I SA/Wa 2832/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), asesor WSA Joanna Skiba, Protokolant referent Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2023 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 września 2022 r. nr DO-II.7610.181.2022.AB w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę. Decyzją z 20 września 2022 r. nr DO-11.7610.181.2022.AB Minister Rozwoju i Technologii (Minister/organ) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia 17 sierpnia 2022 r., nr NW/IV/77200/236/07. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2021 r., poz. 146), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29), decyzją z dnia 17 sierpnia 2022 r., znak: NW/IV/77200/236/07, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w S., obręb [...], S., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Z decyzją tą nie zgodziła się spółka [...] S.A i złożyła w ustawowym terminie odwołanie wskazując m.in., że organ wojewódzki błędnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Po rozpatrzeniu odwołania oraz zbadaniu akt sprawy Minister wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia 17 sierpnia 2022 r. znak NW/IV/77200/236/07 została wydana m.in. na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2021 r., poz. 146). Stosownie do treści art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Zgodnie z art. 34 ust. 3 budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 4 nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i ust. 3, nie może naruszać praw osób trzecich. Organ wskazał, że w dziale II treści księgi wieczystej nr [...] jako właściciela nieruchomości oznaczonej m.in. jako działka nr [...], ujawniono Skarb Państwa. Podstawę ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa stanowi postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 maja 1976 r. sygn. akt [...], co potwierdza własność Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r. Minister podkreślił, że powyższe nie budzi wątpliwości i nie zostało zakwestionowane przez skarżącą. Minister podał, że kolejną przesłanką, zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r., jest posiadanie gruntu przez [...] w dacie 5 grudnia 1990 r. Jednocześnie ww. przepis art. 34 przewiduje wymóg, by [...] nie legitymowała się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie prawem przewidzianej do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Minister zaznaczył, że stwierdzenie posiadania przez [...] gruntu Skarbu Państwa następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzenia posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. Na potwierdzenie wykazania ww. przesłanki spółka [...] S.A. przedłożyła do akt sprawy oświadczenie z dnia 9 sierpnia 2007 r. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej przez osoby upoważnione do reprezentowania spółki, w którym wskazano, iż działka nr [...] o pow. [...] ha w dniu 5 grudnia 1990 r. była w posiadaniu [...]. Minister wskazał, że Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 17 sierpnia 2022 r. podał, że działka nr [...] odpowiadała działce nr [...]. Natomiast na podstawie mapy z projektem podziału nieruchomości zatwierdzonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia 14 marca 2019 r. znak NWXVa.7532.994.2018 działka nr [...] o pow. [...] ha uległa podziałowi na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Minister zgodził się ze stanowiskiem Wojewody [...], że ww. oświadczenie z dnia 9 sierpnia 2007 r. nie dowodzi posiadania przedmiotowego gruntu przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r., bowiem w ww. oświadczeniu nie podniesiono, iż istnieją obiektywne przeszkody w przedstawieniu dokumentów potwierdzających posiadanie zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 3 stycznia 2001 r. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 3 stycznia 2001 r. udowodnić na podstawie dowodów opisanych w art. 75 Kpa, iż dany grunt znajdował się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], można wyłącznie w sytuacji gdy istniały ale nie zachowały się dokumenty przewidziane w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Minister wskazał, że mając na uwadze powyższe organ I instancji pismem z dnia 24 czerwca 2022 r. znak NW/IV/77200/236/07 zwrócił się do wnioskodawczyni o uzupełnienie przedłożonego oświadczenia z dnia 9 sierpnia 2007 r. poprzez wskazanie co najmniej jednego z dokumentów wskazanych w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 3 stycznia 2001 r. Na powyższe pismo [...] S.A. nie udzieliła odpowiedzi. Na marginesie Minister wskazał, że wnioskodawczyni nie nadesłała do akt sprawy wykazu środków trwałych ani innych dokumentów mogących potwierdzić, że na przedmiotowym gruncie znajdowała się infrastruktura kolejowa. Co więcej z podglądu na [...] jednoznacznie wynika, że przedmiotowa działka nie jest zajęta linią kolejową oraz brak na niej środków trwałych, które można zaliczyć do infrastruktury kolejowej. Powyższa okoliczność również uprawdopodabnia, że działka nr [...] nie znajdowała się w posiadaniu [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia prawa procesowego Minister wskazał, że zgodnie z art. 7 Kpa w postępowaniu administracyjnym co do zasady na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, tj. ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Nie znaczy to jednak, że strona zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem powinna zrezygnować z aktywności dowodowej, zwłaszcza w sytuacjach, w których ocena materiału dowodowego nie jest w pełni jednoznaczna. Wprawdzie przepis art. 7 Kpa nakłada na organy administracji obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności w sytuacji gdy strona, nawet pomimo wezwań organu nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Minister odwołał się także do wyroku tut, Sądu z dnia 6 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1771/10 (publ. CBOSA) gdzie wskazano, że realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale też i strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 1984 r. sygn. akt II SA 1205/84, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 1113/16, publ. CBOSA). Uważa się, że w sprawach w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 1988 r. sygn. akt II SA 1947/87, publ. CBOSA). Wobec powyższego , w ocenie Ministra, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że na gruncie przedmiotowej sprawy w stosunku do przedmiotowej działki nie została spełniona przesłanka pozostawania przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...] SA (skarżąca) zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. art. 7 oraz art. 8 kpa poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b. art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...], poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz Spółki [...] S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie przez tut. Sąd zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody [...] z dnia 17 sierpnia 2022 r., znak NW/IV/77200/236/07, oraz o rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej oraz zwrot od organu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o którym mowa w art. 200 ppsa, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy, zgodnie z którym grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie praw, o których mowa nie może naruszać praw osób trzecich. Działka nr [...], o której mowa w oświadczeniu skarżącej z 9 sierpnia 2007 odpowiadała działce nr [...]. Natomiast na podstawie mapy z projektem podziału nieruchomości zatwierdzonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia 14 marca 2019 r. znak NWXVa.7532.994.2018 działka nr [...] o pow. [...] ha uległa podziałowi na działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] właścicielem działki oznaczonej m.in. nr [...], jest Skarb Państwa. Podstawę wpisu własności Skarbu Państwa w dziale II tejże księgi wieczystej stanowiło postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 maja 1976 r. sygn. akt [...]. Organy zatem prawidłowo uznały, że wobec przedmiotowej działki nr [...] została spełniona przesłanka własności państwowej. Jednocześnie skarżąca spółka nie przedstawiła poza oświadczeniem przedstawicieli spółki z 9 sierpnia 2007 r. żadnego dokumentu potwierdzającego, że przedmiotowa działka [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. była w wyłącznym posiadaniu [...]. Z akt sprawy wynika, że na gruncie tym nie znajduje się żadna infrastruktura kolejowa. Tym samym organy prawidłowo uznały, że brak wykazania przez spółkę, że na dzień 5 grudnia 1990 r. przedmiotowa działka znajdowała się w wyłącznym posiadaniu [...] SA, uniemożliwia wydanie przez organ decyzji uwłaszczającej [...] S.A. taką działką w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Zauważyć przy tym należy, że organy podjęły wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na datę 5 grudnia 1990 r., w tym ostateczną decyzją Wojewody [...] z 14 marca 2019 r. zatwierdzono projekt podziału działki nr [...] z której powstała działka [...] i [...]. Działka [...] stanowi obecnie własność Gminy S. i jest zajęta pod drogę publiczną. Co do działki [...] organ wezwał natomiast skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie przez skarżącą na dzień 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej działki. Spółka takich dokumentów nie przedłożyła. W świetle powyższego organ prawidłowo uznał, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie została spełniona przesłanka posiadania wynikająca z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Mając powyższe na uwadze uznać należy, że negatywna decyzja Wojewody z 17 sierpnia 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego ww. działki nie naruszała prawa, a w konsekwencji nie naruszała prawa także decyzja Ministra utrzymująca ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Zasadnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że nieprzedłożenie dowodów potwierdzających posiadanie przez skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej nieruchomości, przesądziło o braku kumulatywnego spełnienia wskazanych w art. 34 ustawy przesłanek uwłaszczenia. Organy rozpatrzyły przy tym całokształt materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 8 i art. art. 107 § 3 K.p.a.). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.