I SA/Wa 289/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-07
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Dorota Apostolidis, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa sprzedaży lokalu mieszkalnego najemcy, który jest już właścicielem innego lokalu mieszkalnego, jest zgodna z prawem, jeśli organ nie podjął formalnej decyzji o przeznaczeniu lokalu do sprzedaży i nie zawiadomił najemcy o przysługującym mu pierwszeństwie w nabyciu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że najemcy nie przysługuje pierwszeństwo w nabyciu lokalu, jeśli organ nie podjął formalnej decyzji o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży i nie zawiadomił najemcy o tym zamiarze oraz o przysługującym mu pierwszeństwie. Samo złożenie wniosku o wykup przez najemcę, w sytuacji braku takich działań organu, jest prawnie bezskuteczne. Odmowa sprzedaży lokalu komunalnego najemcy, który jest już właścicielem innej nieruchomości, nie narusza prawa, jeśli organ nie wyraził zamiaru zbycia tego lokalu.Stan faktyczny
A. K. złożyła wniosek o wykup lokalu mieszkalnego. Zarząd [...] W. odmówił sprzedaży lokalu z 90% bonifikatą, argumentując, że mąż wnioskodawczyni jest już właścicielem innego lokalu mieszkalnego, co czyni zbycie nieracjonalnym w świetle ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po odmowie uchylenia uchwały, najemcy wnieśli skargę do sądu, twierdząc, że brak jest ograniczeń w zbywaniu lokali komunalnych ze względu na posiadanie tytułu prawnego do innej nieruchomości. Sąd oddalił skargę, wskazując na brak zamiaru zbycia lokalu przez organ i brak formalnych działań organu w zakresie zawiadomienia o pierwszeństwie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Marek Wroczyński (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. K. i G. K. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprzedaży lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 16 października 2012 r. A. K. złożyła podanie o wykup lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w W.
Zarząd [...] W. w dniu [...] listopada 2012 r. podjął uchwałę nr [...] w sprawie niewyrażenia zgody na sprzedaż wymienionego lokalu, powołując się m.in. na art. 12 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. – dalej powoływana jako u.g.n.), który stanowi, że organy działające za Skarb Państwa i jednostkę samorządu terytorialnego, są zobowiązane do gospodarowania nieruchomościami w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki. Zarząd [...] W. w uzasadnieniu uchwały wyjaśnił, że w wyniku dokonanej weryfikacji najemców przedmiotowego lokalu ustalił, że G. K. – mąż A. K. figuruje w informatycznej bazie ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla jednostki ewidencyjnej [...] jako właściciel lokalu położonego przy ul. [...] w W. Ponadto był on właścicielem lokalu położonego przy ul. [...] w W., sprzedanego w dniu [...] października 2012 r. W tych okolicznościach organ uznał, że zbycie lokalu ze znacznym przywilejem finansowym (tj. 90% bonifikatą) najemcy, który jest już właścicielem innego lokalu mieszkalnego jest nieracjonalne w świetle ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uchwalą z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Zarząd [...] W. odmówił uchylenia uchwały nr [...], podkreślając, że nie odmówił sprzedaży lokalu w ogóle, ale z 90% bonifikatą.
Pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. A. i G. K. wnieśli do tutejszego Sądu skargę na cytowaną wyżej uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu wskazali, że zarówno z ustawy o gospodarce nieruchomościami jaki i z uchwały nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie sprzedaży, zamiany i nabywania lokali mieszkalnych w domach wielolokalowych, na którą powołał się Zarząd [...] nie wynikają żadne ograniczenia w zbywaniu lokali komunalnych na rzecz najemców, ze względu na posiadanie tytułu prawnego do innego lokalu lub nieruchomości mogącej zaspokajać potrzeby mieszkaniowe.
Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały Zarządu [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podając, że skarżący dopełnili formalności wynikających z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), jednakże Zarząd [...] uchwałą z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] odmówił uchylenia zaskarżonej uchwały wobec niestwierdzenia naruszenia prawa.
W piśmie procesowym z dnia 13 marca 2013 r. A. K. wyjaśniła, że umowa najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. została zawarta wyłącznie przez nią w dniu [...] lutego 2002 r. kiedy nie pozostawała w związku małżeńskim z G. K., co zdaniem skarżącej powoduje, że w sprawie nie miał zastosowania art. 680¹ § 1 Kc, który stanowi, że małżonkowie bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe są najemcami lokalu, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Rozpoznawana skarga została wniesiona do Sądu w trybie art. 101 ustawy. o samorządzie gminnym. Jakkolwiek w aktach sprawy brak jest wezwania do usunięcia naruszenia prawa to w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżący dopełnili formalności wynikających z ustawy o samorządzie gminnym.
Zarząd [...] W. w dniu [...] listopada 2012 r. podjął uchwałę nr [...] w sprawie odmowy sprzedaży lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w drodze bezprzetargowej na rzecz najemców uznając, że zbycie lokalu za znacznym przywilejem finansowym (tj. 90% bonifikatą) najemcy, który jest już właścicielem innego lokalu mieszkalnego jest nieracjonalne.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma okoliczność, że uprawnione organy W. nie wystąpiły nigdy do skarżących z propozycją sprzedaży przedmiotowego lokalu ani też nie zawiadamiały ich o pierwszeństwie w nabyciu najmowanego lokalu. Tym samym, zdaniem Sądu, A. i G. K. nie przysługiwało i nie przysługuje pierwszeństwo w nabyciu spornego lokalu.
Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. w przypadku zbywania nieruchomości pierwszeństwo w ich nabyciu przysługuje osobie, która jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony. Uregulowana w powołanym przepisie zasada pierwszeństwa aktualizuje się więc wówczas, gdy właściwy organ poweźmie zamiar sprzedaży nieruchomości. W takiej sytuacji organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, o czym stanowi art. 35 ust. 1 u.g.n., wskazując – zgodnie z pkt 12 tego przepisu – termin do złożenia wniosku przez osoby, którym przysługuje pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości. Organ obowiązany jest także do zawiadomienia na piśmie najemców lokali, którym przysługuje pierwszeństwo przewidziane w art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. o przysługującym im pierwszeństwie w nabyciu lokali położonych na tej nieruchomości (art. 34 ust. 4 u.g.n.). Uprawnienie najemców do skorzystania z pierwszeństwa w nabyciu zajmowanych przez nich lokali nie jest bezterminowe, gdyż osoby te korzystają z pierwszeństwa jeżeli w terminie określonym w zawiadomieniu złożą wniosek o nabycie, w którym wyrażą zgodę na cenę ustaloną w sposób określony w umowie, o czym stanowi art. 34 ust. 4 i 5 powołanej ustawy.
Z akt sprawy nie wynika, aby Zarząd [...] W. podjął decyzję o przeznaczeniu do sprzedaży ani, że sporządził wykaz o przeznaczeniu do sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ul. [...]. Po stronie skarżących nie powstało więc uprawnienie, o którym mowa w art. 34 u.g.n. w postaci pierwszeństwa do nabycia tego lokalu. Pierwszeństwo nie jest prawem podmiotowym, z którego dla uprawnionego z tytułu pierwszeństwa, w tym wypadku z tytułu najmu lokalu mieszkalnego wynikałoby roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży. Chodzi o to czy zgodne z prawem jest pozbawienie określonych najemców tego prawa w sytuacji podjęcia przez jednostkę samorządu terytorialnego czynności, z których wynika zamiar zbycia mieszkania, którego najemcą jest osoba z takim wnioskiem wystepująca. W rozpoznawanej sprawie Zarząd [...] nie wyraził zamiaru zbycia przedmiotowego lokalu. Natomiast samo złożenie wniosku przez najemcę o wykup, w przypadku braku zawiadomienia na piśmie o którym mowa w art. 34 ust.4 u.g.n. nie stanowi wystarczającej podstawy do powstania pierwszeństwa i jest prawnie bezskuteczne.
Wobec powyższego argumenty skargi, które odnoszą się do braku ograniczeń w zbywaniu lokali komunalnych wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak też z obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej uchwały, uchwały nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie sprzedaży, zamiany i nabywania lokali mieszkalnych w domach wielolokalowych uznać należy za pozostające bez wpływu na prawidłowość dokonanego rozstrzygnięcia. Również podnoszona w skardze kwestia zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu wyłącznie przez A. K. w dacie kiedy nie pozostawała ona w związku małżeńskim z G. K. (właścicielem innego lokalu mieszkalnego) w okolicznościach rozpoznanej sprawy nie ma znaczenia, wobec braku decyzji Zarządu [...] o przeznaczeniu lokalu do sprzedaży.
W świetle natomiast stanowiska Zarządu [...] stwierdzającego, że nie odmówił sprzedaży lokalu w ogóle, ale z zastosowaniem 90% bonifikaty podkreślić należy, że jest to kompetencja gminy do kształtowania zasad zbywania nieruchomości i dysponowania swoim mieniem, a co z tego wynika - do tworzenia zasad, zgodnie z którymi lokale należące do jednostki samorządu gminnego są zbywane. Stanowi to emanację jej uprawnień właścicielskich jako gminy w stosunku do jej mienia.
W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nr [...] Zarządu [...] W. w sprawie odmowy sprzedaży lokalu na rzecz najemcy nie narusza obowiązujących przepisów.
Z tych też względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło