I SA/Wa 2849/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Tomasz Szmydt Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] – dalej "zaskarżoną decyzją", wydaną po rozpatrzeniu odwołania Z. D. (dalej "skarżącego") od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, Minister Skarbu Państwa (dalej "Minister") utrzymał decyzję Wojewody w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji przedstawia się w sposób następujący: 1. Wnioskiem z dnia 22 grudnia 1992 r. skarżący zwrócił się do Kierownika Urzędu Rejonowego w C. o przyznanie odszkodowania za mienie pozostawione przez jego rodzinę na ziemiach wschodnich w miejscowościach I. i Z. Postanowieniem Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2004 r. wniosek skarżącego został przekazany Wojewodzie. Pismem z dnia 30 grudnia 2008 r. skarżący ponowił wniosek o potwierdzenie w trybie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. nr 169, poz.1418) prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez jego poprzednika prawnego. 2. W dniu 12 października 2009 r. skarżący wniósł do Wojewody o zawieszenie wszczętego postępowania, argumentując wniosek koniecznością zebrania wymaganego materiału dowodowego. 3. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], wydanym na podstawie art.98 § 1 k.p.a., Wojewoda zawiesił postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu rekompensaty za mienie zabużańskie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 stycznia 2010 r. W przywołanym postanowieniu zostało zawarte pouczenie o, wynikających z art.98 § 2 k.p.a., skutkach niezwrócenia się przez stronę o podjęcie postępowania w okresie trzech lat od daty jego zawieszenia na podstawie art.98 § 1 k.p.a. 4. Decyzją z dnia [...] października 2013 r., wydaną na podstawie art.105 § 1 k.p.a., Wojewoda umorzył zawieszone postępowanie w następstwie niezłożenia przez skarżącego, w terminie trzech lat od daty zawieszenia, wniosku o podjęcie postępowania. 5. Skarżący wniósł do Ministra odwołanie od decyzji Wojewody. III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] października 2013 r. odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody, Minister utrzymał tę decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze Minister podzielił w całości ocenę prawną sprawy, sformułowaną przez Wojewodę, iż w następstwie niezłożenia przez skarżącego w terminie trzech lat od zawieszenia postępowania w przedmiocie przyznania rekompensaty za mienie zabużańskie - wniosku o podjęcie tegoż postępowania, podlega ono obligatoryjnemu umorzeniu. IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Ministra, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że niezłożenie przez niego wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie wynikało z zaniedbania, a z daleko idących trudności z uzyskaniem dowodów, koniecznych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący był w okresie zawieszenia postępowania w stałym kontakcie z organem I instancji, systematycznie wnioskując o przedłużenie terminu na złożenie dokumentów. Wprawdzie ostatecznie skarżący spóźnił się ze stosownym pismem o cztery miesiące, ale okoliczność ta wyniknęła wyłącznie z dłuższej choroby skarżącego. V. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalanie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra prowadzi do następujących wniosków: W myśl art. 98 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu ( § 1). Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane ( § 2). W przypadku niezwrócenia się strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania o podjęcie postępowania, a więc zaistnienia sytuacji, w której żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyłe (art. 98 § 2 k.p.a.), należy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyć postępowanie w formie decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1180/11). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że postępowanie administracyjne zostało zawieszone postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. na żądanie skarżącego (postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 16 stycznia 2010 r.). W terminie trzech lat od chwili zawieszenia tj. do dnia [...] stycznia października 2013 r. wnioskodawca nie zwrócił się o podjęcie postępowania. Powyższe okoliczności obligowały Wojewodę do umorzenia zawieszonego postępowania. Podkreślenia wymaga, że instytucja zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art.98 § 1 k.p.a. stanowi swoistego rodzaju przywilej na rzecz wnioskodawcy takiego postępowania, wyrażający się w przyznaniu temu podmiotowi prawa do żądania wstrzymania biegu wszczętego postępowania z przyczyn innych aniżeli obiektywne przeszkody procesowe, wymienione w art.97 § 1 k.p.a. Instytucja ta uwzględnia zatem subiektywny interes wnioskodawcy postępowania, prowadząc do wstrzymania biegu postępowania w sytuacji, w której wstrzymanie to jest dla wnioskodawcy z różnych względów korzystne. Przykładem tego rodzaju korzyści jest niewątpliwie uzyskanie przez wnioskodawcę czasu niezbędnego do skompletowania obszernego, czy też trudnodostępnego materiału dowodowego, którego przedłożenie do akt sprawy upoważni organ do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z oczekiwaniami strony. Zaznaczyć jednakże należy, że instytucja ta musi wyważyć z jednej strony interes strony zainteresowanej zawieszeniem wszczętego z jej wniosku postępowania, jak i konieczność poszanowania podstawowych zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, tj. m.in. zasadę szybkości tego postępowania, wyrażoną w art.12 k.p.a. Wyrazem tego kompromisu jest ograniczenie terminu zawieszenia postępowania do lat trzech pod rygorem uznania wniosku wszczynającego postępowanie za wycofany (i w efekcie umorzenia wszczętego postępowania). Ustalenie tego rodzaju ograniczenia ma niewątpliwie charakter dyscyplinujący stronę i stanowi skuteczne narzędzie zapobiegające stanowi wieloletniej, nie prowadzącej do wiążących rozstrzygnięć zawisłości sprawy przed organem administracji. Zaznaczyć również należy, że wskazany w przepisie okres trzech lat uznać należy za dostatecznie długi na zabezpieczenie uzasadnionych potrzeb procesowych wnioskodawcy. W świetle powyższych okoliczności rozstrzygnięcia obu orzekających w sprawie organów są zasadne, a skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w następstwie czego podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.