I SA/Wa 2843/13
WyrokWSA w Warszawie2014-07-18
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nabyciu nieruchomości przez Skarb Państwa w trybie specustawy drogowej, wydana w sytuacji nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości, może zostać uznana za nieważną z powodu późniejszego stwierdzenia zasiedzenia części tych nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody o nabyciu nieruchomości przez Skarb Państwa jest zgodna z prawem. Postępowanie nadzorcze nie wykazało kwalifikowanych wad prawnych decyzji wywłaszczeniowej. Późniejsze stwierdzenie zasiedzenia części nieruchomości stanowiło nową okoliczność faktyczną, która mogłaby być podstawą do wznowienia postępowania, ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 2005 r. o nabyciu przez Skarb Państwa nieruchomości przeznaczonych pod budowę drogi, wskazując na rażące naruszenie prawa, w tym wadliwy operat szacunkowy i pozbawienie ich dostępu do drogi publicznej. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie WSA oddalił skargę na decyzję Ministra. Kluczowe było ustalenie, że w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej stan prawny nieruchomości był nieuregulowany, a późniejsze stwierdzenie zasiedzenia nie mogło prowadzić do nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2014 r. sprawy ze skargi L. B., H. A., K. B., S. K., R. K., J. K. i M. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] września 2013 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek R. i J. małż. K., K. B., L. B. i H.A. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2013 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 2005 r. nr [...] o nabyciu przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym położonych w gminie [...], przeznaczonych pod budowę drogi [...].
Decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. orzekł o ustaleniu lokalizacji drogi, na mocy której przeznaczył pod budowę drogi [...] na odcinku węzeł "[...]" m.in. nieruchomości położone w gminie [...], obręb [...], oznaczone jako działki: nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...]o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. Decyzja ta wydana został w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), przywoływanej dalej jako "specustawa drogowa"
Na wniosek Generalnego Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, złożony w trybie art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, wszczęte zostało przed Wojewodą [...] postępowanie w sprawie wywłaszczenia za odszkodowaniem ww. nieruchomości, które jak ustalono wówczas miały nieuregulowany stan prawny. W następstwie tego postępowania Wojewoda [...], działając na podstawie art. 15 ust. 2 i 3, art. 16, art. 18 i art. 22 specustawy drogowej oraz art. 112 ust. 1-3, art. 113 ust. 1, 4, 5 i 6, art. 118a, art. 119, art. 128 ust. 1, art. 132 i art. 133 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm), przywoływanej dalej jako: "u.g.n.", decyzją z [...] października 2005 r. nr [...] orzekł o nabyciu przez Skarb Państwa własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] o nieuregulowanym stanie prawnym z dniem w którym decyzja ta stanie się ostateczna. Ustalił należne z tego tytułu odszkodowanie w kwocie [...] złotych, które miało być złożone przez Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do depozytu sądowego na okres 10 lat, a także określił na dzień [...] listopada 2005 r. termin wydania tych nieruchomości
Wnioskiem z [...] listopada 2009 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z [...] października 2005 r. wystąpili R. i J. małż. K. (reprezentowani przez M.K. i S.K.), K. B., L. B. i H. A. Ich zdaniem decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż pozbawia i ogranicza ich prawa do nieruchomości położonych przy ul. [...] i [...] (obejmujących odp. działki nr [...] i [...]), z których dostęp do drogi publicznej realizowany był przez objęte wywłaszczeniem działki nr [...] i nr [...] (oznaczonej dawniej jako dz. nr [...]) na których zlokalizowane były zjazdy. Odwołując się z kolei do przepisów ustawy o drogach publicznych wskazywali, że zjazd jest miejscem dostępu do drogi publicznej, którego utrzymanie jest obowiązkiem właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi i jest też prawem rzeczowym na nieruchomości. Ponieważ zaś na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek utrzymania zjazdu, a także jego wybudowania, są oni stroną w postępowaniu. Wskazywali ponadto na posiadanie wywłaszczonych nieruchomości od ponad 40 lat i trwające postępowanie o nabycie działek nr [...] i [...] (obecnie dz. nr [...]) przez zasiedzenie. Podnosili ponadto, że operat szacunkowy będący podstawą ustalenia odszkodowania za działki nr [...] i nr [...] został wykonany wadliwie, niezgodnie z przepisami i na podstawie fałszywych danych.
W związku z prowadzonym postępowaniem o zasiedzenie nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...]i [...] Minister Infrastruktury postanowieniem z [...] października 2009 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z [...] maja 2010 r., zawiesił postępowanie nadzorcze wszczęte ww. wnioskiem, do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z [...] grudnia 2010 r. sygn. akt [...] stwierdzono nabycie przez zasiedzenie:
-z dniem [...] lipca 1987 r. przez małżonków K. i H. B. m.in. dz. nr [...] o pow. [...] m2 (powstałej z podziału działki nr [...]), opisanej na mapie sytuacyjnej sporządzonej do celów sądowych i wpisanej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] września 2009 r. za nr ew. [...];
-z dniem [...] kwietnia 1986 r. przez małżonków R. i J. K. m.in. dz. nr [...] o pow. [...] m2 (powstałej z podziału działki nr [...]) oraz dz. nr [...] o pow. [...] m2 (powstałej z podziału działki nr [...]), opisanych na ww. mapie sytuacyjnej sporządzonej do celów sądowych.
H. B. nie żyje, a jego następcami prawnymi są K. B., H. A. i L. B., co stwierdzone zostało postanowieniem z Sądu rejonowego w P. z [...] listopada 2008 r. sygn. akt [...] W tym stanie rzeczy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (właściwy w sprawie po zniesieniu urzędu Ministra Infrastruktury), postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. podjął zawieszone postępowania, a następnie po przeprowadzeniu postępowania nadzorczego decyzją z [...] maja 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 2005 r. oceniając, że nie jest ona dotknięta kwalifikowanymi wadami prawnymi określonymi w art. 156 § 1 k.p.a.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem R. i J. małż. K., K. B., L. B. i H. A. wnieśli o ponowne rozpatrzenie spraw podnosząc , że nieruchomości oznaczone jako dz. nr [...],[...],[...] nie są przeznaczone pod drogi publiczne, gdyż maja inne numery ewidencyjne i inne powierzchnie niż nieruchomości wskazane w decyzji o lokalizacji drogi z [...] czerwca 2004 r., wobec czego decyzja Wojewoda [...] z [...] października 2005 r. jest niewykonalna. Wskazywali także, iż decyzja o lokalizacji drogi w części dotyczącej działki nr [...] wydana została z naruszeniem prawa, a to w oparciu o tę decyzję wydano rozstrzygnięcie wywłaszczeniowo-odszkodowawcze. Wskazali na wady operatu szacunkowego, który ich zdaniem został sporządzony wspólnie i w porozumieniu z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad, aby zaniżyć odszkodowania i ukryć faktyczne zagospodarowanie terenu, co powoduje, że posiada cechy fałszerstwa intelektualnego. Ponadto w ocenie stron zgodnie z prawomocnymi wyrokami I SA/Wa 2112/09 i 2139/10, a także I SA/548/10 wydanie przedmiotowych nieruchomości zostało uchylone, a wiec decyzja nr [...] jest trwale niewykonalna.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] września 2013 r., utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał na istotę postępowania nadzorczego prowadzonego w trybie art. 156 § 1 k.p.a. oraz wyjaśnił, że oceny legalności zakwestionowanych decyzji, dokonywał w aspekcie obowiązującej w dacie ich wydawania specustawy drogowej oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. W dniu wydania kontrolowanej decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej dla nieruchomości oznaczonej jako działki nr nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] nie została urządzona księga wieczysta. Postanowienie stwierdzające zasiedzenie części tej nieruchomości przez małżonków B. i małżonków K. wydane zostało [...] grudnia 2010 r. Zatem na datę wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, jak i na datę wydania kwestionowanej decyzji z [...] października 2005 r. skarżący nie legitymowali się prawem własności do części nieruchomości objętych decyzją ustaleniu lokalizacji drogi. Oznacza to zdaniem Ministra, że w chwili złożenia przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego (12 lipca 2004 r.) stan prawny ww. nieruchomości był nieuregulowany w rozumieniu art. 113 ust. 6 u.g.n.
W takiej zaś sytuacji, zgodnie z art. 15 ust. 3 specustawy drogowej, wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, bez konieczności zachowania warunków określonych w ust. 1 tegoż artykułu, dotyczących bezskutecznego upływu terminu do zawarcia umowy nabycia nieruchomości, a odpowiednie zastosowanie mają przepisy art. 114 ust. 3 i 4 u.g.n., regulujące tryb podawania do publicznej wiadomości zamiaru wywłaszczenia nieruchomości i termin w jakim można wszcząć postępowanie wywłaszczeniowe.
Warunki opisane w tych przepisach zostały zaś w ocenie Ministra zachowane, gdyż informacja o zamiarze wywłaszczenia nieruchomości (organ prawdopodobnie omyłkowo wskazał w tym miejscu na działkę nr [...]) została podana do publicznej wiadomości w prasie o zasięgu ogólnopolskim, jak również w sposób zwyczajowo przyjęty, tj. na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy [...] w dniu [...] stycznia 2005 r. Natomiast samo postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte zostało 31 marca 2005r., a więc po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia. Do chwili zaś jego zakończenia nie zgłosiły się osoby, którym przysługiwałaby jakiekolwiek prawa rzeczowe do wywłaszczanej nieruchomości. Tym samym postępowanie to zostało wszczęte i przeprowadzone prawidłowo.
Odnosząc się zaś do kwestii uregulowania stanu prawnego części nieruchomości, w konsekwencji orzeczenia o jej zasiedzeniu, Minister zauważył, że jest to nowa okoliczność faktyczna istniejąca i nieznana organowi w dniu wydania decyzji, która może stanowić w myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawę do wznowienia postępowania. Podobnie rzecz się ma z podnoszoną przez strony okolicznością braku zapewnienia im udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym, która stanowić może podstawę wznowieniową wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając jednak na względzie to, że system weryfikacji decyzji administracyjnej oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, ww. okoliczności nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Z kolei ustosunkowując się do podniesionego zarzutu fałszywości twierdzenia, że działki nr [...],[...] i [...] przeznaczone są pod drogę, choć w dacie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi nie istniały, Minister wyjaśnił, że późniejszy podział działki przeznaczonej pod drogę nie powoduje, że przestają być one objęte decyzją lokalizacyjną. Zmienia się jedynie numeracja działek objętych liniami rozgraniczającymi, natomiast przeznaczenia ich pod budowę drogi pozostaje niezmienione.
Organ nie podzielił także argumentów strony, że kontrolowana decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Za nieprawdziwe zaś uznał twierdzenia stron wskazujące na uchylenia decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Powołane bowiem w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2010r., sygn. akt I SA/Wa 2112/09, oraz z dnia 15 września 2010r., sygn. akt I SA/Wa 548/10, dotyczyły wezwania do wykonania obowiązku wydania Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości, natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012r., sygn. akt I SA/Wa 2139/10, dotyczył odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ zauważył jednocześnie, że badana pod względem występowania wad decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2005 r. stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2005 r., a to oznacza, że z tym dniem na rzecz Skarbu Państwa przeszło prawo własności nieruchomości nią objętej. Tym samym, nawet gdyby wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, to i tak pozostaje to bez wpływu na niniejsze postępowanie.
Także orzeczone kontrolowaną decyzją odszkodowanie, z punktu widzenia zgodności z prawem nie budziło wątpliwości Ministra. Przy jego ustalaniu uwzględniono bowiem stan nieruchomości na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i wartość rynkową nieruchomości z dnia wydania decyzji wywłaszczeniowej, co było zgodne z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej. Wartość rynkowa nieruchomości określona została przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego – M. D. w sporządzonym na tę okoliczność w dniu [...] lipca 2005 r. operacie szacunkowym, który to operat zgodny jest z obowiązującymi wówczas przepisami prawa, tj. ustawą o gospodarce nieruchomościami, specustawą drogową i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Dokonując jego szczegółowej analizy Minister zauważył, że wartość nieruchomości oszacowana została w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej i przy zastosowaniu unormowania zawartego w § 36 ust. 1 ww. rozporządzenia, obligującego rzeczoznawcę w procesie wyceny gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi, do zastosowania podejścia porównawczego i brania w pierwszej kolejności pod uwagę cen transakcyjnych uzyskiwanych przy sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, jeżeli tego rodzaju rynek na danym lub podobnym obszarze został wykreowany. Autorka operatu szacunkowego ustaliła, iż działki przeznaczone do wywłaszczenia położone są na obszarze, dla którego nie ma uchwalonego aktualnego i obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W charakterze materiału porównawczego przyjęła 28 transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi występującymi na rynku lokalnym (w obrębach [...],[...],[...],[...] w gminie [...] i obrębie [...] w gminie [...]), zrealizowanymi latach 2004 – 2005. Ustalił atrybuty, które mają wpływ na ceny rynkowe nieruchomości tego samego rodzaju, co nieruchomość wyceniana i dokonała stosownych korekt, ostatecznie ustalając wartość rynkową wywłaszczonych gruntów na kwotę [...] złotych, która stanowiła następnie wartość przyznanego odszkodowania. W ocenie organu nadzoru analiza tego operatu nie wykazała nieprawidłowości przy jego sporządzeniu. Uchybieniem takim nie może być bowiem brak załączenia do niego zdjęć nieruchomości, co podnosili skarżący. Z kolei zarzut fałszywości operatu (dokonania nim tzw. fałszu intelektualnego) organ uznał za gołosłowny. Konkludując zatem Minister stwierdził, że analiza decyzja Wojewody [...] z [...] października 2005 r i całości akt sprawy nie wykazała, aby decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną, była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, dotyczyła sprawy rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną, została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, była niewykonalna, a jej wykonanie wywołało czyn zagrożony karą bądź zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli L. B., K. B., H. A., R. K., J. K., S. K. i M. K. zarzucając jej, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podnosili, że zgodnie z przywołanym w decyzji art. 114 ust. 4 u.g.n. na organie ciążył obowiązek ustalenia, czy istnieją osoby, którym do nieruchomości przysługują prawa rzeczowe. W ich ocenie organ manipuluje faktami oznaczając ich nieruchomości jako niehipoteczne w całości, jak również twierdząc, że postanowieniem [...] nastąpiło nabycie nieruchomości spornych z mocy prawa w 1986 i 1987 r., jak też, że podstawą rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r., a zapominając o art. 1 tej ustawy i art. 93 ust. 3 u.g.n. Zapominając także, iż nie można podzielić nieruchomości jeśli po podziale powstanie działka o powierzchni poniżej [...] ha. Podnosili również argument, że nie została nigdy podana do publicznej wiadomości informacja o zamiarze wywłaszczenia działki nr [...]. Zarzucili ponadto organowi, że konfabuluje wskazując na zajęcie nieruchomości pod drogi publiczne. Podtrzymali ponadto zarzut oparcia operatu na fałszywych przesłankach.
W piśmie procesowym z 8 lipca 2014 r. L. B. i S. K. zarzucili Ministrowi, że zataja dokumenty (decyzje i wyroki) mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Mianowicie w aktach przekazanych do Sądu brak jest decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2012 r. nr [...] potwierdzonej wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 24 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 214/13, zgodnie z którą decyzja o lokalizacji drogi została wydana z naruszeniem prawa w odniesieniu do działki nr [...] i jest trwale niewykonalna. W tym stanie rzeczy w ich ocenie analogiczną wadą obarczona jest także decyzja wywłaszczeniowa nr [...]. Powołali się oni przy tym na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12.
Precyzując z kolei zarzuty względem operatu szacunkowego podnosili, że jest on niewiarygodny, gdyż jest wyraźnie sprzeczny ze stanem faktycznym i nie został oparty na urzędowo potwierdzonych dokumentach mających wartość dowodu, tj. mapach geodezyjnych, na których określone jest położenie naniesień, a także prawny dostęp do drogi publicznej. Wskazywali przy tym na zawarte w operacie niezgodne ze stanem faktycznym ustalenia, że nieruchomości są nieogrodzone, a działka nr [...] znajduje się pod ulicą Przejazd, co jest niezgodne z rzeczywistością. Podnosili również argument, że nieruchomości sąsiednia oznaczona jako dz. nr [...] posiada dokumentację fotograficzną i mimo pozostawania poza liniami rozgraniczenia została nabyta przez GDDKiA (ze względu na niewłaściwy dostęp do drogi publicznej). Powyższe świadczy ich zdaniem o tym, że operat szacunkowy wykonany jest tendencyjnie by zataić stan faktyczny lub obejmuje nieruchomości zlokalizowane pod ul. [...] i w jej sąsiedztwie. Powtórzyli ponadto podnoszony na etapie postępowania zarzut pozbawienia ich decyzją wywłaszczeniową dostępu prawnego do drogi publicznej (poprzez wywłaszczenie zjazdów), a tym samym uniemożliwia czerpanie korzyści z prawa własności przylegających do wywłaszczonych działek nieruchomości.
W tym stanie rzeczy wnieśli oni o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Transportu .Budownictwa i Gospodarki Morskiej i decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy objętej skargą sąd administracyjny w pierwszym rzędzie zobligowany jest do oceny legitymacji skargowej jednostek ją wnoszących. Uprawnionym wszak do wniesienia skargi jest, poza publicznoprawnymi podmiotami wymienionymi w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wyłącznie ten kto ma w tym interes prawny. Względnie ten, któremu ustawy szczególne przyznają takie prawo (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Oparcie legitymacji skargowej na kryterium interesu prawnego oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady – jedynie ten podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego własnym interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Ma ono więc charakter materialnoprawny. Interes prawny, kreuje także przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, o czym stanowi art. 28 k.p.a. Tak rozumianego własnego interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej Wojewody [...] z [...]października 2005 r. nr [...], a w konsekwencji przymiotu strony, nie mają S. K. i M. K., którzy nie legitymują się obecnie i nie legitymowali w przeszłości tytułem prawnorzeczowym do którejkolwiek nieruchomości (ich części) objętych ww. decyzją. Jak wynika z akt sprawy występowali oni w postępowaniu wyłącznie w charakterze pełnomocników J. K. i R. K., stosownie do udzielonych im pełnomocnictw i tak też byli przez organ traktowani, co jednoznacznie potwierdza treść komparycji decyzji. Nie świadczy przy tym o ich statusie w niniejszym postępowaniu przyznania im przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2010 r. I SA/Wa 331/10 przymiotu strony w postępowaniu nadzorczym mającym za przedmiot decyzję wydaną w sprawie niezwłocznego wydania nieruchomości, gdzie wystarczającym dla takiej oceny ich statusu było faktyczne władanie nieruchomością podlegającej niezwłocznemu przejęciu i przymusowe z niej ich usunięciu. W tej sytuacji skarga S. K. i M. K., w zakresie w jakim wniesiona została w imieniu własnym, z przyczyn natury formalnej podlegała oddaleniu, bez odnoszenia się do formułowanych w niej zarzutów.
Merytorycznemu rozpoznaniu podlegała natomiast skarga L. B., K. B., H. A., R. K. oraz J. K., którzy w dacie podejmowania decyzji Wojewody [...] stanowiącej przedmiot kontroli Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej byli odpowiednio współwłaścicielami części działek objętych tą decyzją (dz. nr [...],[...] wydzielonych z działki nr [...] oraz dz. nr [...] powstałej z podziału działki nr [...]), w efekcie ich zasiedzenia, stwierdzonego postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 2010 r. sygn. akt [...] (przy uwzględnieniu zmian podmiotowych związanych z następstwem prawnym). Ewentualne zatem wyeliminowanie w powyższym trybie decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, wywoływałoby skutek w sferze ich praw podmiotowych.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez nich skargi, Sąd uznał, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżona decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 r. nie narusza prawa.
Postępowanie zakończone powyższą decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a. Jego przedmiotem była zaś wspomniana już wyżej decyzja Wojewody [...] z [...] października 2005 r. nr [...] orzekająca o nabyciu przez Skarb Państwa za odszkodowaniem położonych w gminie [...], obręb [...] nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, obejmujących m.in. działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. W wyniku przeprowadzonego postępowania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności, wydanego na gruncie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. nr 80, poz. 721 ze zm., dalej: "specustawa drogowa") oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004, Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej: "u.g.n."), ww. rozstrzygnięcia, gdyż nie jest ono obarczone wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażącego naruszeniem prawa), jak też nie jest obarczone żadną inną kwalifikowaną wadą prawną opisaną w § 1 art. 156 k.p.a.
Ocenę organu nadzoru skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
W pierwszym rzędzie wyjaśnić należy, że postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie art. 156 – 158 k.p.a. choć podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, to różni się przedmiotem. Prowadząc postępowanie zwykłe organ zmierza bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, a więc dokonuje subsumcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego i kształtuje w formie władczego rozstrzygnięcia materialnoprawny stosunek administracyjnoprawny, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie, czy jest ona obarczona materialnoprawnymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Ma więc ono charakter wyłącznie kontrolny, w którym ocenie podlega jedynie legalność decyzji wydanej w trybie zwykłym, w aspekcie jej zgodności z obowiązującymi w dacie jej podejmowania przepisami prawa. Istotą zatem tego postępowania jest ocena, czy w świetle stanu faktycznego ustalonego przez organ w postępowaniu zwykłym, mógł on na gruncie obowiązujących wówczas przepisów prawa podjąć rozstrzygnięcie o treści określonej w decyzji, a nie ponowne rozstrzyganie sprawy objętej załatwionej tą decyzją, a więc sprawy wywłaszczenia i ustalenia należnego z tego tytułu odszkodowania .
Materialnoprawną podstawą kontrolowanego przez Ministra rozstrzygnięcia Wojewody [...], jak już zasygnalizowano na wstępie, były przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz specustawy drogowej. Dokonując zatem oceny jego legalności organ nadzoru zobligowany był jedynie do zbadani czy nieruchomość objęta była wydana w trybie specustawy decyzją o lokalizacji drogi (co wskazuje na zasadność wywłaszczenia ze względu cel publiczny jaki ma być na nieruchomości realizowany), kto to postępowanie zainicjował (a więc czy miał ku temu legitymację), czy w postępowaniu poprzedzającym wydanie w tym względzie decyzji zachowana została procedura określona specustawą drogową oraz ustawą o gospodarce nieruchomościami i kodeksem postępowania administracyjnego (a jeśli nie, to czy doszło do naruszenia tej procedury w sposób rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), czy decyzja wydana została przez organ do tego uprawniony i czy dysponował on wymaganym przepisami prawa materiałem dowodowym.
Specustawa drogowa miała na celu doprowadzenie do przyspieszenia procesów inwestycyjnych związanych z budową dróg publicznych. W brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania o wywłaszczeniu, wydane na jej podstawie decyzje o ustaleniu lokalizacji drogi więc zatwierdzały projekt podziału nieruchomości (art. 12 ust. 1), zaś nieruchomości przeznaczone decyzją na pasy drogowe (a więc znajdujące się w liniach rozgraniczających teren objęty inwestycją), podlegały nabyciu na rzecz Skarbu Państwa przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (art. 13), bądź wywłaszczeniu na wniosek tego podmiotu w drodze decyzji właściwego wojewody (art. 16 ust. 1). Samo postępowanie wywłaszczeniowe, w zakresie nieunormowanym w specustawie drogowej, prowadzone było natomiast w ówczesnym stanie prawnym w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wynika z odesłania zawartego w art. 23 specustawy. W przypadku nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe o nieuregulowanym stanie prawnym, nie wyznaczało się terminu na dobrowolne odstąpienie nieruchomości, a wojewoda podawał jedynie w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim informację o zamiarze wywłaszczenia nieruchomości. Wszcząć zaś postępowanie wywłaszczeniowe mógł on, jeżeli w terminie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia nie zgłosiły się osoby, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości (art. 114 ust. 3 i 4 u.g.n. w zw. z art. 15 ust. 2 specustawy drogowej). Przez nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym w myśl art. 113 ust. 6 u.g.n. rozumie się natomiast nieruchomości, dla których ze względu na brak księgi wieczystej , zbioru dokumentów albo innych dowodów nie można ustalić osób, którym przysługują do nich prawa rzeczowe. Nieustalenie w ww. terminie osób, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości, prowadziło do wydania decyzji o nabyciu własności nieruchomości przez Skarb Państwa (art.118 ust. 1 u.g.n.).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że w następstwie decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi [...] I etap realizacji, odcinek węzeł "[...]" (gm. [...].) węzeł "[...]" ([...]), położone m.in. w gminie [...], obręb [...] nieruchomości, w śród których znalazły się działki nr [...] (ta ostatnia wydzielona z działki nr [...]) objęte zostały ww. inwestycją (vide pkt 5 tej decyzji). W konsekwencji, jako związane z realizacją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.g.n., mogły one stanowić w myśl art. 112 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 23 specustawy drogowej przedmiot wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa.
Powyższa decyzja, częściowo zmieniona w zakresie nieobejmującym ww. nieruchomości, wbrew sugestiom skarżących, nadal pozostaje w obrocie prawnym. Jak wynika bowiem z decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] listopada 2012 r. nr [...] (którą jako dowód uzupełniający w sprawie Sąd dopuścił na rozprawie na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a.), organ ten nie stwierdził jej nieważności, ale jedynie działając na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 i 3 specustawy drogowej orzekł, że wydana ona została z naruszeniem prawa w odniesieniu do działki nr [...]. Tego rodzaju orzeczenie nie eliminuje zaś z obrotu prawnego wadliwej decyzji. Oznacza to, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania przywoływana przez skarżących uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. I OPS 2/12, która odnosi się do sytuacji gdzie doszło do stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, a więc jej eliminacji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Niezależnie od powyższego warto zauważyć, że działka nr [...], o której mowa w ww. decyzji nadzorczej, nie jest tożsama z oznaczoną tym samym numerem działką wskazaną na mapie sytuacyjnej sporządzonej w 2009 r. dla celów sądowych, a wyodrębnioną z działki nr [...]. Stanowi ona bowiem nieruchomość wymienioną w pkt 5 decyzji o lokalizacji drogi (obok działki nr [...]), ale nieobjętą liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, uwidocznionymi na mapie podziału nieruchomości stanowiącej z kolei integralną część tej decyzji. Tak więc stwierdzona ww. decyzją kwalifikowana wada prawna decyzji lokalizacyjnej w zakresie dotyczącym działki nr [...], polegająca na jej trwałej niewykonalności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., pozostaje bez związku z decyzją wywłaszczeniową, której legalność badał obecnie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.
Poza sporem jest również, że w dacie wydawania decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] i [...] nie miały urządzonej księgi wieczystej, jak też nie były dla nich prowadzone zbiory dokumentów, o których mowa w art. 123 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013 r. poz. 707). Nie istniał także wówczas żaden inny dokument potwierdzający własność tych gruntów. Akt jurysdykcyjny potwierdzający tytuł prawnorzeczowy do części ww. nieruchomości przynależny skarżącym (w konsekwencji zasiedzenia nieruchomości z dniem 21 lipca 1987 r. przez małżonków B. – w odniesieniu do obszaru działki nr [...] wydzielonej z działki nr [...], a z dniem przez 30 kwietnia 1986 r. przez małżonków K. – w odniesieniu do obszaru działki nr [...] wydzielonej z działki nr [...] oraz działki nr [...] wydzielonej z działki nr [...]) wydany został przez Sąd Rejonowy w P. dopiero [...] grudnia 2010 r. Powyższe uprawniało organ wywłaszczeniowy do traktowania tych nieruchomości jako nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu art. 113 ust. 6 u.g.n., a w konsekwencji wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego w sposób właściwy dla tego rodzaju gruntów. Czynienie zaś organowi zarzutu, że nie przeprowadził on wówczas postępowania mającego na celu ustalenie właścicieli nieruchomości, wobec nieistnienia w tym czasie dokumentów tę własność potwierdzających, nie ma usprawiedliwionych podstaw.
To natomiast, że stan prawny nieruchomości w rzeczywistości był inny niż ustalił to w oparciu o dostępne mu dokumenty organ wojewódzki, stanowi w realiach rozpoznawanej sprawy - jak zasadnie zauważył Minister - nową okoliczność faktyczną istniejącą w dacie wydania decyzji, ale nieznaną wydającemu decyzję organowi, a więc okoliczność, która stanowi przesłankę wznowienia postępowania opisaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie może jednak ona prowadzić do stwierdzenie nieważności tej decyzji. Nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji administracyjnych oparty bowiem został na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że w przypadku wystąpienia określonej przesłanki uzasadniającej zastosowanie trybów nadzwyczajnych brak jest możliwości wyboru drogi tej weryfikacji przez podmiot uprawniony do inicjowania tychże mechanizmów. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, poszczególne tryby nadzwyczajne mogą być stosowane tylko we wskazanym w ustawie celu i nie mogą być stosowane zamiennie (por. wyrok NSA z 17 września 2009 r. sygn.. akt II OSK 1407/08 Lex nr 597261). Niedopuszczalne więc jest stosowanie w postępowaniu nieważnościowym przesłanek właściwych dla trybu wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA 22 listopada 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1362/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A tego w istocie oczekują skarżący.
Samo postępowanie wywłaszczeniowe natomiast, jak wykazał Minister, przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązująca w tym względzie procedurą. Z akt sprawy wynika, że poprzedzone ono było publicznym ogłoszeniem zamiaru wszczęcia tegoż postępowania. Ogłoszenie takie opublikowano w prasie ogólnopolskiej, jak też wywieszone w Urzędzie Gminy w [...] w okresie od 10 do 31 stycznia 2005 r. Wszczęcie postępowania nastąpiło zaś w dniu 14 kwietnia 2005 r., a ogłoszenie o tym umieszczone zostało zarówno na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w [...] (w okresie od 19 kwietnia do 11 maja 2005 r.), jak też [...] Urzędu Wojewódzkiego (w okresie od 14 do 28 kwietnia 2005 r.).Tym samym spełnione zostały warunki określone w art. 114 ust. 3 i 4 u.g.n. oraz art. 49 k.p.a. Przy czym nastąpiło to na wniosek podmiotu uprawnionego – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, a więc zgodnie z art. 15 ust. 2 specustawy drogowej. Wydana natomiast w efekcie tego postępowania decyzja z [...] października 2005 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których stanowi art. 119 ust. 1 u.g.n. (określa przedmiot wywłaszczenia, wskazuje na jaki cel i przez jaki podmiot nieruchomość zostaje nabyta, ustala kwotę odszkodowania oraz rozstrzyga o jej formie wypłaty – przez złożenie na zasadzie art. 118 a ust. 3 u.g.n. do depozytu sądowego). Określa także termin wydania nieruchomości na tyle odległy (30 listopada 2005 r.), że zachowany został wymagany art. 16 ust. 2 specustawy drogowej minimalny trzydziestodniowy okres – liczony od uprawomocnienia się decyzji - jaki winien być dla dokonania tej czynności zapewniony. Wydana ona została wreszcie przez organ uprawniony (Wojewodę [...]) i nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia wymogów formalnych opisanych w art. 107 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy prawidłowo jest stanowisko Ministra, że nie jest obarczona ona żadną z kwalifikowanych wad prawnych opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. Formułowany zaś w stosunku do niej zarzut trwałej niewykonalności, pozbawiony jest jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw. Podnoszone z kolei w skardze jak też w toku postępowania zarzuty, dotyczące pozbawienia skarżących dostępu do drogi publicznej z działek nr nr [...] i [...]w efekcie wywłaszczenia przylegających do nich działek nr nr [...] (powstałej z podziału dz. nr [...]) są tyle niezasadne, że jak to już przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 214/13, w wyniku objęcia liniami rozgraniczającymi teren inwestycji części działki nr [...] oraz działki nr [...], nieruchomościom pozostałym w dotychczasowym władaniu (a więc działkom nr [...] i [...], które znajdują się poza liniami rozgraniczającymi) zapewniono dostęp do drogi publicznej. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącymi, że bezpośrednim następstwem kontrolowanej decyzji Wojewody [...] z [...] października 2005 r. było także faktyczne uniemożliwienie im wykonywania prawa własności w odniesieniu do przylegających do wywłaszczonych działek nieruchomości. Z kolei zarzut dotyczący wadliwego podziału nieruchomości, a to poprzez nieuwzględnienie przy podziale normy zawartej w art. 93 ust. 3 u.g.n., jest o tyle chybiony, że w postępowaniu wywłaszczeniowym kwestii podziału nieruchomości i wydzielenia terenów przeznaczonych pod pasy drogowe nie rozstrzygano. Ten aspekt procesu inwestycyjnego w obszarze dróg publicznych rozstrzygany był wszak w decyzji o lokalizacji drogi, która jak już wyjaśniono na wstępie zatwierdzała podział nieruchomości. W konsekwencji kwestia ta nie mogła być także przedmiotem rozważań organu nadzoru w postępowaniu mającym za przedmiot decyzję wywłaszczeniową.
Zgodzić się także należy z Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że brak jest wystarczająco usprawiedliwionych podstaw by kwestionować legalność tej części decyzji Wojewody [...], która odnosi się do kwoty ustalonego odszkodowania i zadysponowania jego złożenia do depozytu sądowego, z uwagi na niemożność ustalenie kręgu podmiotowego uprawnionego do jego otrzymania. Podstawą tego odszkodowania była bowiem wartość rynkowa nieruchomości z dnia wydania decyzji wywłaszczeniowej ustalona według stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi. Sama wartość rynkowa nieruchomości określona została przez rzeczoznawcę majątkowego w sporządzonym na tę okoliczność operacie szacunkowym. Taki sposób ustalenia odszkodowania zgodny jest więc z obowiązującymi w tej materii uregulowaniami zawartymi w art. 18 ust. 1 i 2 specustawy drogowej. Oszacowania nieruchomości dokonano w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej i przy wykorzystaniu przez rzeczoznawcę w charakterze materiału porównawczego transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi zrealizowanymi na rynku lokalnym, w okresie dwóch lat poprzedzających wycenę, co było zgodne z obowiązującymi w tej materii przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami jak też § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Wycena ta zawierała wszystkie elementy wymagane § 56 i § 57 ust. 1 ww. rozporządzenia i w dacie orzekania była aktualna, co oznacza, że mogła być wykorzystana w charakterze dowodu w sprawie. Wykazywane natomiast przez skarżących uchybienia, a to odnoszące się do błędnego opisu nieruchomości (niezgodnego ze stanem faktycznym opisania lokalizacji działki nr [...]), czy też stanu zagospodarowania działki (skarżący kwestionują w tym zakresie ustalenia rzeczoznawcy podnosząc, że nieruchomość była ogrodzona i w części utwardzona, co wino być w uwzględnione w wycenie), o ile mogłyby stanowić podstawę do formułowania zarzutów w postępowaniu zwykłym, to w postępowaniu nieważnościowym nie mogły odnieść zamierzonych skutków. Zważyć wszak należy, że w postępowaniu prowadzonym w tym trybie nadzorczym, co do zasady nie dokonuje się ponownej oceny dowodów przeprowadzonych w postępowaniu zwykłym, ale bada, czy podejmując na ich podstawie decyzję organ uczynił to w sposób zgodny z przepisami procedury administracyjnej oraz normami prawa materialnego, czy też nie i np. w sposób kwalifikowany (rażący) naruszył zasady postępowania dowodowego. Stwierdzenie jednak z tych przyczyn nieważności decyzji wymagałoby wykazania oczywistego, a więc niebudzącego jakichkolwiek wątpliwości przekroczenia przez organ zasady swobodnej oceny dowodów, którego efektem byłoby ukształtowanie wadliwego prawnie stosunku administracyjnoprawnego. Takiego naruszenia procedury administracyjnej przez organ wojewódzki orzekający w sprawie odszkodowania (i wywłaszczenia) Sąd nie dostrzega. Także skarżący nie wykazał, by konsekwencją zignorowania przez organ wojewódzki wspomnianych wad i braku weryfikacji przez ten organ poprawności opisu przez rzeczoznawcę stanu nieruchomości na dzień [...] czerwca 2004 r, ustalona finalnie w oparciu o ten dowód kwota odszkodowania, w sposób rażąco odbiegała od wartości rynkowej szacowanej nieruchomości. Nie zostało zwłaszcza wykazane, że ewentualne naniesienia na gruncie mogące rzutować na wartość nieruchomości (ogrodzenie, utwardzenie) istotnie istniały w dacie wydania decyzji o lokalizacji drogi. Nie można bowiem o tym wnioskować wyłącznie na podstawie zawartego w załączniku do wniosku wywłaszczeniowego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z 12 lipca 2004 r. lakonicznego sformułowania "dz. [...].,[...]-ogrodzenie + utwardzenie – nie wyceniano", które można równie dobrze traktować jako sugestię nie uwzględniania tych naniesień w procesie wyceny, jak też jako informację o braku takowych na powyższych działkach, w odróżnieniu od terenu obejmującego pozostałe działki ujęte pod pozycją 108 ww. załącznika.
Zarzut natomiast popełnienia w operacie przez rzeczoznawcę tzw. "fałszu intelektualnego", stanowi wyłącznie wyraz subiektywnego przekonania skarżących, a nie efekt oceny prawnokarnej dokonanej przez uprawniony do tego organ i z tego względu pozbawiony on jest usprawiedliwionych podstaw. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że nawet w sytuacji, gdyby tego rodzaju orzeczeniem skarżący dysponowali, to okoliczność ta mogła by uzasadniać jedynie wznowienie postępowania w sprawie (na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), a nie podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 i n k.p.a.
Konkludując zatem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] maja 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] października 2005 r. odpowiada prawu. Materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i oceniony przez Ministra w sposób prawidłowy, a uzasadnienie podjętej decyzji w sposób przekonujący wyjaśnia motywy jakimi kierował się organ rozstrzygając sprawę, spełniając tym samym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Powołanie się zaś w uzasadnieniu tej decyzji, przy opisie sposobu publikacji ogłoszenia o zamiarze wywłaszczenia nieruchomości, na nieadekwatny do ustalonego stanu faktycznego numer działki (powołano działkę nr [...], zamiast działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]), stanowi efekt oczywistej omyłki pisarskiej, powstałej na etapie redagowania treści uzasadnia, która nie ma wpływu na wynika sprawy i może być skorygowana na zasadach określonych w art. 113 § 1 k.p.a.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło