragnie zauważyć, że z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący wystąpili w dniu 23 marca 2011 r. (data stempla pocztowego), w sytuacji, gdy ustanowiony w ramach przyznanego im prawa pomocy profesjonalny pełnomocnik w dniu 18 listopada 2010 r. nadał do skarżących pismo, w którym poinformował ich o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe oznaczało zatem, iż przyznane skarżącym prawo pomocy zostało skonsumowane. Jednocześnie skarżący wystąpili ponownie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który sporządziłby skargę kasacyjną. Wniosek ten został rozpoznany postanowieniami z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 282/10 i został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej adwokatowi J. T. - któremu skarżący nie wypowiedzieli pełnomocnictwa. Podkreślić należy, że Sąd nie uzyskał także informacji od fachowego pełnomocnika, iż nie będzie on już reprezentował skarżących w dalszym postępowaniu. Ponadto w uzasadnieniu powyższych postanowień z dnia 13 stycznia 2011 r. referendarz sądowy wskazał, że prawo pomocy obejmujące ustanowienie dla skarżących pełnomocnika z urzędu zostało już skarżącym przyznane - zatem nie rozpoznano ich wniosku w tym zakresie. Poza tym w nadesłanym do sądu piśmie z dnia 7 lutego 2011 r. skarżący sami przyznali, że "zgodnie z rozmową telefoniczną, jaką przeprowadziła Pani P. z Sekretariatem Sądu, poradzono jej, aby porozumiała się z Mecenasem T." oraz wnieśli o wyjaśnienie, czy zostały rozpoznane ich wnioski o prawo pomocy. W związku z czym sami przyznali, że otrzymali informację o konieczności kontaktu z dotychczasowym pełnomocnikiem z urzędu. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 15 lutego 2011 r. Sąd udzielił skarżącym informacji, że postanowienia z dnia 13 stycznia 2011 r., rozpoznające ich wnioski o przyznanie prawa pomocy, zostały doręczone adwokatowi J. T., a także poinformował ich o rozstrzygnięciach w nich zawartych. Ponadto Sąd wskazał, iż ustanowiony w sprawie pełnomocnik umocowany był do działania w pełnym toku postępowania. Powyższa informacja została doręczona W. P. w dniu 3 marca 2011 r. zaś J. J. i I. K. w dniu 1 marca 2011 r. Sąd uznał zatem, że w tej dacie skarżący uzyskali informację o sposobie załatwienia ich wniosków o przyznanie prawa pomocy, komu zostały one doręczone i z jakiej przyczyny, tj. o fakcie dokonywania doręczeń pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, bowiem umocowanie w ramach prawa pomocy obejmuje pełny tok postępowania sądowego. Uznać zatem należało, że najpóźniej w tej dacie wnioskodawcy uzyskali wiedzę o istotnych dla nich okolicznościach, czyli o fakcie wprowadzenia ich w błąd przez fachowego pełnomocnika - tj. że jego umocowanie nie obejmuje pełnego toku postępowania przed sądem. To właśnie ten fakt powoływali wnioskodawcy jako przeszkodę w terminowym wniesieniu skargi kasacyjnej. Przy czym należy ponownie podkreślić, że skarżący nie informowali Sądu o rezygnacji z usług reprezentującego ich fachowego pełnomocnika, wobec czego doręczenia pism dokonywane ww. osobie Sąd uznał za prawidłowe i prawnie skuteczne. W przypadku bowiem, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika to działania pełnomocnika, a także jego zaniedbania obciążają reprezentowaną stronę, w tym także odnośnie winy w niezachowaniu terminu. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z linią orzecznictwa prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 maja 2004 r. sygn. FZ 7/04, niepubl., mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Pełnomocnik nie może wnioskować o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, powołując się na brak winy strony w błędach popełnianych przez pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawców z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Konkludując, wszelkie czynności dokonane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Oznacza to, że wszelkie czynności pełnomocnika, jak i wszelkie jego zaniechania, mające miejsce w zakresie udzielonego mu pełnomocnictwa pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla mocodawcy. Mając powyższe na uwadze Sąd stanął także na stanowisku, iż skoro doręczenie postanowień z dnia 13 stycznia 2011 r. zostało dokonane w sposób prawidłowy - to najpóźniej w tej dacie 1 i 3 marca 2011 r. skarżący dowiedzieli się o przyczynie odmowy przyznania im prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika, tzn. że nie może zostać im przyznany kolejny fachowy pełnomocnik. Konsekwencją informacji otrzymanej z Sądu i uznanie prawidłowego doręczenia postanowień z dnia 13 stycznia 2011r. jest konkluzja, że skarżący uzyskali wiedzę o przyczynach nierozpoznania ich wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie fachowego pełnomocnika. W konsekwencji skarżący powinni przynajmniej nawiązać niezwłoczny kontakt ze swoim dotychczasowym pełnomocnikiem adwokatem J. T. i żądać wyjaśnienia przez niego sprawy w zakresie dotyczącym ich aktualnej sytuacji prawnej. Przy czym działania pełnomocnika obciążają w tym przypadku stronę. W tych okolicznościach ustanie przyczyny uchybienia terminowi, wskazanej przez skarżących, nastąpiło w dniu 1 i 3 marca 2011 r. Skoro zatem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej wniesiony został dopiero w dniu 23 marca 2011 r., a więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu, który rozpoczynał swój bieg po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej wniesienie skargi kasacyjnej (tj. odpowiednio w dniu 1 i 3 marca 2011 r.) a kończył swój bieg odpowiednio w dniu 8 i 11 marca 2010 r. - uznać go należało za spóźniony. Wobec powyższego wniosek skarżących o przywrócenie terminu, na podstawie art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało odrzucić.