I SA/Wa 289/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [..] z dnia [..] stycznia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji z dnia [.] listopada 2010 r., nr [..] wydanej z upoważnienia Prezydenta [..] W., orzekającej o odmowie przyznania mu pomocy w formie usług opiekuńczych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z przepisu art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175 , poz. 1362 ze zm. ) wynika, że przyznanie usług specjalistycznych skarżącemu nie jest obligatoryjne , gdyż nie jest on osobą samotną. Przepis art. 50 ust.2 stanowi wprost , że usługi specjalistyczne "mogą" być przyznane, a zatem pozostaje to w sferze uznania administracyjnego organu. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż M. K. mieszka z dwójką pełnoletnich dzieci. Syn prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, natomiast skarżący wraz z córką prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Dochód na osobę w gospodarstwie wynosi [..] zł. Zarówno córka jak i syn pomagają skarżącemu w codziennych czynnościach . Organ podkreślił ( w ślad za organem I instancji ) , że planowany na 2011 r. budżet organu uległ zmniejszeniu z [..] zł, zaś obowiązkiem pomocy społecznej jest w pierwszej kolejności zapewnienie pomocy osobom samotnym , które nie są w stanie samodzielnie funkcjonować w miejscu zamieszkania. Jednocześnie wskazał, że M. K. wielokrotnie był informowany o prawie do wystąpienia o przyznanie świadczeń z Narodowego Funduszu Zdrowia. Powołane w odwołaniu potencjalne ograniczenie w liczbie zabiegów finansowanych przez NFZ nie mogą być podstawą do uchylenia decyzji organu I instancji, ponieważ pomoc społeczna służyć ma jedynie jako środek do przezwyciężenia trudnej sytuacji , której osoba potrzebująca nie jest w stanie pokonać samodzielnie , wykorzystując własne uprawnienia , zasoby i możliwości. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie złożył M. K . Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Decyzjom tym zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Skarżący podniósł, również, że nie jest respektowany przez organy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 432/06 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sprawa ulega rozpoznaniu w trybie uproszczonym , gdyż taki wniosek został złożony przez organ , a skarżący wyraził na to zgodę. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według art. 3 - pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Decyzje mają charakter uznaniowy. Art. 50 ust. 1 i 2 powołanej ustawy stanowi, że osobie samotnej, która z powodu wielu, choroby lub innych przyczyn wymaga opieki innych osób, a jest jej pozbawiona przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze kierowane są przede wszystkim do osób samotnych, ponieważ nie mogą one liczyć na pomoc najbliższych. Omawianą pomoc mogą również otrzymać osoby mające rodziny, niemniej w tych przypadkach ustawodawca odwołuje się do zasady pomocniczości, zwracając uwagę na obowiązki opiekuńcze wynikające z więzi rodzinnych. Osobie wymagającej opieki można przyznać usługi opiekuńcze dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą jej zapewnić najbliżsi członkowie rodziny, obowiązki te ciążą również na małżonku, rodzicach, dziadkach, dzieciach, wnukach, pomimo że nie zamieszkują oni wspólnie z taką osobą. Z treści powyższego przepisu wynika, że oprócz ustalenia, czy osoba wnioskodawcy wymaga pomocy innych osób konieczne jest również wyjaśnienie, czy rodzina (krewni lub osoby niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z wnioskodawcą) mogą taką pomoc zapewnić. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że w sprawie bezspornym jest, iż wnioskodawca z uwagi na stan zdrowia potrzebuje ćwiczeń ogólnousprawniających. Sporem w sprawie natomiast objęta jest kwestia związana z koniecznością przyznania usług opiekuńczych przez organ .Zdaniem Sądu organ nie naruszył prawa materialnego uznając, że organy administracji prawidłowo w ustalonym stanie faktycznym sprawy zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy specjalistyczne usługi opiekuńcze to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. W sytuacji, gdy są ograniczone możliwości ośrodka pomocy społecznej w zakresie specjalistycznych usług opiekuńczych i w konsekwencji z tego powodu odmówiono na wnioskowany okres przyznania tych świadczeń, za słuszne uznać należy stanowisko, że wskazana okoliczność uzasadniała odmowę przyznania świadczenia. Organ wskazywał skarżącemu możliwości przezwyciężenia tej trudnej sytuacji życiowej we własnym zakresie poprzez kontynuowanie ćwiczeń ogólnousprawniajacych w tramach NFZ , wskazywał również w jakich placówkach mogą one mieć miejsce. Tym samym należy uznać , że organy nie naruszyły prawa i prawidłowo uzasadniły swoje stanowisko. Za niezasadne należy uznać zarzuty skargi odnoszące się do nie respektowania wyroku WSA z dnia 27 kwietnia 2006 roku. Powyższy wyrok dotyczył bowiem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] stycznia 2006 roku i ocena tam zawarta dotyczy konkretnej decyzji. Wyroku tego nie można natomiast odczytywać w ten sposób , że w każdym przypadku złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych taka pomoc musi być na jego rzecz przyznana przez organ administracji . W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).